Две разузнавачки служби на земјите-членки на НАТО се сомневаат дека Русија развива ново антисателитско оружје за да го таргетира соѕвездието Старлинк на Елон Маск со деструктивни орбитирачки облаци од шрапнели, со цел да се ограничи западната вселенска супериорност што ѝ помогна на Украина на бојното поле, пренесува Military.com.
Разузнавачките наоди до кои дојде Асошиејтед Прес велат дека таканареченото оружје со „зонски ефект“ би се обидело да ги преплави орбитите на Старлинк со стотици илјади куршуми со висока густина, потенцијално онеспособувајќи повеќе сателити одеднаш, но исто така ризикувајќи катастрофална колатерална штета на други орбитирачки системи.
Аналитичарите кои не ги виделе наодите велат дека се сомневаат дека такво оружје би можело да функционира без да предизвика неконтролиран хаос во вселената за компаниите и земјите, вклучувајќи ја Русија и нејзиниот сојузник Кина, кои се потпираат на илјадници орбитирачки сателити за комуникации, одбрана и други витални потреби.
Ваквите последици, вклучувајќи ги и ризиците за сопствените вселенски системи, би можеле да ја одвратат Москва од распоредување или користење на такво оружје, велат аналитичарите.
„Не верувам. Навистина не верувам“, рече Викторија Самсон, специјалист за вселенска безбедност во Фондацијата „Безбеден свет“, која го води годишното истражување на невладината организација со седиште во Колорадо за антисателитски системи. „Искрено, би бил многу изненаден ако направат нешто такво“.
Но, командантот на вселенската дивизија на канадската војска, бригаден генерал Кристофер Хорнер, рече дека таквата руска работа не може да се исклучи во светлината на претходните обвинувања на САД дека Русија, исто така, се стреми кон неселективно нуклеарно, вселенско оружје.
„Не можам да кажам дека сум бил информиран за таков тип систем. Но, тоа не е неверојатно“, рече тој. „Ако известувањето за системот за нуклеарно оружје е точно и дека тие се подготвени да го развијат тоа и да одат до таа цел, па, не би ми изгледало шокантно што нешто помалку од тоа, но подеднакво штетно, е во нивниот развој“.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, не одговори на пораките од АП кои бараа коментар. Русија претходно повика на напори од Обединетите нации за запирање на орбиталното распоредување на оружје, а претседателот Владимир Путин изјави дека Москва нема намера да распореди нуклеарно вселенско оружје.
Оружјето би имало повеќе цели
Разузнавачките наоди беа прикажани на АП под услов вклучените служби да не бидат идентификувани и новинската организација да не може независно да ги потврди заклучоците од наодите.
Вселенските сили на САД не одговорија на прашањата испратени по е-пошта. Вселенската команда на француската војска во изјава за АП изјави дека не може да коментира за наодите, но рече: „Можеме да ве информираме дека Русија, во последните години, ги зголемува неодговорните, опасните, па дури и непријателските дејствија во вселената“.
Русија го смета Starlink особено за сериозна закана, покажуваат наодите. Илјадниците сателити во ниска орбитална линија беа клучни за опстанокот на Украина против целосната инвазија на Русија, која сега е во својата четврта година.
Брзата интернет услуга на Starlink ја користат украинските сили за комуникации на бојното поле, таргетирање на оружје и други улоги, како и цивили и владини претставници каде што руските напади влијаеле на комуникациите.
Руските официјални лица постојано предупредуваат дека комерцијалните сателити што ѝ служат на украинската војска би можеле да бидат легитимни цели. Овој месец, Русија соопшти дека распоредила нов копнен ракетен систем, С-500, кој е способен да погоди нискоорбитални цели.
За разлика од ракетата што Русија ја тестираше во 2021 година за да уништи нефункционален сателит од ерата на Студената војна, новото оружје во развој би таргетирало повеќе Старлинкови одеднаш, при што гранулите евентуално би биле испуштени од формации на мали сателити што сè уште не се лансирани, велат разузнавачките наоди.
Канаѓанецот Хорнер рече дека е тешко да се види како облаците од гранули би можеле да бидат собрани само за да го погодат Старлинк и дека остатоците од таков напад би можеле „набрзина да излезат од контрола“.
„Да разнесете кутија полна со ББ“, рече тој. Правејќи го тоа, „би го покрил целиот орбитален режим и би го уништил секој сателит Старлинк и секој друг сателит што е во сличен режим. И мислам дека тоа е делот што е неверојатно загрижувачки“.
Системот е веројатно само експериментален
Наодите што ги виде АП не кажаа кога Русија би можела да биде способна да распореди таков систем, ниту детално кажаа дали е тестиран или до каде се верува дека е истражувањето.
Системот е во активен развој и информациите за времето на очекуваното распоредување се премногу чувствителни за да се споделат, според службено лице запознаено со наодите и другите поврзани разузнавачки информации што АП не ги виде. Службеното лице зборуваше под услов на анонимност за да ги дискутира нејавните наоди.
Таквото руско истражување би можело да биде едноставно експериментално, рече Самсон.
„Не би го занемарил тоа на некои научници… да изградат нешто вакво затоа што е интересен мисловен експеримент и тие мислат, знаат. „Можеби во одреден момент ќе можеме да ја натераме нашата влада да плати за тоа“, рече таа.
Самсон посочи дека спектарот на наводна нова руска закана може да биде и обид да се предизвика меѓународен одговор.
„Честопати луѓето што ги промовираат овие идеи го прават тоа затоа што сакаат американската страна да изгради нешто слично или… да го оправдаат зголеменото трошење за капацитети на контрапросторот или да го користат за поагресивен пристап кон Русија“, рече таа.
„Не велам дека ова се случува со ова“, додаде Самсон. „Но, познато е дека се случува луѓето да ги земат овие луди аргументи и да ги користат.“
Мали куршуми би можеле да останат неоткриени
Разузнавачките наоди велат дека куршумите би биле толку мали – само милиметри во пречник – што би избегнале откривање од страна на копнените и вселенските системи кои скенираат вселенски објекти, што би можело да го отежни утврдувањето на вината за каков било напад врз Москва.
Клејтон Своуп, специјализиран за вселенска безбедност и оружје во Центарот за стратешки и меѓународни студии, тинк-тенк за безбедност и политика со седиште во Вашингтон, рече дека ако „куршумите не можат да се следат, тоа ги комплицира работите“, но „луѓето би го сфатиле тоа“.
„Ако сателитите почнат да трепкаат со штета, претпоставувам дека би можеле да споиме два и два заедно“, рече тој.
Не е јасно точно колку уништување би можеле да направат малите пелети. Во ноември, сомнителен удар од мало парче отпад беше доволен за да оштети кинеско вселенско летало кое требаше да врати тројца астронаути на Земјата.
„Најголемата штета веројатно би била нанесена на соларните панели бидејќи тие се веројатно најкревкиот дел“ од сателитите, рече Своуп. „Сепак, тоа би било доволно за да се оштети сателит и веројатно да се исклучи.“
„Оружјето на страв“ може да се закани со хаос
По таков напад, гранулите и остатоците со текот на времето би паднале назад кон Земјата, евентуално оштетувајќи ги другите орбитални системи на патот надолу, велат аналитичарите.
Орбитите на Starlink се околу 550 километри (340 милји) над планетата. Кинеската вселенска станица Тиангонг и Меѓународната вселенска станица работат на пониски орбити, „па и двете би се соочиле со ризици“, според Своуп.
Вселенскиот хаос што би можел да го предизвика такво оружје би можел да ѝ овозможи на Москва да ги загрози своите противници без всушност да мора да го користи, рече Своуп.
„Дефинитивно се чувствува како оружје на страв, кое бара некаков вид одвраќање или нешто слично“, рече тој.
Самсон рече дека недостатоците на неселективното оружје од гранули би можеле да ја одвлечат Русија од таков пат.
„Тие инвестираа огромно количество време, пари и човечка моќ за да бидат, знаете, вселенска сила“, рече таа.
Користењето такво оружје „ефикасно би им го отсекол и просторот“, рече Самсон. „Не знам дали би биле спремни да се откажам од толку многу“.
М. Д.
