Комуникации меѓу руски и кинески деловни директори, пресретнати од безбедносните служби на Украина и добиени од Вашингтон пост, откриваат дека тие разговараат за изводливоста за изградба на подморски тунел што ја поврзува Русија со окупираниот Крим, за да се обезбеди безбедна транспортна рута со заштита од потенцијалните напади од Украина.
Разговорите, кои започнале кон крајот на октомври, беа поттикнати од руската вознемиреност за безбедноста на постоечкиот 18-километарски мост преку Керчкиот теснец.
Овој мост, клучна логистичка врска за руската војска на окупираниот полуостров Крим, беше нападнат двапати од Украина, што ја истакнува нејзината изложеност во време на војна од целосен размер.
И покрај енормноста на предложената изградба на тунелот ( веројатно ќе чини милијарди и ќе трае со години) Русија е решена да ја обезбеди својата контрола над Крим, кој незаконски го анектираше во 2014 година. Планот ја нагласува зголемената зависност на Русија од Кина за глобална поддршка.
Кинеската вмешаност во проектот, како што е наведено во пресретнатите мејлови, ја открива подготвеноста на една од најголемите кинески градежни компании, државната кинеска корпорација за изградба на железници (CRCC), да учествува како главен изведувач.
Овој потег, сепак, претставува политички и финансиски ризици за Кина поради постојните санкции наметнати од САД и Европската унија кон Москва.
Додека експертите ја доведуваат во прашање одржливоста на планот, прислушуваните е-пошта сугерираат посветеност од CRCC. Е-поштата нагласуваат строга одредба за доверливост и подготвеност на кинеска банка да ги претвори средствата во рубљи за проектот на Крим.
Изградбата на тунелот под Керченскиот теснец се смета за технички изводлива, но би бил огромен потфат. На пример, Евротунелот што ги поврзува Франција и Обединетото Кралство траеше шест години и чинеше еквивалент на 25 милијарди долари (во денешните цени).
За негова изградба би била неопходна употребата на традиционалната технологија за ископување тунели , која вклучува значителни трошоци и воена заштита.
Иако е малку веројатно завршувањето на време за поддршка на сегашните воени напори на Русија, експертите сугерираат дека Москва го гледа тунелот како долгорочна инвестиција за да обезбеди врска со спорната територија.
За Путин, врската има и симболично значење за кое тунелот би бил физичка манифестација на неговите амбиции.
Кина, од друга страна, може да побара делумна сопственост на тунелот, како средство за понатамошно проширување на своето глобално инфраструктурно портфолио.
Подземната природа на проектот намалува некои ризици од воен напад, но потенцијалната изложеност на неговиот влез (и излез) на украински ракети ќе остане грижа за Кремљ.
Подготви: Д. Мишев
