Од комплексот на пониска вредност мораме да се ослободиме коренито.
Неодамна, на мојата маса ми донесоа нота од една странска држава, со која таа ни се обраќаше по некое прашање. Почнав да го читам текстот, сè додека не стигнав до зборот „Kiev“. Понатаму не читав. Наредив: „Да се врати без разгледување и да не се примаат повеќе такви документи“.
Прво нека го научат правописот на украинските градови, па потоа нека „повторно ја изразуваат својата длабока почит“.
Истото важи и за украинските топоними како Odesa, Lviv, Chernihiv, Kharkiv, Chornobyl и други, кои треба да бидат напишани според украинската, а не според руската транслитерација.
Министерството за надворешни работи систематски работи на коригирање на погрешното пишување на нашите топоними ширум светот. Станува збор за онлајн ресурси, медиуми, транспорт, јавни простори, државни институции, уметност и други области. И веќе имаме постигнато успеси на ова поле. Најголемите светски медиуми, како што се AP, BBC, The Guardian, ARD и многу други, транспортни компании како Air France и други, стотици аеродроми ширум светот, владите — на Германија и други земји — меѓународни организации и други, веќе ги сменија правилата за пишување на украинските градови во коректни транслитерации од украинскиот јазик.
Во исто време, оваа работа, секако, продолжува. Одвреме-навреме откриваме погрешни називи ту тука, ту таму. Му благодарам на секој граѓанин, активист и организација кои ни помагаат во ова. Ако ние самите не го правиме тоа, никој друг нема да го стори наместо нас.
Сега дојде време за следниот голем чекор.
Ќе почнеме да ги враќаме во националната употреба имињата на странски топоними од украинско потекло.
Зашто ние во Украина велиме Берестја, а не Брест. Билгород, а не Белгород. Доброчин, а не Дебрецен. Овој список може да се продолжи.
Користењето украински имиња е наше суверено национално право, кое при тоа е и во согласност со важечкото законодавство. Став 3 од членот 41 од Законот „За обезбедување на функционирањето на украинскиот јазик како државен“ директно предвидува предност за украинските имиња на странски топоними.
Особено, тоа е прецизирано во нашето законодавство:
„Називите на географските објекти и топонимите, лоцирани на територија на други држави, како и на географски објекти и топоними на кои не се применуваат суверенитет и јурисдикција на ниту една држава, кога се користат во Украина, се прикажуваат на државниот јазик во транскрипција од оригиналниот јазик, со почитување на особеностите на украинската фонетика и правопис. Ако таков географски објект или топоним има име од украинско потекло, тогаш тоа име може да се користи наместо или покрај странското. Во официјалните документи предност има името од украинско потекло“.
МНР на Украина ќе биде институцијата која ќе ги иницира правилните чекори за систематизирање на националната употреба на имињата од украинско потекло за странски топоними. Станува збор за користење во Украина — никому ништо не наметнуваме.
Други држави и меѓународни организации имаат свои географски комисии кои водат соодветни регистри. Ваква работа е време да се спроведе и во нашата држава. Наскоро ќе иницираме стручна расправа, широка јавна дискусија и меѓуресорска подготовка на неопходните чекори.
Како и во случајот со исправување на некоректната употреба на имињата на нашите градови од страна на странци, така и во случајот на премин на украински имиња за странски топоними — сето тоа е, пред сè, прашање на почит. Поточно, на нашата самопочит како држава. Другите ќе нè почитуваат само ако ние самите се почитуваме себеси.
Ве поканувам да напишете во коментарите кои имиња на странски топоними од украинско потекло ги знаете — и кои би сакале да ги видите во официјална употреба.
