Словенија денеска ги одржа парламентарните избори за состав на Државниот збор, со 90 пратенички места и праг од 46 пратеници за парламентарно мнозинство. Според прелиминарните извештаи на Државната изборна комисија на Словенија, излезноста е 55,53% што претставува пад во однос на изборите во 2022 година кога излезноста беше 71%.
Според првичните изборни резултати (проекции), во водство е либералното движење „Слобода“ на премиерот Роберт Голоб, со 29,9% од гласовите и проектирани 30 пратенички места. Ова претставува значителен пад во однос на изборите во 2022 година, кога партијата на Голоб освои 41 мандат.
Веднаш зад нив е десничарската Словенечка демократска партија (СДС) на Јанез Јанша со 27,5%, односно 27 пратеници, според сегашните проекции. Наспроти сиот напор што го вложи, со жестока кампања, дезинформации и манипулации во медиумите и на социјалните мрежи, со голема поддршка од авторитарни центри на моќта надвор од земјата, Јанша, сепак, не успеа да го подобри својот резултат од претходните избори.
Од друга страна, падот на бројките на „Слобода“, како и падот на излезноста, говорат доволно за ефектот што го имаа дезинформациските кампањи во предизборието.
На третото место се позиционира десничарската коалиција на Јернеј Вртовец (Нова Словенија – НСи), Тина Брегант (СЛС) и Марко Лотрич (Фокус) кои освоија 9,4% од гласовите, односно 9 пратеници, што претставува скок за едно место во споредба со претходните парламентарни избори.
Социјалдемократите (СД) на Матјаж Хан бележат пад од едно место и се очекува да освојат околу 6 мандати (6,74%), додека левичарската коалиција Левица–Весна освојува ист број пратеници (5) со 5,06% од гласовите.
Новиот политички субјект – Демократите на Анже Логар – влегуваат во парламентот со околу 6,63% од гласовите и 5 пратеници, што дополнително ја усложнува распределбата на силите.
Голем успех бележи движењето Ресни.ца, кои останаа запаметени по своето антиваксерско и проруско делување. На претходните избори во 2022 година не освоија ниту едно место во парламентот, додека сега освоија 5,58% од гласовите, односно 5 пратенички места.
Напоменуваме уште еднаш – ова се проекции, а не конечни резултати.
Првичните бројки укажуваат дека ниту една политичка опција нема да може самостојно да формира влада, што ја прави коалициската математика неизбежна и потенцијално долготрајна.
И покрај тоа што Движењето „Слобода“ останува најсилна партија, падот во мандати значително ја намалува неговата преговарачка позиција. Од друга страна, СДС останува силен конкурент, но исто така без доволно капацитет за самостојно формирање мнозинство.
Во моментот, официјалното пребројување на гласовите е во тек, а Државната изборна комисија (DVK) ќе продолжи да објавува делумни резултати во текот на ноќта.
Конечните резултати и распределбата на мандатите ќе бидат клучни за утврдување на можните коалиции и идната влада на Словенија, во период кога земјата се соочува со економски предизвици, политичка поларизација и пошироки европски турбуленции.
ЦХТМ
