ДЕХРАН МУРАТОВ
Пред вториот круг од локалните избори во Северна Македонија, забележлива е засилена националистичка реторика во дел од кампањите на повеќе политички субјекти. Повици за „етничко обединување“ и „гласање за својот народ“ се присутни и од македонски и од албански кандидати, што создава тензии во чувствителните мултиетнички средини.
Најистакнат беше кандидатот за градоначалник на Брвеница од ВЛЕН, Хаќим Рамадани, кој прво повика Албанците да гласаат обединето, но подоцна ја повлече изјавата велејќи дека „честа и достоинството се поважни од функцијата“ и дека бил погрешно протолкуван.
Неговиот настап предизвика реакции и од лидерот на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, кој го осуди повикот на етничко гласање и најави последици во коалицијата и дека по изборите ќе бара негово разрешување од позицијата која ја извршува во овој момент, директор на Државниот инспекторат за локална самоуправа.
Мицкоски исто така кажа дека во политиката мора да се има цел и стратегија, а ВМРО-ДПМНЕ на патот кон остварување на своите цели не бараше ништо, освен почит за својата жртва која ја дале за друг, но тоа не го доби и тоа ВМРО-ДПМНЕ нема да го заборави.
„Понекогаш, додека ги реализиравме стратешките цели крваревме како ВМРО-ДПМНЕ и поднесовме жртва. Не беше лесно, многу ми беше тешко кога ги гледам нашите сопартијци од Тетово, Гостивар, Струга, Чаир, Дебар и за тоа плативме цена и за тоа има жртва. И ние не бараме ништо, не бараме за возврат ништо затоа што имаме цел, ние бараме почит за жртвата којашто сме ја дале за друг, не ја добивме и тоа нема да го заборавиме“, нагласи Мицкоски.
Во исто време, Билал Касами од ВЛЕН и градоначалник на Тетово откако на една дебата кажа дека Албанците треба да го поддржат кандидатот на АКИ, Фатмир Дехари во Кичево, по реакциите во јавноста, се обиде да ги смири тензиите, истакнувајќи дека неговите ставови биле погрешно протолкувани и дека изборите треба да се водат според вредности, а не етничка припадност.
Пропагандните кујни не пропуштија да ја истакнат етничката припадност на Линдита Јовановски, сопоругата на кандидатот Александар Јовановски (ВМРО-ДПМНЕ). Два дена пред вториот круг, Линдита Јовановски, се појави со емотивно, пропагандно и популистичко видео на албански јазик, повикувајќи на глас за „градски татко за сите – без разлика на националност, вера или пол“.
Реакции пристигнаа и од Сојузот на борци од Тетово, кои остро ги осудија, како што наведуваат, „големоалбанските изјави“ на дел од кандидатите и побараа институциите да реагираат.
Покрај поединци од албанскиот блок, и Левица водеше кампања со пораки дека во западна Македонија треба да се гласа за „Македонец/ка“, особено во општините каде ВМРО-ДПМНЕ немаше свои кандидати.
„Не ги остава Левица МАКЕДОНЦИТЕ во Западна Македонија на цедило“, објави лидерот на партијата Димитар Апасиев.
Левица сподели видео со поранешен полицаец од 2001 година, прикажан на снимка како удира Албанци во Тетово – што дополнително ја поттикна етничката поларизација.
„Епа, човеков на сликава – храбриот полицаец чичко Тоше, кој со палица се тепаше со терористите – е еден од основачите на Левица и сега е на нашата советничка листа за член на Советот на Општина Тетово!
Затоа, не му верувајте на вмроидниот бизнисмен Мицика кој се откажа од Западна Македонија и ве тера да гласате за необалистот Биљал Касами – најголемиот антимакедонец на Балканов и пошироко!“, објави лидерот на Левица, Апасиев.
Меѓутоа, ваквиот пристап се врати како бумеранг – нивниот кандидат за градоначалник на Скопје, Амар Мециновиќ, кој е од бошњачка заедница, стана мета на навреди и националистички коментари од интернет-активисти блиски до неговиот противкандидат од ВМРО-ДПМНЕ.
„Скопјани гласајте за босанскиот муџахедин Амар, ќе ви ги ушти џамиите на најЈАКО“, гласи еден од коментарите на социјалните мрежи.
Ситуацијата дополнително се вжешти по физичкиот инцидент во Слупчане меѓу фудбалерите на ФК Беса и ФК Аеродром, кој веднаш беше искористен во изборната реторика и за поттикнување на меѓуетнички тензии.
„Крв имате на рацет ДПМНЕ, Влада, МВР, ФФМ сите што го дозволувате ова. Ова е трет случај за 1 месец. Во Штип, па играчите од Куманово, па се на Аеродром. Двајца се во шок соба. КРВ ИМАТЕ НА РАЦЕТЕ!, гласи еден комантар на социјалните мрежи.
Изборната трка во вториот круг е силно обоена со етнички и идентитетски пораки, што го засенува фокусот на реалните локални проблеми. Ваквата реторика, укажува на засилување на етничките поделености и користење на националните чувства како средство за мобилизација на гласачите во вториот круг. Националисичката реторика не само што го нарушува демократскиот дух на изборите, туку и го враќа општеството чекори наназад во старите етнички ровови – наместо во правец на заеднички развој и доверба.
ЦИВИЛ МЕДИА | Оваа анализа е подготвена со поддршка од Тимот на ЦИВИЛ за мониторинг на хибридните закани (CIVIL Hybrid Threats Monitoring – CHTM)
