Во 13 часот по локално време, претседателот Доналд Трамп го пречека претседателот на Украина Володимир Зеленски на прагот на Белата Куќа, за околу 15 минути подоцна да седнат во Овалната соба да одговорат на прашањата од новинарите. Зеленски пристигна во САД придружуван од неколку европски лидери, вклучувајќи го британскиот премиер Кир Стармер, францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц. Средбата се организира со цел да се разговара за ставање крај на руската војна во Украина.
Претседателот Трамп изрази оптимизам за завршување на конфликтот, наведувајќи дека прекинот на огнот не е неопходен предуслов за мировни преговори. Тој увери дека САД ќе ѝ обезбедат на Украина „многу добра заштита“, иако не даде конкретни детали.
Претседателот Зеленски ја нагласи потребата на Украина за сеопфатна поддршка, вклучувајќи оружје, разузнавање и воена помош, и цврсто ги отфрли сите територијални отстапки, особено во врска со регионот Донбас.
Средбата беше значително посрдечна од нивната претходна средба во февруари 2025 година, која прерасна во жестока караница пред очите на целиот свет. Овој пат, двајцата лидери одржаа дипломатски тон. Зеленски повеќепати изрази благодарност за поддршката на САД. Трамп не пропушти да се впушти во неумерена и навредлива реторика на сметка на својот претходник Џо Бајден, обвинувајќи го за војната во Украина. „Да бев претседател јас, војната немаше да се случи“, го повтори тој својот рефрен.
По разговорите, претседателот Трамп најави планови да го повика рускиот претседател Владимир Путин за да ги продолжат мировните преговори. Сепак, за време на состанокот не беа објавени конкретни договори.
Клучни поенти
1. Потопол тон и мултилатерално присуство
Овој состанок беше во остра спротивност со нивната претходна средба во февруари – обележана со непријателство и отсуство на дипломатски манири. Овој пат, двајцата лидери беа срдечни еден кон друг, при што Зеленски изрази благодарност за поканата од Вашингтон, а Трамп го пофали украинскиот народ како „одличен“, „паметен“ и „енергичен“.
Покрај тоа, Трамп го нагласи присуството на врвни европски лидери кои чекаат во друга просторија, сигнализирајќи координиран и обединет западен фронт.
2. Трамп го отфрла прекинот на огнот како предуслов
Претседателот Трамп изјави дека прекинот на огнот не е неопходен пред да се започнат мировните преговори. Наместо тоа, тој се залагаше за директно склучување сеопфатен мировен договор.
3. Безбедносни гаранции на САД – слични на НАТО, но не и на НАТО
Трамп увери дека САД ќе продолжат да ја јакнат безбедноста на Украина, споредувајќи ја потенцијалната заштита со гаранции во стилот на НАТО, дури и ако не се под формално членство во НАТО.
Иако деталите остануваат нејасни, беа дадени навестувања за координирани безбедносни гаранции „слични на Член 5“ од Соединетите Американски Држави и европските партнери.
4. Оптимизам за мир – но неизвесна улога на САД
Трамп изрази оптимизам дека рускиот претседател Владимир Путин сака крај на војната и посочи дека се постигнува значителен напредок.
Тој посочи дека САД веројатно ќе играат континуирана улога во одржувањето на мирот по каков било договор со Русија.
5. Зеленски исклучи можност за територијални отстапки
Претседателот Зеленски ја отфрли можноста за какви било територијални отстапки, нагласувајќи го уставниот интегритет на Украина. Тој, исто така, ја истакна итната потреба од оружје, разузнавање и силен меѓународен притисок за да се принуди Русија да ја запре својата агресија.
Џ. Д.
