Голема меѓународна конференција „Одбрана на демократијата и човековите права во услови на војна, национализам и авторитаризам“, во Скопје, во организација на ЦИВИЛ – Центар за слобода (Северна Македонија) и МЕДИА ДИЈАЛОГ / Y4M (Северна Рајна-Вестфалија, Германија).
Отворање на конференцијата
- Натаниел Лимински, Министер за федерални, европски и меѓународни работи и медиуми на Северна Рајна-Вестфалија
- E. Петра Дреклер, Амбасадорка на Сојузна Република Германија
- E. Вилма Дамбраускиен, Амбасадорка на Литванија
Натанаел Лимински, премиер на Северна Рајна-Вестфалија, Германија: Никогаш до сега не било толку итно како денес да поработиме на темите демократија, медиуми и човекови права.
„Мојот срдечен поздрав денес го упатувам кон нашата земја партнер Северна Македонија. Минатата година го имав тоа задоволство да го посетам Скопје и да разговарам со многу луѓе. Денес, за жал, не сум во можност да бидам лично присутен. Темите кои сакате да ги разгледате соочите, ме засегаат не само мене, туку и многу луѓе во Северна Рајна –Вестфалија како и цела Германија.“, ги поздрави учесниците на Конференцијата Натанаел Лимински од Северна Рајна Вестфалија.
Демократијата и човековите права во услови на војни, национализам и авторитарни сили во подем
„Под овој долг и важен наслов, денес ќе разговарате за многу клучни прашања од денешницата. Овие теми се приоритетни како во Северна Македонија, така и во Северна Рајна-Вестфалија, особено на оние места во светот каде што во моментов се војува.
Места каде демократските вредности и човековите права не се почитуваат и каде што цивили , жени, дури и деца поради тоа плаќаат со нивната слобода и живот. Во Северна Рајна-Вестфалија ја започнавме иницијативата: ,,Недела на човекови права.’’, која се одржува низ целата земја неколку дена околу 10 декември, Меѓународниот ден на човековите права. Манифестации од различни организатори во мојата земја се посветени исклучиво на темата човекови права, посочува Лимински.
На овој настан, лица кои страдале, жртви, активисти, научници, како и политичарите и новинари го искажуваат своето мислење. На денешната конференција во Скопје, со помош на извонредните организатори, вие во Северна Македонија давате особен придонес кон Неделата на човекови права и пошироко. Јас лично сум многу среќен поради тоа.
Партнерството помеѓу Северна Македонија и Северна Рајна-Вествалија постои веќе добри три години. Целта е да се воспостават и зајакнат блиските односи помеѓу владите, но особено помеѓу луѓето во нашите земји .
Со таа цел, во последните три години започнавме заеднички проекти во многу области, како на пример во економијата и дополнителната едукација, преку организирање на пракса за апсолвенти. Реализиравме проекти за зајакнување на квалификувано и отпорно новинарство и ја започнавме нашата соработка помеѓу двете наши министерства за внатрешни работи.
Освен тоа, активно го поддржуваме воспоставувањето на врските помеѓу македонските и германските општини за изградба на локални врски. Во рамките на ова партнерство и Неделата за човекови права, ние како дел од владата на Северна Рајна-Вестфалија со задоволство ја поддржуваме оваа денешна конференција.
Со оглед на состојбата во светот и со осврт на нашето опкружување, се подразбира дека оваа конференција се одржува токму на време. Никогаш до сега не било толку итно како денес да поработиме на темите демократија, медиуми и човекови права.
Би сакал да ви се заблагодарам што успеавте денес да организирате присуство на голем број експерти во Скопје и виртуелно присуство. Ќе ги следам резултатите и заклучоците што ќе ги донесете. Ви посакувам на сите успешна размена на информации и многу успех во следните неколку часа, особено во спроведувањето на стекнатите сознанија“, истакна Лимински.
Амб. Петра Дрекслер, Германија: Станува се потешко да победи логиката кога сите бараат лесни решенија
Н. E. Петра Дрекслер, Амбасадорката на Сојузна Република Германија, во своето обраќање изјави дека бранењето на демократијата и човековите права е клучен принцип и морална и правна обврска не само на ЕУ туку и на другите земји. А, слободата на печатот е услов и барометар за почитта на човековите права, истовремено е и столб на демократијата.
„Тешко е да се справиме со дезинформациите. Станува се потешко да победи логиката кога сите бараат лесни решенија. Овде во регионот има многу дезинормации. Може да се утврди дека 10% од дезинформациите доаѓаат од Русија овие дезинформации ги засилуваат политичките партии. Сакаме да ја заштитиме нашата демократија и треба да се заштитиме од овој предизвик“, истакна германската амбасадорка.
Амб. Вилма Дамбраускиене, Литванија: Ние заслужуваме сè што ќе донесе победа
„Ние сме сведоци на создавање автократски коалиции кои ги поткопуваат демократсите системи и вредности. Оваа дискусија е исто така релевантна тука во Северна Македонија, земја која чека влез во Европската унија, земја на којашто не и се страни притисоците по нејзините вредности, Сфаќајки ги стратегиите и мешањето, што ги прават авторитарните власти, може на институциите на Македонија да и помогнат да се зајакне и да ги засили своите демократски основи кои се клучни за членство во ЕУ, како и придонесување кон регионалната стабилност.
Бараме ефикасни начини да ја браниме демократијата и владеење на правото, против агресијата врз Украина. Тие не се само регионални проблеми туку се битка за преживувањето и консолидацијата на демократијата во целиот свет. Токму затоа, ние заслужуваме сè што ќе донесе победа“, посочи меѓу другото амбасадорката на Литванија.
Вовед
- Волфганг Ресман, Претседател, Медиа дијалог/Y4M, Германија
- Џабир Дерала, Претседател, ЦИВИЛ, Северна Македонија
Панел 1: Демократијата под опсада
Дискусија која истражува како војните и конфликтите ги поткопуваат демократските институции и човековите права, влеваат страв и шират дезинформации и националистичка пропаганда преку медиумите.
- Кристијана Ајлдерс, универзитетска професорка, Универзитет Хајнрих Хајне, Дизелдорф, Германија
- Сашо Орданоски, новинар, Северна Македонија
- Волфганг Ресман, Претседател, Медиа дијалог/Y4M, Германија
- Хедер Роберсон Гастон, експертка за човекови права, САД
Д-р Сашо Орданоски: Ни треба системско решение за борба со дезинформациите, не систем на „големиот брат“ но, систем кој ќе биде функционален
Д-р Сашо Орданоски во своето обраќање се осврна на тоа дека демократијата е во криза и не можат поединци да ја одбранат.
„Имаме уште долг пат пред нас. Новинарството не е за вистината туку е за фактите и релевантниот контекст“.
Традиционалните медиуми имаат три намени – контролирање на информациите, поставување на агендата и обликувањето.
Тој додаде дека новинарството е пакет на вештини.
„Алгоритмите не втрурнуваат да скокнеме во зајачка дупка. Околу 75 проценти од информациите е преобјавена вест без да ја прочитаат. Информациите мора да се проверат пред да стигнат до публиката“, рече тој.
Орданоски посочи дека пред една година беше во Естонија со проект од НАТО, и го сподели искуството на Естонија каде што има полициска служба 24 часа, каде граѓаните може да пријават недолични содржини или дезинформација.
„Полицијата го детектира изворот или лицето кое шири дезинформација и презема конкретни мерки. Во Естонија има 25 посто руски говорници. Естонија се справува со дезинформации со системско решение“, додаде тој.
Орданоски нагласи дека нас ни треба системско решение за борба со дезинформациите, не систем на „големиот брат“ но, систем кој ќе биде функционален.
Д-р Кристијане Ајлдерс, Универзитет Хајнрих Хајне, Германија: Медиумите претходно беа инфраструктура за демократија, а тоа што не е веќе така, е алармантно
Проф. д-р Кристијане Ајлдерс во своето обраќање се фокусираше на улогата на медиумите во поларизацијата.
„Тука станува збор за емоции, омраза и слично, меѓутоа, фокусот е сосема поинаков. Мислам дека војните и конфликтите се многу важни теми за оваа конференција затоа што тие многу лесно можат да ги нарушат демократските процеси.
Конфликтите можат да ги поделат општествата на некои што ќе бидат поддржувачи, и ќе бидат противници на Украина Израел и слично… Но, треба да се земат предвид и конфликтите во домашната политика.
Она што е лошо за спротивставените мислења, е дека, ако има карактеристични и посебни мислења и многу силни емоции, конфликтот може дополнително да придонесе кон поларизација. Сакам да кажам дека размената на мислења често се случува и преку медиумите, не само лице в лице, и затоа денеска би сакала да се фокусирам на конкретната улога на социјалните медиуми.
Она што сакам да го истакнам, е дека медиумите беа оние кои што се осомничени субјекти за продлабочување на конфликтите и некои што ги влошуваат состојбите во општеството, а тоа е алармантно, затоа што на медиумите претходно се гледаше како на инфраструктура за демократијата, бидејќи преку нив се креираше мислењето на народот, а тоа што веќе не е така, веќе е алармантно прашање. “, посочи д-р Ајлдерс.
Хедер Роберсон Гастон, експертка за човекови права, САД: Постојат сличности во САД и Северна Македонија, иако е глобален феномен, луѓето имаат чувство дека е локално, и сакаат да пробаат друга опција
Експертката за човекови права, Хедер Роберсон Гастон, „вели дека постојат сличности, скоро е исто со САД, има многу силно чувство во Македонија, секако имаме проблем со расизмот поради еконмската ситуација, тековната војна во Украина, поларизацијата, дезинформациите, изглада дека се распаѓаат работиите , најчесто се случува, иако е глобален феномен, но луѓето имаат чувство дека е локално, не глобално, тешко да се задржи власта во такви услови, луѓето ќе сакаат да ја сменат власта, и во Северна Македонија како и во САД, да се проба друга опција“.
Таа препорача дека кога луѓето ќе престанат да ја ценат демократијата, нема да се грижат дека ќе им ги одземат правата, тука има луѓе кои се навистина добри кои можат да ги враѓаат луѓето во стадото, да им пружат сигурност и доверба, организациите не го правите тоа со кампањи, туку со луѓето кои ги имаат.
Д-р Волфганг Ресман, претседател на Медиа Диалог, Германија: За демократијата процесот на враќање на довербата е најважен
Со свое обраќање, претседателот на Медиа Диалог/ Y4M, д-р Волфганг Ресман го направи воведот во меѓународната конференција „Одбрана на демократијата и човековите права во услови на војна, национализам и авторитаризам“.
Д-р Ресман во својот вовед истакна дека демократијата значи дека треба да се соработува и да се развиваат дискусии за сите проблеми. Демократија значи работа без цензура и целосна вклученост на сите.
„Демократијата значи доверба во правдата, политиката, политичарите и изборниот процес, но и што се случува во правосудството. Порцесот на враќање на довербата е најважно, значи да се работи на меѓународен план, да се донесат млади луѓе да се спојат со новинари, предавачи, експерти и да се дискутира и да се претстави на јавноста каде се грешките во општеството и демократскиот систем“, истакна д-р Ресман.
Денешната покана е да се дискутира во свет без војна. Штом се укинува демократијата се заканува војна. Да се бориме за нашите демократии, за нашите права, но и правата на другите да се надмине порализацијата. Тука медиумите се многу важни.
Точно 25 учесници од САД, Европа, Балкан и Македонија учествуваат на Меѓународната конференција.
Фото: Роберт Атанасовски
