Звонимир Деспот
Белград живее во знакот на историските избори, а во Берлин десницата јавно го оплакува губењето на Унгарија и Србија, вистинскиот и најголем губитник од овие тектонски промени не се наоѓа во регионот. Се наоѓа во Москва. Со падот на Виктор Орбан и Александар Вучиќ, Руската Федерација го претрпе својот најголем и најтежок геополитички пораз на европско тло од распадот на Советскиот Сојуз, останувајќи без клучната прокси-оска преку која со години го дестабилизираше и уценуваше Западот.
Она што Максимилијан Кра од АфД го дефинираше како партиска загуба, за Владимир Путин претставува целосен слом на хибридната стратегија во Европа. Со години Будимпешта и Белград функционираа како руски енергетски, политички и разузнавачки клин забиен во ткивото на евроатлантските интеграции. Преку Унгарија, Кремљ имаше обезбедено право на вето во рамките на Европската Унија – моќно оружје со кое Орбан редовно блокираше пакети санкции, ја поткопуваше воената помош за Украина и го парализираше донесувањето одлуки во Брисел. Со доаѓањето на власт на партијата Тиса, предводена од Петер Маѓар, таа московска полуга во срцето на Европа е трајно скршена. Новата, реформски ориентирана Унгарија ја затвора вратата за рускиот наратив на уцени.
Истовремено, поразот што студентската листа му го нанесе на Александар Вучиќ го означува крајот на руската платформа за дестабилизација на Западен Балкан. Под закрилата на режимот на Вучиќ, Србија служеше како логистички и медиумски центар за ширење на руското влијание, одржување на замрзнатите конфликти во регионот и одвлекување на вниманието од боиштата во Украина. Со преминувањето на СНС во опозиција, Москва преку ноќ го губи клучниот балкански сојузник, а каналите за руско разузнавачко и пропагандно дејствување во овој дел на Европа се радикално пресечени.
Овој геополитички вакуум целосно ја оголува и позицијата на словачкиот премиер Роберт Фицо, кој се обидуваше да ја балансира својата надворешна политика на работ на проруската реторика и запирањето на помошта за Кијив, а сега се наоѓа во невозможна ситуација. Без штитот на Орбан во Брисел и без поддршката на Вучиќ на југ, секое негово натамошно самостојно дејствување во корист на Москва се претвора во политичко самоубиство. Словачката економија е премногу слаба за да ја издржи изолацијата што Орбан ја градеше со години, а Фицо повеќе нема сојузници со кои би го споделил тој товар.
Изборните резултати од Србија покажуваат дека руската стратегија на „мека моќ“ и хибридно влијание во Централна Европа и на Балканот повеќе нема играчи на таблата. Москва не загуби само две влади; загуби цел еден геополитички фронт, оставајќи го Роберт Фицо како последен, изолиран набљудувач во регион што решително му го сврте грбот на Кремљ.
Звонимир Деспот е хрватски новинар, колумнист, историчар, публицист и издавач, долгогодишен уредник во „Вечерњи лист“ и основач на издавачката куќа „Деспот инфинитус“.
Превод од хрватски јазик.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
