По три години отпор на Украина против руската агресија, глобалната борба за демократија, правда, и вистина – никогаш не била поважна и поитна.
Меѓународната Конференција „Украина и светот: Отпор против агресијата, победа над авторитаризмот“ е во организација на ЦИВИЛ – Центар за слобода (Северна Македонија), Медиа Дијалог и Младите за медиумите (Германија), Нов европски граѓански форум (меѓународна организација), кои се организации основачи на глобалната иницијатива #DefendingDemocracy.
Еминентни меѓународни експерти, креатори на политики, новинари и претставници на граѓанското општество на онлајн конференција на тема „Украина и светот: Отпор против агресијата, победа над авторитаризмот“.
Главни точки на агендата на конференцијата:
Панел 1: Отпор, мир, и новата оска на авторитаризмот
Панел 2: Победа над Путин и авторитаризмот: Потрагата по мир, правда и демократија
Панел 3: Дезинформациите како оружје: Борба против дезинформациите и хибридното војување
Д-р Волфганг Ресман, претседател на Media Dialogue / Y4M, Германија. Ставот на крајно десничарските политичари е да се користат проблемите за да се дојде до власт.
– Едно е важно, а тоа се работите што ги правиме со Медиа дијалог веќе десет години, за да дојдеме до факти. Не само да се каже дека ни требаат факти, туку и да се добијат факти, а тоа значи и дека надворешната политика мора повеќе да биде насочена кон новинарите од сите земји. Потребна ни е брза работна новинарска мрежа во сите европски земји, каде доверливите новинари носат извори, кои се докажани и засновани на доверба, бидејќи довербата е основа за демократијата. Значи, би било одлично ако ги развиеме овие настани, почнувајќи од Скопје, овозможувајќи го овој настан онлајн да има говорници како Лина, да ги собереме заедно, да го искористиме нивното знаење и да ја донесеме нивната доверба во нашиот медиумски систем и да ја донесеме нашата публика низ цела Европа.
Мора да разбереме колку е важен развојот на Европа – дури и за конкретни цени на зеленчукот, мислам дека ова е една од поважните работи што можеме да ги научиме. Времето само на гледање во малите работи наоколу заврши, ова е ставот на десничарските политичари, тоа е ставот да не се решаваат проблемите, туку да се користат проблемите за да се дојде на власт, истакна Ресман.
Лина Кушч, прва секретарка на Националниот сојуз на новинари, Украина. Информациите не се само ресурс, тие се оружје во борбата за правда.
– Мислев дека во текот на трите години добивме уникатно искуство, како да продолжиме со нашата работа, да не застанеме ниту еден ден и како да продолжиме да им помагаме на новинарите во нивната мисија.
Војната ја направи нашата професија поважна, информациите не се само ресурс, тие се оружје во борбата за правда, истакна Кушч.
Бојан Маричиќ, поранешен вицепремиер за европски прашања и министер за правда, граѓански активист. ЕУ треба да биде спремна да ги брани и да се бори за своите вредности.
– Земјите члeнки на ЕУ треба да се разбудат брзо и да покажат лидерство. Да се разбудат во овој нов мултиполарен свет каде ЕУ ќе биде и треба да биде еден од половите и да се разбудат за оваа глобална битка за вредности. Најпрвин ЕУ треба да ја исцрта дефинитивната мапа на ЕУ, мапа која дефинитивно ќе ја вклучува Украина, Молдавија и земјите од Западен Балкан. Крајно време е ЕУ да ги дефинира своите граници и мислам дека го немаат луксузот да го изостават Западен Балкан, но исто така Украина и Молдавија, изјави Маричиќ.
Марион Краске, политичка аналитичарка и автор од Германија. Многу важно е да се разбере кои беа грешките на Западните земји за ситуацијата во Украина.
– Сведочима на целосна стратешко промашување на Германија, и не ги формулиравме стратешките цели, имаше отворена дискусија дека Гермаија ќе ја поддржи Украина толку колку што ќе биде потребно, што не кажува ништо. Не беше формулирана најважната цел, дека ќе ја поддржиме Украина и се што ќе биде потребно за да може да победи. Тоа е разликата. Ако не сме на чисто со анализите, во формулирањето на стратегиите, како можеме да дејствуваме адекватно, вели Краске.
Горан Василевски, Армиски полковник (во пензија). Не верувам дека мирот кој се предлага за Украина ќе биде одржлив и долготраен.
– Украина веќе ја научи лекцијата кој е всушност нејзиниот сосед, од една страна, а од друга страна се соочи со понижување кое не го очекуваше. Извините за мојот песимизам, но мислам дека овој формат на „мир“ ќе биде реорганизирање на воените сили и подготовка за нов конфликт. Не верувам декао овој мир на кој и да e начин ќе постигне да биде одржлив и долготраен, изјави Василевски.
Оливие Ведрин, директор на Асоцијацијата Жан Моне. Општеството мора да се разбуди, демократијата ќе победи.
– Проблемот со популизмот и авторитаризмот е што се полесни да се „продадат“, отколку демократијата. Тоа значи ние ќе се бориме, ние ќе победиме, но прашањето е после што? После нова војна, нова револуција? Општеството треба да се разбуди. Ќе дојде ден кога луѓето во САД и во Русија, во други авторитарни општества ќе се разбудат. И тогаш ние ќе мора да им понудиме нов демократски систем со нашите вредности. А за тие вредности треба да се бориме во САД, во ЕУ, во Европа, изјави Ведрин.
Хедер Роберсон Гастон, експертка за човекови права, Универзитет во Вирџинија, САД. Иако се чуствувам како да сме изолирани од светот, во САД има многу луѓе кои знаат дека Трамп е под големо влијание на Путин.
– Имаме нацисти кои маршираат овде, имаме гувернер за кој се смета дека е фаворит за потпретседателски кандидат за Доналд Трамп во различни периоди, имаме дел од владата кој е многу среќен што го спроведува она што Трамп би сакал да го направи, вели Роберсон Гастон. Таа посочи за тоа како амрекиканските интелектуалци веројатно имаат удел во тоа што се случува денеска во САД, поради начинот на размилсување, но, и дека работите не се така како што се чини.
Мика Бојстер, претседател на Германскиот сојуз на новинари. Има потреба од дигитален суверенитет во Европа во борбата против дезинформациите.
– Ние новинарите чија работа е да ги идентификуваме и да се бориме портив дезинформациите и да ја запознаемеи едуцираме јавноста, преплавени сме со толку многу материјали и огромна маса од дезинформации што не прави несигурни што е реално, а што фикција. Мислам дека како новинари треба да се фокусираме на теми кои се многу потесно поврзани со општеството. Исто така, треба да зборуваме за сеопфатна безбедност и да го разгледаме воениот аспект. Треба да имаме отпорно општество кое треба се одбрани воено, но и технолошки, дигитално, да го вратиме нашиот суверенитет над информациите, ни требаат отпорно новинарство, но инфраструктура за пренос на информации. Имаме потреба од дигитална платформа, европска платформа, независна, дигитален суверенитет во Европа во борба против дезинформациите, смета Бојстер.
Марјан Забрчанец, граѓански активист. Ни треба силно НАТО, одлучна Европа во борбата против хибридните напади и дезинформации.
– Дезинфомрациите се само мал дел од хибридносто војување против демократските вредности. Сите сме сведоци дека демократскиот свет изгуби и сеуште губи во нивна одбрана. Во многу прилики и самата не можеше да се одбрани од таквите напади. Граѓанското општество и медиумите не ја прифатија подадената рака за заедничка борба против дезинформациите од Владата во периодот 2018 – 2021 година. Тие не се организираа ниту да направат ништо повеќе од проверка на фактите. Денеска прашање е дали програмите за проверка на фактите ќе опстанат со оглед на тоа што МЕТА веќе ја прекина соработката со нив, а УСАИД речиси и да не постои. Ни треба силно НАТО. Неопходно е НАТО да остане посветен на спротивставувањето на хибридните напади и да ги промовира главните демократски наративи. Исто како што тоа го прави од почетокот на руската воена агресија против Украина. НАТО мора да ја продолжи својата одлична комуникациска битка, без оглед на позициите на САД за политиките на НАТО, изјави Забрчанец.
Драган Мишев, уредник во ЦИВИЛ Медиа. Сега, без никакво двоумење, може да се пренесат руски пропагандни наративи преку изјавите на високите владини функционери.
– Ние се бориме со руските дезинформации од самиот почеток, и морам да кажам дека како новинар и проверувач на факти, спротивставувајќи се на дезинформациите и пропагандата, деновиве се наметнува едно прашање: како да и објасниме на публиката, кој е добар, а кој е лош. Додека ја слушаат руската пропаганда, од устата на нашиот – до вчера најголем сојузник. Како да им ја објасниш оваа нова реалност?, вели Мишев.
