Денес, 24 август, Украина ја одбележува 32-годишнината од независноста.
Денот на независноста е годишен празник во Украина, кој се слави на 24 август по повод усвојувањето на Актот за прогласување на независноста на Украина во 1991 година. Документот, усвоен на вонредна седница на Врховната Рада на Украинската Советска Социјалистичка Република, прокламира создавање независна украинска држава.
Актот не беше првиот обид да се легитимира независноста на Украина: во различни периоди во бурниот 20 век, различни региони на Украина најавија создавање на самоуправни држави. Три од нив го направија тоа во 1918 година. Во јануари истата година, Украинската Народна Република ја усвои Четвртата Универзала, прогласувајќи независност.
„Денес, Украинската Народна Република станува независна и самодоволна слободна суверена држава на украинскиот народ. Ние бараме да живееме во хармонија и пријателство со сите соседни држави: Русија, Полска, Австрија, Романија, Турција и други, но Никој од нив не може да се меша во животот на независна украинска република, каде што власта ќе му припаѓа само на народот на Украина“, се вели во документот.
Во истата година, Кубанската и Западноукраинската народна република исто така ја прогласија својата независност. Ниту една од овие државни формации не траеше долго: болшевиците ги зазедоа Кубан и Украинската Народна Република во 1920 година, додека државноста на западот на Украина никогаш не ја преживеа полско-украинската војна, така што во јули 1919 година, земјите на Буковина, Халичина и Закарпатија беа анектирани од Полска, Романија и Чехословачка.
Во 1939 година, на територијата на Украина се појави друга држава – Карпатска Украина – која една година претходно доби автономија како дел од Чехословачка. Сепак, овој потег ја остави Унгарија незадоволна поради сопствените територијални претензии. Во раните утрински часови на 14 март, унгарските единици ја нападнаа Карпатската Украина заедно со трупите на Хитлер, а буквално следниот ден Сеимот ја објави независноста на Карпатска Украина. Но, веќе на 18 март, унгарските трупи го окупираа регионот.
Украинската државност не заврши тука бидејќи управните тела на споменатите држави продолжија да работат во егзил.
Следната декларација за обновување на независноста на украинската држава беше донесена на 30 јуни 1941 година во Лавов, кој во тоа време беше окупиран од германските трупи. Чинот на обновување на украинската држава го изрече Јарослав Стецко, првиот заменик лидер на Организацијата на украинските националисти (ОУН), Степан Бандера. Но, тоа не беше во плановите на Германија да создаде независна Украина, така што во септември 1941 година, Германците ги уапсија и егзекутираа водачите на ОУН.
И за само 50 години, Украинците го направија петтиот, најуспешен обид да изградат сопствена самоуправна држава: на 24 август 1991 година, Украина ја доби својата долгоочекувана независност, која нејзините граѓани сега ја бранат од потомците на болшевиците. .
Ден на независноста 2023: Втор пат по ред во позадината на Големата војна
Втора година по ред, прославата на Денот на независноста ќе биде одбележано во сенка на одбрамбената војна од рускиот агресор. Без воени паради, нуди поширока програма во споредба со минатата година. Конкретно, се очекуваат посети на шефовите на сојузничките држави на Украина.
24 август е и секогаш ќе биде симболичен и исклучително важен ден за Украинците ширум светот, дури и покрај непрестајните обиди на непријателот да го скрши украинскиот дух и физички да не уништи. Овој ден стана уште позначаен од 2014 година, бидејќи со оружје во рацете треба да се бориме за нашата слобода, слобода и независност.
Секоја раскошна прослава очигледно не би била на место во контекст на целосна војна – нема да има повторно парада, а масовните настани ќе бидат сведени на минимум поради воздушната закана. Сепак, Денот на независноста оваа година ќе се прослави достоинствено – закажани се голем број важни настани, од кои некои прераснаа во традиција. Конкретно, главниот град ќе биде домаќин на Самитот на Кримската платформа, Форумот на ветераните и церемонијата на доделување на наградите „Национална легенда на Украина“.
Различни прослави на Денот на независноста ќе се одржат и надвор од Украина – Министерството за надворешни работи им наложи на амбасадите да ги осветлуваат познатите знаменитости, да ги подигнат украинските знамиња, да одржуваат маршеви и митинзи заедно со украинските заедници и да одржуваат серија настани за културна дипломатија (добротворни гала, концерти, изложби).
Најголемо внимание и чест на Денот на независноста ќе биде на војниците и бранителите
И покрај сите ограничувања и засилени безбедносни мерки диктирани со воена состојба, официјалната програма на настани за Денот на независноста може да биде уште погуста од минатата година.
„Очекуваме лидерите на другите земји да присуствуваат на официјални настани. Прерано е да се каже кои шефови на држави ќе ја посетат Украина овие денови. Сепак, поддршката од сите наши партнери (и нивното лично присуство на настаните и далечната поддршка на нашите сојузници) е важно сведоштво за тоа како цивилизираниот свет се обедини против агресорот и ја поддржува Украина во овој тежок историски момент. Со оглед на тоа што претседателот на Украина ќе разговара со лидерите на многу земји за понатамошна поддршка за Украина, вклучително и воена поддршка, во пресрет на историските датуми за Украина од 23 до 24 август, може да се тврди дека програмата е изедначена погуста во споредба со минатите години. Повеќе детали ќе следат подоцна“, изјавија за Укринформ од прес-службата на Кабинетот на претседателот на Украина.
Од таму нагласија дека, очигледно, главното внимание и чест деновиве ќе им биде посветено на војниците, бранители и претставници на украинските одбранбени сили, па дефинитивно ќе се одржи церемонија на доделување на нашите херои.
Уништената руска воена опрема ќе биде изложена во центарот на Кијив
На 24 август ќе се случат важни настани во духовниот и секуларниот живот на Украина.
Исто како и минатата година, уништената руска воена опрема ќе биде изложена во центарот на главниот град, на Хрешчатик и на плоштадот Михаиливска, на Денот на независноста. Арсеналот на уништеното оружје на непријателот е значително надополнет, при што дел од него во моментов го користат нашите војници против самиот непријател, а дел стануваат експонати – ужасен доказ за оваа војна.
Катедралата Света Софија ќе биде домаќин на меѓуверска молитва за Денот на благодарноста посветена на Денот на независноста со барања за мир, благосостојба и просперитет за Украина. Со учество на сите големи вери, овие традиционални молитвени служби се одржуваат на овој ден секоја година со децении.
Во меѓувреме, два симболични филма ќе бидат широко дистрибуирани во украинските кина. На 24 август ќе започне проекцијата на „Денот на независноста“, документарен филм во режија на Володимир Тихи, снимен во еден ден пред една година на 24 август. Го снимија 11 кинематографери низ девет региони на Украина. Клучната идеја е да се прикажат емоциите на Украинците и нивните животи на Денот на независноста, кој првпат се прослави за време на Големата војна.
Исто така, на 24 август на национално ниво ќе излезе „Довбуш“, високобуџетниот историски акционен филм за легендата на украинските Карпати, во режија на Олес Санин. Настаните во филмот датираат од почетокот на 18 век, кога Олекса Довбуш го предводеше востанието Хутсул против суровото владеење на полските гентри. Според креаторите на филмот, приказната силно одекнува со сегашноста и не инспирира да се бориме за слободата на нашата родна земја.
Голем број културни институции во главниот град подготвуваат посебни програми за прослава за Денот на независноста.
Полицискиот час во главниот град од 23 до 24 август нема да се разликува од редовните работни денови.
Меѓу останатите настани, че има и поставување на национален рекорд за најголема камуфлажна мрежа. Учесниците ќе се обидат да го соборат минатогодишниот рекорд, кога во Лавов беше направена маскирна мрежа од 2.208 квадратни метри https://www.ukrinform.ua/rubric-uarazom/3564478-u-lvovi-spleli-najbilsu-v-ukraini-maskuvalnu- sitku.html.
Споменикот на Мајка Украина традиционално ќе биде осветлен во боите на државното знаме, иако оваа прекрасна глетка ќе стане уште посимболична со сознанието дека на штитот на статуата пред само неколку дена е поставен трозабец.
Очигледно, сите се свесни дека прославите закажани за Денот на независноста можат во секое време да бидат прекинати со сирена за тревога, бидејќи, за жал, на повидок не се откажуваат ракетните напади, напротив, непријателот може да ги засили на овој ден. . Но, ние нема да се наведнуваме и достоинствено ќе го прославиме Денот на независноста на Украина – 547-от ден од Големата војна.
Одбележување на Денот на независноста на Украина во Скопје
Украинската амбасада во Северна Македонија, денеска во Скопје го одбележува Денот на независноста на Украина. Свеченоста започна пред споменикот на познатиот украински писател, Тарас Шевченко во Паркот на жената борец, во 9:45 часот наутро.
Свечената поворка продолжи кон Алејата Украина, на која пред насобраните гости , припадници на ураинската заедница во Северна Македонија, дипломатскиот кор, претставници на невладини организации и новинарски екипи, говор одржа Амбасадорката на Украина Лариса Дир, а свои обраќања имаат и градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски и претседателот на здружението „Лесја Украинка“, Олександр Урбанович.
Драган Мишев
