ЏАБИР ДЕРАЛА
„Најголемиот трик што ѓаволот некогаш го направил е да го убеди светот дека не постои“, се вели во антологискиот цитат од филмот „Вообичаените осомничени“ (The Usual Suspects, 1995), изговорен од Вербал Кинт (улога што ја толкува Кевин Спејси). Овој цитат ја опфаќа суштината на руската пропаганда: да се отфрли нејзиното постоење, а пропагандните наративи и дезинформации да му се припишат на локалното население, дека тоа се изворни убедувања и ставови на луѓето.
Оваа тенденција ја отсликува и долгогодишната стратегија што ја користи Кремљ – да ја убеди јавноста дека не станува збор за руско влијание кога се толкува отпорот, разочарувањето и недовербата кон демократските институции. Тој наратив е критичен за инсталирање и непречено функционирање на луѓето-антени на Кремљ во јавниот и политичкиот дискурс на една земја. Овие луѓе-антени служат како инструменти во рацете на Кремљ, а една од нивните основни задачи се состои во тоа да ја убедат јавноста дека руското влијание, и да го има, тоа е минимално и незначително.
Високи партиски функционери и претставници, длабоко поврзани со Кремљ и со неговите пропагандни и дезинформациски наративи, го ревитализираа и го зајакнаа тој наратив, тврдејќи дека влијанието на Кремљ во Северна Македонија не е толку значајно како што некои тврдат дека е. Во неодамна емитуван видео подкаст, еден сениор во голема политичка партија, позната по својот националистички и авторитарен драјв, отиде дотаму што грубо ги исмеваше оние кои сугерираат дека постои руско влијание во земјата, отфрлајќи ги таквите тврдења како неосновани. Тој не е единствениот функционер на таа партија кој ги лансира овие наративи.
Која е целта?
Со минимизирање на руското влијание, тие имаат цел да ги дискредитираат извештаите и анализите и да ги „ослободат“ посочените политички и општествени ентитети од секаква поврзаност со руските пропагандни канали.
Понатаму, негирањето на руското ммалигно влијание ја отвора вратата за уште поголеми операции, со кои дезинформациите и антизападните пропагандни наративи неконтролирано се шират во општеството. Со ова негирање се создаваат услови да се создаде перцепција дека луѓето сами дошле до заклучокот: руската агресија против Украина е оправдана. Така, широко распространети се наративите диктирани од Кремљ за „специјалната воена операција“ за одбрана од „наездата“ на НАТО и за да се спротивстави на наводната „денацификација“ и „геноцид“ извршени од Украина, поддржани од западните сили.
Долгогодишната хибридна војна на Кремљ против Западот има длабоко и штетно влијание врз глобалната демократија, особено евидентно на Западен Балкан. Инкрементално, луѓето-антени на Кремљ (регрутирани на различни начини) се инфилтрираат во низа сектори, вклучувајќи политички партии, академски институции, граѓански организации, медиуми, бизниси и верски заедници. Низ годините, тие манипулираат со политиките и практиките, го обликуваат јавното мислење и однесувањето на луѓето.
Овие луѓе-антени без напор го негираат руското влијание, со цел непречено да продолжат со своите валкани операции. Мотивот да учествуваат во тие операции, меѓу другото, се состои и во тоа што на тој начин успеваат да обезбедат простор и за сопствен напредок – без разлика дали во политиката, економијата или општеството, а секако не водејќи сметка за последиците по демократијата во земјата.
Како што се приближува кон еден од најважните изборни процеси, земјата се соочува со интензивно руско злонамерно влијание, агресивно пропагирано преку луѓето-антени кои заземаат високи позиции во политиката и во разни други сектори.
За да се минимизира руското влијание, императив е да се препознае подмолната природа на овие операции. Тактиките што ги користат луѓето-антени не се само за манипулација и обликување на јавното мислење, туку и за поткопување на самите основи на демократијата. Со сеење на сомнеж, ширење дезинформации и засилување на наративите со кои предизвикуваат поларизација, тие ја нагризуваат довербата во демократските институции и сеат раздор во општеството.
Освен тоа, последиците од неконтролираното руско влијание се протегаат надвор од политичката реторика. Тие имаат импликации во реалниот свет, вклучително и економска дестабилизација, социјални немири и геополитички тензии. Последиците од непреченото (и неказнето) дејствување на луѓето-антени може да се почувствуваат многу подалеку од границите на која било поединечна нација, што претставува закана за регионалната и глобалната стабилност.
Додека се движиме низ комплексноста на модерната геополитика, од суштинско значење е да останеме будни против махинациите на малигните актери. Препознавањето на руското влијание и активното спротивставување, не се само прашање на заштита на демократијата, туку и на заштита на колективните интереси и безбедноста на нациите ширум светот.
Во соочувањето со овој предизвик, од клучно значење е владите, граѓанските организации, академијата, медиумите и поединците да работат заедно – да ги разоткријат и да се спротивстават на наративите пропагирани од луѓето-антени на Кремљ. Негувајќи ја транспарентноста, промовирајќи критичко размислување и поддржувајќи ги демократските вредности, можеме да го ублажиме влијанието на малигните актери и да го поддржиме интегритетот на демократските институции и на стратешките општествено политички определби на земјата.
Битката против руското злонамерно влијание продолжува. Влоговите се исклучително високи. Со будност и со активна одбрана на демократијата, имаме шанси да ја заштитиме нашата колективна иднина и да обезбедиме гласот на слободата и вистината да надвладеат над оние на манипулацијата и измамата.
