На избирачкото место ИМ 2957/1, во ОУ „26 Јули“ во Шуто Оризари, набљудувачот на ЦИВИЛ забележал апсурдна, но вистинита ситуација за време на вториот круг од локалните избори 2025 година.
Имено, дедо и внук со исто презиме се нашле во спротивни „изборни“ улоги – дедото, иако починат, сè уште фигурира во Избирачкиот список, а внукот, жив и со право на глас, го нема, се вели во краткиот извештај на аналитичкиот тим на ЦИВИЛ кој ги подготвуваше извештаите за прес конференциите на ЦИВИЛ во текот на изборниот ден на 2 ноември. Споменатиот случај беше дел од онлајн прес конференцијата емитувана во 21 часот.
Навистина, овој извештај повеќе звучи како виц, но е гротескна реалност за системот кој ѝ дозволува на администрацијата да ја третира изборната доверба како формалност, се вели и во Прелиминарниот извештај на ЦИВИЛ кој беше објавен ден по изборите со наслов: „Генерално мирен процес со сериозни системски и институционални слабости“.
Ваквите случаи го доведуваат во прашање интегритетот на Избирачкиот список и укажуваат на итна потреба од темелно прочистување и поинаков пристап кон ажурирање на податоците, се вели во извештајот на ЦИВИЛ, што е став кој се повторува и во финалните извештаи на организацијата со години наназад.
Овој текст е дел од серијалот со заеднички наслов „Од бележникот на набљудувачот на ЦИВИЛ“ со што на јавноста ѝ се откриваат детали за текот на изборниот процес низ илустративни примери за случувањата и состојбите.
ЦИВИЛ излезе на терен со 60 акредитирани мобилни изборни набљудувачи, додека состојбите во изборен контекст се следеа подолго време, односно интензивното долгорочно набљудување на изборниот процес започна на почетокот на август. На овие избори, организацијата бележи и зголемен број пријави и од граѓанките и граѓаните кои пријавуваа изборни нерегуларности или се јавуваа со прашања поврзани со нивното право на глас.
Изборниот мониторинг на ЦИВИЛ е дел од проектот „Демократски навигатор“ кој претставува одговор на дезинформациите и хибридните закани, поддржан од Сојузното министерство за надворешни работи на Сојузна Република Германија. ЦИВИЛ го спроведува проектот во соработка со партнерските организации и коосновачи на Глобалната иницијатива за одбрана на демократијата (DDGI). Една од компонентите на проектот е токму изборниот мониторинг по чие завршување организацијата ќе објави детален извештај, анализа и стратешки препораки до институциите, јавноста, и меѓународната заедница.
Биљана Јордановска
