Инцидентот со беспилотно летало натоварено со експлозив на аеродромот Лајпциг/Хале прерасна во сериозна дипломатска и безбедносна криза меѓу Германија и Русија, откако Берлин официјално ја обвини Москва дека стои зад обидот за напад.
Германската влада на 1 септември соопшти дека проценките на германските безбедносни служби, заедно со сознанијата добиени од европски партнери, укажуваат на руска вмешаност. Германскиот министер за внатрешни работи Александер Добриндт изјави дека конфигурацијата на дронот, експлозивот и детонаторот одговараат на елементи забележани во други руски хибридни операции.
Инцидентот се случил на 4 август, кога во обезбедениот дел на аеродромот Лајпциг/Хале била пронајдена беспилотна леталка со експлозивна направа во близина на украински товарни авиони „Антонов“. Направата била деактивирана со робот. Според подоцнежните информации, истрагата опфаќа вкупно три дрона: еден со експлозив, втор кој наводно дошол во контакт со товарен авион, и трет пронајден во близина на аеродромот. Германското обвинителство случајот го опиша како сериозен напад врз транспортната и логистичката инфраструктура.
Интересот на германските власти дополнително го зголеми фактот што Лајпциг/Хале е значаен логистички центар, кој се користи и за транспорт поврзан со Украина и НАТО. На почетокот на август германските власти сè уште нагласуваа дека истрагата е во тек и дека не можат да соопштат кој стои зад дронот.
Во меѓувреме, германските истражители идентификувале двајца осомничени, според истражувањето на германските јавни сервиси NDR и WDR и весникот Süddeutsche Zeitung.
Станува збор за државјанин на Белорусија кој поседува и руски пасош и за маж роден во Русија со латвиски пасош. Според информациите објавени од германските медиуми, едниот бил поврзан со логистиката на операцијата, додека другиот наводно имал улога на инструктор. Двајцата, сепак, се водат како осомничени, а не како правосилно утврдени извршители.
Според NDR/WDR/SZ, белорускиот осомничен оставил ДНК траги, додека движењето на вториот било реконструирано преку неговото влегување и излегување од Германија.
Овие информации се значајни за истрагата, но не се исто што и јавно презентиран доказ дека руската држава наредила или организирала напад. Германската влада, сепак, тврди дека пронајдените траги се вклопуваат во шема на руски хибридни операции.
Берлин презема дипломатски мерки
Како одговор, германската влада најави затворање на рускиот Генерален конзулат во Бон и прекин на договорот за користење на Рускиот дом во Берлин. Берлин исто така најави построги контроли при влез на руски државјани, дополнителни мерки против руската „сенка флота“ и иницијативи за нови санкции на ниво на Европската Унија.
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул порача дека Германија не е во војна со Русија, но дека се соочува со секојдневни хибридни закани и дека Москва не може да очекува ваквите дејствија да останат без одговор.
Германската влада притоа не побара активирање на член 4 од НАТО, иако најави дека сознанијата за случајот ќе ги презентира пред Северноатлантскиот совет.
НАТО и ЕУ застанаа зад Берлин
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изрази целосна солидарност со Германија и порача дека Алијансата ќе ја зајакнува способноста да ги одвраќа и брани своите членки од какви било закани. Европската комисија, пак, преку претседателката Урсула фон дер Лајен, го оцени инцидентот како нова ескалација на руски активности на територијата на ЕУ.
Фон дер Лајен порача дека Европа мора да остане обединета и да покаже дека обидите за поткопување на европската безбедност и единство нема да успеат. Руте, од своја страна, предупреди дека НАТО ќе продолжи да ги зајакнува капацитетите за одвраќање и одбрана.
Шефицата на европската дипломатија Каја Калас отиде чекор подалеку, оценувајќи дека инцидентот во Лајпциг ги има карактеристиките на државно спонзориран тероризам. ЕУ веќе разгледува нови санкции, а според Калас се подготвуваат мерки против дополнителни руски лица и компании поврзани со воено-индустрискиот комплекс.
На маса се и построги визиски ограничувања за руски државјани, вклучително и мерки насочени кон поранешни и актуелни припадници на руските вооружени сили.
Москва ги отфрла обвинувањата и возвраќа
Москва ги отфрли германските обвиненија како неосновани и побара Берлин да ги презентира доказите врз кои ја темели својата проценка. Руското Министерство за надворешни работи го повика германскиот вршител на должноста амбасадор, додека претседателот Владимир Путин ги осуди германските мерки и ги оцени како сериозна грешка.
Најновиот руски одговор дополнително ја прошири дипломатската конфронтација. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров на 3 септември најави затворање на германските центри на Гете-институтот во Москва, Санкт Петербург и Екатеринбург, како реципрочна мерка по потезите на Берлин.
Најновата ескалација доаѓа денес, 3 септември, кога рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров соопшти дека Москва ќе ги затвори германските културни центри на Гете-институтот во Москва, Санкт Петербург и Екатеринбург. Одлуката следува откако Германија најави затворање на рускиот конзулат во Бон и прекин на работата на Рускиот дом во Берлин.
Лавров оцени дека германската одлука означува крај на германското културно присуство во Русија. Заменик-министерот за надворешни работи Александар Грушко претходно најави дека руската реакција ќе следува „многу брзо“.
ЦИВИЛ Медиа Деск
