Пишува: Немања Рујевиќ / Време
Избор, превод и обработка: Љубомир Костовски / Глобус
Како што првично објави „Време“, португалскиот фонд што ги држи Euronews е блиску до купување на N1, Nova S, Danas и Radar. Сега има и нацрт-договор. Како што дознаваме, Драган Шолак не сакал да ги купи овие медиуми „над цената“.
Кога во петок (15 мај) големите имиња ќе се соберат на „бизнис самитот“ организиран од Euronews во белградска Ложионица, барем неколку од нив ќе имаат причина тајно да се насмевнат.
Пред сè, Педро Варгас Давид, медиумски магнат со политички амбиции кој го води португалскиот фонд Alpac и е сопственик на Euronews. Бидејќи, како што потврдуваат изворите на „Време“, Давид има договор во џеб со BC Partners за купување на голем број медиуми во Србија и регионот, вклучувајќи ги N1, Nova S, Danas и Radar.
Се смее и претседателот на Србија, Александар Вучиќ, кој на крајот од „бизнис самитот“ ќе има „тежок разговор“ со Миња Милетиќ, регионална директорка на Euronews.
Вучиќ одамна со жар најави продажба и отпуштања во овие медиуми што го критикуваат, а сега такво сценарио навистина се приближува.
„Време“ прво пишуваше за намерите на Alpac Капитал, близок до соборениот унгарски владетел Виктор Орбан, да купува медиуми во Србија и регионот.
Сега порталот Raskrikavanje има увид во нацрт-договорот, кој сè уште не е потпишан, а во кој е предвидено дека Alpac, преку фондот EFMI од Луксембург, ќе го купи N1 во четири регионални центри, Данас, Телевизијата и порталот Вијести од Црна Гора (со удел од 51%), Нова М, порталот и весникот Нова, како и неделникот Радар.
Што се однесува до Нова С, планирано е продукцијата и вработените да бидат префрлени на компанијата Н1 Телевизија доо, која исто така ќе оди кај новиот сопственик, но тие ќе продолжат да ја прават телевизијата Нова С.
Нацрт-договорот предвидува обемна „реорганизација“ и „консолидација“ на оние медиуми кои претходно беа ставени под капата на Adria News Network (ANN), на чело со британскиот новинар Брент Садлер.
Со тој потег, BC Partners, сопствениците на United Group, практично го подготвија теренот за продажба на овие медиуми. Претходно, ANN тврдеше дека нема да има продажба и отпуштања, но сега овој нацрт-договор целосно го доведува тоа во прашање.
Според Raskrikavanje, цената на сите овие медиуми е 30 милиони евра. Според сознанијата на „Време“, таа е значително поголема од проценетата вредност.
Според извори запознаени со случувањата, малцинскиот сопственик на United Group, Драган Шолак имал можност да купи целосна сопственост на медиумот од BC Partners, но избрал да не достави толку дарежлива понуда како Alpac.
Патем, Шолак раскина со мнозинскиот сопственик на почетокот на минатата година, кога беше отстранет од управувањето со компанијата. Тогаш BC Partners одлучи да ја раздели групацијата United, прво со продажба на кабелскиот оператор СББ и спортските права во пакет тежок околу 1,5 милијарди евра.
Со текот на годините, Шолак стана главна фигура на владата во Србија, мистичен бизнисмен кој наводно ја соборува државата и организира „шарена револуција“.
Ако продажбата се случи сега, Шолак, како малцински акционер, ќе добие дел од парите, а потоа практично повеќе нема да има никаква врска со медиумскиот и телекомуникацискиот бизнис во Србија.
Во споредба со продажбата на СББ, цената на медиумите е „мала“, но може да ги остави граѓаните на Србија без најмоќните критички медиуми, пред сè телевизиите N1 и Нова С.
Односно, да го омекнат нивниот критички тон пред изборите, како што претходно изјавија бројни извори на „Време“ од тие медиуми.
„За BC Partners, ова е уште една можност да земат пари од режимот на Вучиќ или поврзаните страни, а потоа да ја нападнат Србија“, изјави претходно извор на „Време“ за наводниот договор со Alpac Капитал.
Економската пресметка, исто така, сугерира дека може да биде „непријателско преземање“ – без национална фреквенција и без СББ како златен кокс, споменатите медиуми тешко можат да бидат профитабилни. Освен ако не се бомбардирани со реклами и можеби не им се даваат национални фреквенции.
Во моментов, N1 и Нова С работат одржливо благодарение на стариот договор со СББ, кој им плаќа по конекција. Тој договор трае уште околу четири години. Овие телевизии не можат да се видат на мрежата на Телеком.
Овој развој на настаните го сугерираше и пријателскиот разговор меѓу првиот човек на United Group, Стен Милер, и првиот човек на Српски Телеком, Владимир Лучиќ, од минатата година. Во телефонски разговор што беше објавен во јавноста, тие се согласија за персоналот и други промени во United Group.
Мора да се признае дека нацрт-договорот меѓу Alpac и BC Partners предвидува „уредничка независност“, на што Брент Садлер инсистираше во неодамнешните одговори за „Време“. Како што дознаваме, тој треба да ги надгледува медиумите уреднички дури и по продажбата.
Што се однесува до Alpac, тој го купи Euronews од египетскиот могул Нагиб Савирис во 2022 година за 170 милиони евра. Марио Давид, таткото на првиот човек на фондот, е долгогодишен близок и советник на Орбан.
Според некои проценки, Euronews стана „мегафон на европската десница“ и „франшиза за автократи“.
Иако ќе го води Варгас Давид, српскиот Euronews не е дел од семејството на тие канали, туку само ги купи правата за франшиза.
Плановите за продажба сè уште не стигнале до редакциите на Н1, Нова или Данас. Таму, некои од водечките уредници повторуваат за „Време“ дека продолжуваат да работат како и досега и дека настаните не влијаат на нивната независност.
Извор: Vreme (Време)
Илустрацијата на текстот е со поширок тематски опсег кој соодветствува со новоформираната Медиумска опсерваторија на ЦИВИЛ (CIVIL Media Observatory).
Визуелизацијата е генерирана со помош на Gemini AI.
