Европскиот парламент испрати уште една силна порака до македонските власти дека европската перспектива на земјата останува реална, но не и безусловна. Усвојувањето на најновиот извештај за напредокот на Северна Македонија од страна на Комисијата за надворешни работи (AFET) покажува дека Брисел внимателно ги следи реформските процеси во државата, а оценките и натаму се обележани со загриженост поради бавниот напредок во клучните области.
Извештајот, подготвен од известувачот Томас Вајц, беше усвоен со 43 гласа „за“, 17 „против“ и 13 „воздржани“. Во документот се констатира дека демократските институции во земјата продолжуваат да функционираат, но дека реформската агенда се соочува со сериозни застои. Европратениците особено укажуваат на потребата од зајакнување на владеењето на правото, поефикасна борба против високата корупција и надминување на длабоката политичка поларизација која често ги блокира институциите и процесот на носење одлуки.
Во центарот на вниманието остануваат уставните измени, кои ЕУ ги смета за неопходен чекор за отворање на првиот кластер од пристапните преговори. Пораката беше дополнително потврдена и за време на посетата на претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, кој нагласи дека преговарачката рамка усвоена во 2022 година останува непроменета. Според европските институции, вклучувањето на бугарското малцинство во Уставот претставува формален услов кој мора да биде исполнет пред почетокот на следната фаза од преговарачкиот процес.
Истовремено, билатералните односи меѓу Скопје и Софија продолжуваат да влијаат врз европската агенда на земјата. Во извештајот се вградени амандмани со кои се бара забрзување на работата на заедничките комисии и исполнување на обврските кои произлегуваат од Договорот за добрососедство. Овие барања повторно го отвораат прашањето за влијанието на билатералните спорови врз процесот на проширување на Европската Унија.
Покрај политичките предизвици, европратениците изразуваат сериозна загриженост и за состојбата со корупцијата. Според нивните оценки, постои значителен јаз меѓу бројот на покренати истраги и конечните судски пресуди, што ја намалува довербата на граѓаните во правосудниот систем и ја поткопува правната сигурност. Во документот се предупредува и на засилени обиди за странско влијание преку дезинформациски кампањи насочени кон слабеење на довербата во демократските институции и европската перспектива на земјата.
Сепак, извештајот содржи и позитивни оценки. Европскиот парламент ја пофалува Македонија за високото ниво на усогласеност со заедничката надворешна и безбедносна политика на Европската Унија, што останува една од најсилните точки во односите меѓу Скопје и Брисел.
Извештајот сега треба да биде разгледан и на пленарна седница на Европскиот парламент до крајот на јуни. Иако документот нема обврзувачка сила, тој претставува важен политички сигнал за очекувањата на ЕУ и јасен потсетник дека напредокот на земјата кон членство ќе зависи од способноста на политичките актери да постигнат консензус околу реформите и да ја одржат европската ориентација на државата.
ЦИВИЛ Медиа Деск
