28 февруари 2026 – Соединетите Американски Држави и Израел утрово во 9:30 часот по локално време (06:00 часот по Гринич), започнаа обемни воени операции против Иран, во развој настани што може да означат почеток на нова, многу поширока војна на Блискиот Исток.
Превентивен напад и „масовна кампања“
Израелските власти соопштија дека станува збор за „превентивен напад“ насочен кон елиминирање на заканите од иранскиот режим. Министерот за одбрана Израел Кац рано утрово потврди дека израелските сили дејствувале врз повеќе цели.
Американскиот претседател Доналд Трамп потврди дека САД се директно вклучени, опишувајќи ја операцијата како „масивна и тековна“. Според него, целта е „да се елиминираат непосредните закани“ и да се спречи Иран да дојде до нуклеарно оружје.
Во контроверзна изјава, Трамп се обрати и директно до иранскиот народ, повикувајќи го „да ја преземе власта“ по завршувањето на операциите.
Експлозии низ Иран, затворен воздушен простор
Иранските медиуми јавуваат дека околу 09:30 часот по локално време се слушнале силни експлозии во Техеран, при што чад бил забележан над централни делови од градот, вклучително и плоштадите Џомхури и Хасан Абад.
Експлозии се пријавени и во повеќе други градови, меѓу кои Исфахан, Ком, Караџ и Керманшах. Засега нема официјални податоци за жртви и повредени.
Иран го затвори својот воздушен простор, а нападите, според извештаите, се извршени од воздух и море.
Иран возвраќа: ракети, дронови и регионални цели
Иранската револуционерна гарда веќе започна одмазднички напади, лансирајќи ракети и дронови кон Израел. Сирени за воздушна опасност се огласија низ целата земја, а експлозии се пријавени и во Хаифа.
Во исто време, конфликтот се проширува и надвор од директната линија Иран–Израел. Во Бахреин, каде е стационирана Петтата флота на САД, е пријавен ракетен напад врз објект поврзан со американската морнарица. Сирени за тревога се огласиле и во таа земја.
Покрај тоа, се пријавуваат експлозии и во Абу Даби, што дополнително ја зголемува загриженоста за регионална ескалација.
Вонредна состојба во повеќе земји во регионот
Израел прогласи „специјална и постојана вонредна состојба“, додека граѓаните се повикани да избегнуваат јавни собири и да останат во близина на засолништа. Воздушниот простор на Израел исто така е затворен.
Во повеќе држави од регионот се воведени итни безбедносни мерки, а цивилниот воздушен сообраќај е сериозно нарушен.
Контекст: Конфликт што повторно ескалира
Оваа нова воена ескалација доаѓа само осум месеци по краткиот, но интензивен 12-дневен конфликт меѓу Израел и Иран во јуни 2025 година.
Сегашните настани, сепак, укажуваат на значително поголем обем и директно вклучување на САД, што ја зголемува опасноста од долготрајна и поширока војна.
Со директниот судир меѓу големи воени сили и регионални актери, Блискиот Исток се наоѓа на работ на конфликт со непредвидливи последици.
Ескалацијата е извесна и тековна. Останува прашањето колку далеку ќе оди.
Џ. Д.
