Додека светот ги следеше преговорите во Катар во исчекување на конечен мировен договор, американските сили во текот на ноќта меѓу 25 и 26 мај извршија нова серија воени напади врз цели во јужен Иран. Оваа најнова ескалација доаѓа во момент кога се прават обиди да се продолжи 60-дневниот прекин на огнот, што предизвикува стравувања од ново разгорување на војната и предизвикува сериозни последици врз глобалната економија.
„Самоодбрана“ и таргетирање на ирански бази
Според извештаите на новинските агенции Associated Press (AP), Reuters и Financial Times, американската војска бомбардирала локации за лансирање проектили, како и ирански бродови за кои се тврди дека се обидувале да постават мини во стратешкиот Ормуски теснец. Иранските државни медиуми пријавија експлозии во близина на пристанишните градови Бандар Абас, Сирик и Џаск.
Капетанот Тим Хокинс, портпарол на Централната команда на САД (CENTCOM), ја потврди операцијата.
„Американските сили денеска спроведоа напади во самоодбрана во јужен Иран за да ги заштитат нашите трупи од заканите што ги претставуваат иранските сили. Метите вклучуваа локации за лансирање проектили и ирански бродови кои се обидуваа да постават мини. Американската Централна команда продолжува да ги брани нашите сили, истовремено задржувајќи воздржаност за време на тековното примирје“, изјави Хокинс.
Остра реторика на релација Вашингтон – Техеран
Нападите се случија паралелно со изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, кој на социјалните мрежи порача дека иранскиот збогатен ураниум (кој тој го нарече „нуклеарна прашина“) ќе мора да биде „веднаш предаден на САД за да биде уништен“ или уништен на друга прифатлива локација под надзор на Меѓународната агенција за атомска енергија.
Од другата страна, иранскиот врховен лидер, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, преку својот канал на Телеграм испрати остро предупредување:
„Заливските сили повеќе нема да бидат штит за американските бази и САД повеќе нема да имаат безбедно засолниште во регионот.“
Иранското Министерство за надворешни работи ги осуди нападите. Портпаролот Есмаил Багаеи нагласи дека тврдењата за неизбежен мировен договор се прерани, додека Техеран обвинува дека претходни американски бомбардирања во јужен Иран предизвикале цивилни жртви, квалификувајќи ги како „воено злосторство“.
Економски последици: Шок на пазарите и инфлациски притисок
Влошувањето на безбедносната ситуација на Блискиот Исток веднаш предизвика негативни реакции на глобалните финансиски пазари. Неизвесноста околу протокот на енергенси низ ормускиот теснец – преку кој поминува една петтина од светската нафта – доведе до скок на цените на енергијата и сериозни финансиски потреси.
Централната банка на Шри Ланка ги изненади пазарите со зголемување на основната каматна стапка за огромни 100 базични поени. Овој потег е директен обид да се спречи инфлацијата и остриот притисок врз националната валута предизвикан од растот на цените на енергенсите поради кризата во Западна Азија.
Според Reuters, кинескиот јуан забележа пад во однос на доларот, бидејќи американските напади ги урнаа надежите на пазарот за брз мировен договор меѓу САД и Иран.
Сè поизвесно е дека континуираните прекини во логистиката и затворените трговски рути ќе предизвикаат дополнителен притисок врз цените на храната и на лековите на глобално ниво. Аналитичарите предупредуваат дека, доколку дипломатските напори со посредство на Пакистан и Катар пропаднат, економската, штета ќе биде далекусежна. Конфликтот на Блискиот Исток има силно влијание и на пошироката безбедносна слика на светот, а директно му помага и на режимот во Кремљ да продолжи со теророт врз цивилното население во Украина и хибридните операции во ЕУ и пошироко.
Џ. Дерала / Д. Муратов
Кога вистината е нападната, молкот не е неутрален.
Поддржете ги независните медиумски платформи на ЦИВИЛ во борбата против дезинформациите, хибридните закани и авторитаризмот.
Дајте го својот придонес СЕГА
