На улиците на Техеран и во други делови на Иран, сѐ повеќе жени се појавуваат без задолжителниот хиџаб, и покрај суровите казни предвидени со новиот закон за „хиџаб и целомудреност“ од 2024 година. Тој закон предвидува нова ера на репресија – со високи казни до околу 12,500 фунти, бичување, па дури и долгогодишни затворски казни до 15 години за „повторни прекршители“. Казни има и за „промовирање на ненормативно облекување“, пишува Гардијан.
Овој бран на отворено непочитување на правилата ги има корените во широко распространетите протести што избувнаа по убиството на 22-годишната Махса Амини во 2022 година, која беше уапсена и почина во притвор на „полицијата за морал“ за наводно непочитување на облеката. Таа трагедија ја разбуди најголемата бран на народно незадоволство во Иран во последните години, се наведува во статија на Гардијан.
Во главниот град, многу жени, особено од помладите генерации, свесно ги кршат правилата – не само што се појавуваат на јавни места без хиџаб, туку и објавуваат видеа на социјалните мрежи со својата дрскост, и покрај активното државно надгледување и уличните „мониторски“ механизми за пријава. Тие велат дека не прифаќаат повеќе дозвола или одобрение од политичките лидери и дека нивниот отпор е дел од пошироката критика кон режимот кој, според нив, користи строгата полициска контрола како прикривање за истите длабоки проблеми – како што се големите економски предизвици, недостигот на вода и општата политичка слабост на владата.
Покрај тоа што ситуацијата покажува растечки јаз помеѓу строгите закони и желбата за лични слободи, многу Иранки исто така се обидуваат да рашират граници на дозволеното – на пример, формирајќи мото-клубови или присуствувајќи на јавни спортски настани без хиџаб. Тие велат дека не може да „се враќаат назад“ и дека нивниот отпор веќе ја менува општествената клима, иако знаат дека ризикуваат апсење или репресија, пишува Гардијан.
Во меѓувреме, властите се обидуваат да најдат баланс помеѓу строгост и избегнување на масовни конфликти, со оглед на растечките критики и меѓународниот притисок, но отпорот продолжува да се шири низ градовите и социјалните мрежи, одразувајќи една генерациска желба за промена што изгледа тешко да се прегази.
Д. Т.
