Во првостепена пресуда, Судскиот совет утврди дека сите четворица обвинети лидери на ОВК носат кривична одговорност за воени злосторства. Судот заклучи дека тие се виновни за произволно приведување 385 лица, сурово постапување кон 49 лица, тортура на 303 лица и убиство на 96 лица. Жртвите биле примарно политички опоненти на ОВК и лица обвинети за колаборација со српските сили.
Делумно ослободување
Судскиот совет ги ослободи обвинетите од точките за злосторства против човештвото, наведувајќи дека Специјализираното обвинителство (СПО) не успеало да докаже надвор од разумно сомневање дека постоел широк или систематски напад насочен против цивилното население.
Хашим Тачи
За Хашим Тачи, судот заклучи дека како член на Генералштабот на ОВК и шеф на Политичката управа, тој бил клучен во формирање притворски центри и идентификување на опонентите. Судот го оцени како отежителна околност фактот што Тачи ја искористил својата моќна позиција за овие дејствија, но како олеснителна околност го зеде неговиот придонес за самото формирање на Специјализираните совети.
Драконски казни
Судот во Хаг денеска изрече драконски затворски казни за четворицата поранешни лидери на ОВК. Хашим Тачи и Јакуп Красниќи се осудени на по 25 години затвор, Кадри Весели доби 18 години, додека Реџеп Селими е осуден на 13 години затвор.
Судот ги прогласи за виновни за воени злосторства, вклучително и произволно приведување на 385 лица, тортура на 303 лица и убиство на 96 политички неистомисленици и цивили во периодот 1998-1999 година.
Иако судот ги ослободи од потешките обвиненија за злосторства против човештвото, бидејќи обвинителството не успеало да докаже дека постоел широк и систематски напад врз цивилното население, сепак утврди нивна вина како дел од „здружен злосторнички потфат“ за преземање контрола врз Косово преку елиминација на противниците. Времето поминато во притвор ќе им биде пресметано во казните, но ова е само првостепена одлука и одбраната има право на жалба.
Политичко оружје
Оваа осудителна пресуда доаѓа само неколку дена по масовниот „Марш за слобода“ во Приштина, на кој десетици илјади граѓани побараа ослободување на поранешните лидери на ОВК. Со оглед на силниот отпор кон работата на судот во косовската јавност, одлуката се очекува да предизвика длабок политички и општествен потрес, потврдувајќи ги стравувањата дека правниот епилог веднаш ќе стане политичко оружје на регионално ниво и пошироко, како што се констатира во анализата на ЦИВИЛ Медиа – „Двојна стапица: Зошто било каква одлука од Хаг ќе послужи како политичко оружје“.
Пред Косово е ризикот од политичка криза и поларизација. Рамуш Харадинај уште пред изрекувањето бараше Тачи по ослободувањето да биде вратен на претседателската функција, додека Демократската партија на Косово (ПДК) ја оцени пресудата како „голема неправда“ базирана на „фабрикувани материјали“.
Во исто време, Косово веќе се наоѓа во политичка криза по реизборот на Албин Курти за премиер, процес кој ПДК го оспорува пред Уставниот суд. Аналитичарите со кои се консултира ЦИВИЛ Медиа предупредуваат дека ваквата тешка пресуда дополнително ќе ја дестабилизира владата на Курти, ќе ги залади односите со Западот и ќе го блокира дијалогот со Србија, претворајќи го правниот епилог во експлозивно политичко оружје.
Паралелно, Тачи го чека и одвоено судење за попречување на правдата и влијание врз сведоци, за што се бараат дополнителни 6 години затвор.
Во Приштина напнато, но мирно
Атмосферата во Приштина е екстремно напната, но сè уште релативно мирна. Иако за време на викендот десетици илјади граѓани ги преплавија улиците на масовниот „Марш за слобода“, во овој момент нема извештаи за големи улични немири или протести. Граѓаните во шок и неверување го апсорбираат исходот од пресудата во своите домови и кафулиња, откако будно ги следеа преносите од судницата.
Сепак, косовските безбедносни сили, поддржани од КФОР и ЕУЛЕКС, се ставени во состојба на највисока готовност поради страв од инциденти во часовите што следуваат кога политичките последици ќе почнат да одекнуваат.
Во меѓувреме, во Хаг, холандската полиција воспостави силен безбедносен прстен околу зградата на Специјализираните совети, подготвувајќи се за протести од припадниците на албанската дијаспора кои се собраа пред објектот за да го изразат својот револт против одлуката.
Џ. Дерала
