Една од најекспонираните теми последниве денови во Македонија е Предлог-законот за употреба на јазиците. Јас на социјалните мрежи давав јавна поддршка за овој Предлог-закон и потребата од негово донесување ќе ја бранам и понатаму. Живеам во држава (Канада) во којашто властите во континуитет се трудат да ми овозможат што е можно поголема употреба на мојот мајчин јазик.
На пример, и за најмала лекарска интервенција (крвна слика, ЕКГ, „диши-не диши“ преглед…), дадено ми е правото да побарам преведувач на македонски јазик. Тој преведувач го плаќа државата Канада. И тоа право го имам на цела територија на Канада, иако Македонци, според последниот попис, има помалку од еден промил. Не процент, туку промил! Ако одам на суд, повторно исто. На пример, не сум застанал со возило пред пешачки премин, па ме забележал полицаец. Меѓутоа, не се сметам за виновен и наместо да платам казна, сум се одлучил за другата опција што ми е на располагање, а тоа е да одам на суд. Во моментот кога закажувам судско рочиште, во образецот што треба да го пополнам, имам право да побарам преведувач за македонски јазик. И државата тоа ми го обезбедува.
Со тоа што Канада ми ги дава тие права, апсолутно не мислам дека на било кој начин се загрозени англискиот или францускиот јазик.
Да се вратам на состојбите во Македонија.
И покрај мојата генерална поддршка, сепак, имам неколку забелешки за предложениот Закон за употреба на јазиците.
Прво, ми пречи тоа што законот се носи во скратена постапка. Самиот факт што оваа тема предизвика голем интерес во јавноста, слушнавме многу ставови, следевме ТВ дебати…, сето тоа е всушност, потврда дека за донесување на законот е сепак, потребно повеќе време. За жал, одредени политички структури, од политички мотиви, вршат притисок овој закон да се донесе пред локалните избори.
Второ, ми пречи тоа што, освен албанскиот, со овој закон не се опфатени и правата на другите етникуми коишто живеат во нашата држава. На пример, зошто со овој закон не се опфатени и Ромите во Шуто Оризари? Или Турците во Центар Жупа? Барем таков впечаток се добива кога се чита Предлог-законот. Читајќи некои делови од него, или ајде, да бидам поконкретен, член 1, став 2 и член 18, став 3, се наметнува впечаток дека се излегува од рамките на Рамковниот договор. И наместо Закон за употреба на јазиците, повеќе ми личи на Закон за форсирана употреба на албанскиот јазик.
Зошто ми пречи ова? Албанците во Македонија со овој закон добиваат повеќе права отколку досега и тука нема ништо спорно. Веќе реков, потребите го налагаат тоа. Но, за нив нема никакво значење доколку се исфрли она „албански јазик“ кое што е ставено во загради, на две места во текстот. Барем од правен аспект нема никакво влијание врз тоа што Албанците треба да го добијат.
И конечно. Доколку со овој Закон за употреба на јазиците се настојува Албанците да се чувствуваат поубаво и порастоварено, мислам дека треба да се извршат неколку ситни интервенции кои што предизвикаа негодување и незадоволство кај многу Македонци. Нема ништо да се постигне доколку товарот од кај Албанците се префрли кај Македонците. Затоа велам дека се потребни интервенции, со коишто нема ништо да се смени во суштината на овој закон.
Да завршам со уште една мисла.
Доколку сакаме, а јасно е дека сакаме, Албанците во Македонија да бидат лојални граѓани и да ја сакаат државата, тоа никогаш нема да се случи доколку во секоја прилика им потенцираме дека ова е „македонска“ земја и дека тие си имаат друга, „нивна“ држава. Од исклучителна важност е да сфатиме дека Македонија е држава на Македонците, но не само на Македонците. И што е најчудно, најголеми противници на идејата Албанците да бидат третирани како рамноправни граѓани во Македонија, се токму оние кои што се најгласни во барањата Македонците да бидат третирани како рамноправни граѓани во соседните држави.
Не е ли тоа класичен пример на хипокризија?
