Најзадоволен од позицијата на унгарскиот премиер во периодот после 2024 година е секако кремљовскиот властодржец. Но Орбан го рашири своето влијание и кон Вашингтон и Пекинг, ама „три лубеници не се носат под една мишка“. Не се носат, нели, ниту две. Орбан креираше и една шпионска афера, но помина како Никсон во Вотергејт. Ќе заврши ли како републиканскиот претседател во 1974 година? И тој беше советуван од израелски советници! Дури и истите…
Пишува: Љубомир Костовски
Специјално за ЦИВИЛ МЕДИА
Во последните години гледаме дека новиот непријател на Виктор Орбан е Украина, токму онаа која со големи напори се бори за независност. Иако неговиот советник, Џорџ Бирнбаум формално ја напштил Унгарија во 2015 година и немал нов договор со Орбан, тие продолжиле да комуницираат токму по повод источниот сосед на унгарскиот премиер. Имено, сопругата на Бирнбаум е Украинка, а двојката често престојувала во Кијив (!), но во други околности – кај градоначалникот Виталиј Кличко.
Човекот кој го создаде Бенјамин Нетанјаху, а го вивна во политичката орбита Виктор Орбан – Бирнбаум сега, во своите последни изјави, ја брани борбата која ја води Володимир Зеленски заедно со браќата Кличко (Виталиј и Владимир), но на Орбан му требаше, според она што стои во воведот на оваа серија текстови нов непријател. А како борец против Кијив тој стекнува нови пријатели околу себе; би рекле географски и под и над себе. Дури останува дел од „бедемот“ што десницата го гради токму во оние земји од Источна Европа што некогаш беа дел од Варшавскиот лагер.
Недвојбено, тој е и идеолошки близок со Владимир Путин, кој вели дека либерализмот станал застарен. Рускиот лидер не пропушта можност да се побуни против декаденцијата на либералниот Запад, мултикултурализмот, имиграцијата и човековите права. Можеби и заради овој контекст на настаните а како жител на САД, Бирнбаум е денес човек кој верува дека Виктор Орбан е на власт предолго. Ако може да му се верува.
ПОЛИТИЧАР СО ДВАЈЦА НЕПРИЈАТЕЛИ
Нема двојба дека Орбан не се одлепи од тоа да го носи знамето на антимуслиманството, но во меѓувреме силно го врза околу себе појасот на путинизмот.
Во јануари 2015 година, само да се потсетиме, унгарскиот премиер посочи дека „секој мигрант е потенцијален терорист“. До јули 2022 година, тој им кажуваше на поддржувачите дека „ние сме подготвени да се мешаме едни со други, но не сакаме да станеме луѓе од мешана раса“.
Неговиот главен поддржувач и платен советник Џорџ Бирнбаум силно не се согласува со обете изјави. Но сега, откога за вториот и третиот мандат добро ја истроши антимуслиманската матрица! Формално, овој платен градител а стратегии и нема договор, па сега е слободен поинаку да го толкува она за што го поттикнуваше унгарскиот премиер. За кого тој бараше да поттикнува поларизација во политиката а сега не го кажува противотровот на оваа активност!?
„Најдобриот вид лидери се оние кои нè потсетуваат на заедничките цели, а не на нашите разлики. Не станува збор за идеологија, туку за тоа да се осигуриме дека надежите и соништата на луѓето се остваруваат“, вели Брнбаум за новинарот на Би-Би-Си.
Орбановата форма на создавање на пријател во Русија, а непријател во Украина, што треба да му го обнови премиерскиот мандат во петтиот обид, со следење на онаа мантра на Бирнбаум – добро е да имаш моќен непријател, започна како наводен обид за смирување на војната меѓу Москва и Кијив!? Колку провиден обид за да ги оправда своите контакти со агресорот кој е практично во војна со Унијата а и со НАТО!
Во јули 2024 година, премиерот на Унгарија, Виктор Орбан, објави дека ќе има неколку некоординирани состаноци што ги нарече „мировни мисии“, при што го посети претседателот на Украина, Володимир Зеленски, во Кијив, пред да отпатува во Москва за да се сретне со претседателот на Русија, Владимир Путин, по што го посети и Пекинг за да се сретне со генералниот секретар на Кинеската комунистичка партија и претседателот на Кина, Си Џинпинг. А потоа отпатува во САД за да присуствува на самитот во Вашингтон во 2024 година и да се сретне со претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, во Мар-а-Лаго. Средбите се одржаа во услови на зголемени тензии и руската инвазија на Украина, при што Кина ги зголеми дипломатските врски со Русија во услови на економски санкции од страна на ЕУ и САД.
РАЗГОВОРИ ВО МОСКВА ВО ИМЕТО НА ЕУ БЕЗ ПООДДРШКА НА БРИСЕЛ!
Посетата на Русија беше значајна во геополитичката историја по тоа што беше спроведена без никакво официјално одобрение или мандат од раководството на Брисел и покрај тоа што Путин тврдеше дека Орбан е претставник на ЕУ!
Ова доведе до осуда од неколку национални лидери на ЕУ и од владата на Украина, при што многумина ги нарекоа состаноците „помирување“ кон агресорската страна во војната. Исто така, предизвика загриженост кај лидерите на Европската унија дека Орбан се обидува да ја искористи својата позиција во претседателството со Советот на ЕУ и да зборува во нејзино име, за да постигне лични цели што се спротивни на политиките и вредностите на блокот.
Редоследот на посети се случи откако Унгарија го презеде шестмесечното ротирачко претседателство со Советот на Европската Унија на 1 јули, каде што Орбан ја изрази својата намера да ја искористи позицијата за да се подложи на „мировна мисија“ за да се заложи за завршување на руско-украинската војна.
Инаку, последната посета на лидер на ЕУ претходно се случила во април 2022 година од страна на австрискиот канцелар Карл Нехамер. Средбата меѓу Орбан и Путин, исто така, следеше по претходната средба во Пекинг во октомври 2023 година, на која се разговараше за можна соработка во енергетиката. Тогашното резиме инаку ги грее домовите на граѓаните на Унгарија и денес, секако под поповолни услови.
Средбата меѓу Орбан и Путин, практично втора, се одржа во Москва на 5 јули 2024 и траеше неколку часа. Средбата не им беше откриена на ниту една членка на ЕУ сè до моментот пред нејзиниот почеток. Орбан побарал мислења од Путин за тоа дали прекинот на огнот може да претходи на мировните преговори. Како одговор, Путин ја отфрлил идејата за прекин на огнот, наведувајќи дека тоа ќе ѝ овозможи на Украина „да ги надомести загубите, да се прегрупира и да се вооружи“. Путин инсистирал дека Украина треба да ги повлече своите сили од четирите области (провинции) за кои Русија тврдеше дека ги анектирала во 2022 година (вклучувајќи ја и територијата што Русија не ја окупирала), но ова повлекување беше одбиено од Украина.
Путин изјави дека двајцата разговарале за односите Русија-Европска Унија и како тие „сега се на најниската точка“. Орбан изјави дека му поставил на Путин три прашања: неговите мислења за тековните мировни планови, неговите мисли за потенцијалните разговори за мир и предлози за прекин на огнот и неговите мисли за „поствоената европска безбедносна архитектура“. Орбан не даде никакви детали за тоа како Путин одговорил на овие прашања.
Одговорниот на Унијата за надворешни работи Жозеп Борел мораше да реагира дека Орбан немал мандат од Унијата за било каква дипломатија односно дека при патот во Москва не ја „презентирал Унијата во полн капацитет“. Естонската премиерка Каја Калас тогаш ја нарече посетата „конфузна“.
Отворената конфронтација меѓу Брисел и Будимпешта започнала да се разгорува додека Москва за Орбан имала се повеќе слаткоречиви коментари. Отприлика Путин го потенцирал неговиот „фер однос“ што се разбира ги нервирала центрите на моќ на Унијата и НАТО кои со многу сили и напори се обидувала да најдат ефикасна одбрана на нападната Украина! Орбан во интервјуа за швајцарскиот „Велтвохе“ ќе ја нарече ЕУ „бирократски нонсенс“, а за Билд изјави „Верувајте ми: следните два или три месеци ќе бидат многу побрутални отколку што мислиме. Ќе се користи се повеќе оружје, а Русите се сѐ порешителни. Енергијата ќе биде дел од конфронтацијата, бројот на мртви, борбите ќе станат побрутални отколку во последните седум месеци.“
ТРИ ЛУБЕНИЦИ ПОД ЕДНА МИШКА
Сумарумот на 6-месечното претседавање на Орбан со ЕУ покажа дека тој без било какви подготовки веќе на стартот заминал за Москва и дека ја стартувал својата ролја на „тројански коњ“ во политиките на ЕУ кон Русија како агресор и загрозувач на мирот и границите на Стариот континент. Практично, на половината од третиот мандат како премиер, тој веќе го избра новиот пријател, знаејќи дека Украина со право ќе реагира остро на сите негови чекори што божем невешто, ама со „добра намера“, ги правеше на најчувствителната точка на Европа!
И обратно – на Путин секако му требаше некој кој ќе ја растура Унијата, бидејќи таа остана единствен непријател, откако потоа НАТО требаше да се навикнува полека на извлекувањето на Трамп од заедничката борба.
Згора, Орбан почна да става вето на сите форми на помош на Украина а силно ја зазеде централната позиција и на вертикалата Братислава – Белград – Скопје (секогаш го додавам и она – Пиреја, големо пристаниште во сопственост на Кина) и обезбедувајќи си странична поддршка од Пекинг, каде исто така отиде во стартот на својот претседавачки мандат со ЕУ; практично си обезбеди за себе привилегирана позиција и во Пекинг, новата втора сила на планетата.
Во еден миг, тој стана поддржан и од трите најголеми моќници, што малку кому му успеало, а за тоа (пред сѐ во однос на Вашингтон) не можеме да ја пренебрегнеме улогата на Нетанјаху и неговите советнички испостави. Притоа, Белград се претвори во нов шпионско-инструкторски центар за израелските темни планови на Балканот, како дел од регионалниот амбиент, битен секако и за нашата земја.
Она што е необично е дека таа „раширеност“ на надворешната политика на Орбан на целата стратегиска маса му ја разводни позицијата дома, при што, чувството дека е добро кога има само еден значаен непријател – Украина, а поддршката дури на три големи и најзначајни моќници имаше и обратен ефект, па ги испушти нивните „подароци“ бидејќи старата мудрост вели „не се држат две лубеници под една мишка“, а во случајот се дури три и сите тие ќе се лизнат со фатален пад на земјата.
Почетокот на тој тресок е доста порано. Се чини дека е во моментот на закажаната средба меѓу германската министерка за надворешни работи Аналена Бербок и нејзиниот колега Петер Сијарто за 6 јули 2024 година. Или да бидеме попрецизни – планираната посета на германската министерка за надворешни работи Бербок на Будимпешта за тој понеделник беше откажана од „технички“ и „неполитички“ причини, според Министерството за надворешни работи, објави „Вилаггаздасаг“. Просто, Бербок сакаше да расчисти за сите недоветности што ги прави Орбан во името на ЕУ, а овој, сакајќи да ја задржи „удобната позиција во хиерархијата на Унијата сакаше да дејствува што подолго од таа позиција“.
Според соопштението, Унгарија побарала одложување на посетата поради непредвидени промени во програмата на Сијарто, но се надева дека состанокот може да се презакаже во блиска иднина. Претходно, германското Министерство за надворешни работи го изрази своето негодување поради одложувањето на состанокот, велејќи дека „е потребна сериозна и искрена дискусија откако унгарскиот премиер Виктор Орбан се сретна со рускиот претседател Владимир Путин претходно“, пишуваше Ројтерс.
Другите детали од тој конфликт се знаат, ама работите немаат само движење по едносмерна улица, онаа која ќе значи дека Орбан е „господар на ситуацијата“. Крајот на односите ЕУ – Унгарија дојде во моментот на откривањето на шпионската афера наречена „Унгарски Вотергејт“. Поврзувањето со аферата кога падна од власта американскиот претседател Ричард Никсон (стар муштерија кај израелските советници) е фактот дека тајната служба на Орбан се обидела да ја компромитира опозиционата партија Тиса во напорот на наводната борба против „украинските шпиони во земјата“.
Унгарската служба за заштита на уставот (Alkotmányvédelmi Hivatal, скратено AH), замислете, една од петте тајни служби во земјата (каква полициска држава!) се инфилтрирала во опозициската партија Тиса со цел да ја спречи да учествува на изборите или барем значително да ги намали нејзините шанси. Службата наводно се обидела да регрутира компјутерски научници, кои управуваат со ИТ-системот на партијата, со цел да добие внатрешни податоци и да ги користи за манипулации. И тоа било понавреме, пред девет месеци, во јули 2025 година. Во тоа време, веќе било јасно дека партијата Тиса – која, според анкетите, и во моментов, пред самите избори, има значителна предност пред партијата Фидес на премиерот Виктор Орбан – е сериозна закана за владејачкиот систем пред парламентарните избори закажани за 12 април.
Нема докази дека Орбан лично ја наредил акцијата, но малку е веројатно дека не бил свесен за тоа. Имено, Службата за заштита на уставот е директно подредена на кабинетот на премиерот и е под надзор на шефот на кабинетот, Антал Роган.
ИЗМИСЛЕНО СОМНЕВАЊЕ
Целиот случај беше поттикнат од текст на истражувачкиот портал Direkt36 објавен во вторник, 24 март годинава. На нивниот YouTube канал беше објавено видео интервју. Во него, Бенс Сабо, висок функционер на Националното биро за истраги (NNI), детално го опишува случајот речиси час и половина.
Сабо бил водечки истражител на Одделот за детска порнографија на интернет. По објавувањето на интервјуто, тој поднел оставка, а потоа бил суспендиран. Според него, во јули 2025 година, неговата единица била под притисок од Службата за заштита на Уставот да започне истрага за наводна детска порнографија и да заплени компјутерска опрема од две лица.
Брзо станало јасно дека тие немаат никаква врска со тој криминал, туку дека управувале со ИТ системот на партијата Тиса. Заднината на акцијата, се чини, била таа што Службата претходно неуспешно се обидела да ги регрутира овие компјутерски научници, па затоа се плашела дека може да биде разоткриена. Во исто време, таа очигледно сакала пристап до податоците на партијата. По запленувањето на опремата, податоците навистина биле копирани – веројатно без законска основа.
Во есента 2025 година се случил голем инцидент: протекле податоци од апликацијата на партијата Тиса, вклучувајќи околу 200.000 лични податоци на нејзините поддржувачи. Владата и партијата Фидес потоа ја обвинила Украина за тоа, тврдејќи дека апликацијата е развиена од украински ИТ експерти. Сега се покажува дека манипулацијата од самиот државен апарат може да стои зад сè.
Сведоштвото на Сабо, што го споменавме, го гледале околу 2,77 милиони луѓе до моментот на објавување на овој текст. Истражувачкиот новинар Андраш Пето предупредува дека случајот покренува сериозни прашања за независноста и политичката неутралност на унгарските институции.
Политикологот Миклош Шикешд ја споредува денешната ситуација со крајот на диктатурата во Унгарија во 1989/90 година и заклучува: владата во тоа време не користела тајни служби против опозицијата за да остане на власт – додека денес, според него, партијата Фидес на Орбан покажува дека не е подготвена за демократска промена на власта.
Во обид за одбрана, Владата пробала еден од двајцата обвинети да ги прикаже како украински шпиони. Ама – што би рекле охриѓани – „имат снемано докази“. Во меѓувреме, беше покрената постапка против истражувачкиот новинар Саболч Пањи, кој пишувал за руско-унгарските односи, исто така со обвинувања дека е „украински шпион“. Тој вели дека овие тврдења се апсурдни.
Во опозиционо настроениот дел од унгарските гласачи, Сабо се слави како херој. Дури и лидерот на Тиса вели дека ако нему му „фали влакно од главата“ народот нема да чека избори, па ќе се дигне!
Виктор Орбан не се огласи со коментар за овие афери. Но, во една изјава тој го повика украинскиот претседател Володимир Зеленски да ги „повлече своите агенти“ – без никакво објаснување. На крајот, зборувајќи на состанок на 29 март 2026 година, тој упати критична закана: „Имам уште неколку куршуми во шаржерот што можам да ги искористам“.
Во следното продолжение:
Што искористи Орбан една недела пред изборите, а што пронајде опозицијата пред изборите во недела
Специјално за ЦИВИЛ МЕДИА | Сите права се задржани
ИЗРАЕЛСКИТЕ ЕКСПЕРТИ И ОРБАНОВИОТ ПОСЛЕДЕН ОБИД ДА ОСТАНЕ НА ВЛАСТ: Најди си добар непријател!
