Пишува: Џабир Дерала
Во текстот „Пред отворени европски порти, Мицкоски копа ров“ опишав неколку состојби и настани од кои може да се сублимираат главните одлики на политичкото дејствување на Мицкоски и власта. Политиката на Христијан Мицкоски кон Европската Унија не е грешка, неспособност или дипломатско недоразбирање, туку план. А тој план не води кон ЕУ, туку кон контролирана изолација.
Блокадата на европскиот пат на Северна Македонија никако не треба повеќе да се чита како случајност или тактизирање, туку како систематска политика. Декларативната европска реторика служи како фасада, додека суштинските политички сигнали одат во спротивна насока.
Важно е да се промени аголот. Мицкоски не е политичар што „не знае“ како да ја води земјата кон ЕУ, туку е политичар што многу добро знае како да ја држи надвор од неа. Не сакам да коментирам во овој момент за политичките, дипломатските, интелектуалните и професионалните капацитети на владата или на владејачката партија ВМРО-ДПМНЕ. Овде се работи за стратегија што може да ја спроведе и релативно способна или дури и неспособна структура. Зошто? Затоа што е многу полесно нешто намерно да не се направи отколку намерно да се прави. Имајќи предвид во каква состојба се наоѓа и Европа и светот воопшто, ваквата стратегија е уште полесно да се спроведе.
Изговорот – Бугарија не е валиден. Колку и да е неправедна и злонамерна политиката на официјална Софија, ние веќе речиси четири години сме во фаза во која клучното прашање не е Софија, туку Брисел.
Ова е момент кога земјата треба да докажува европска зрелост, почитување на меѓународните договори и способност да ги затвора споровите. Но премиерот постојано отвора фронтови – не само кон Софија, туку и кон Атина. Така, и една мала комеморација ја претвори во геополитички перформанс: дома го нахрани националистичкиот наратив, кон соседството испрати провокативни пораки, а ЕУ-процесот остана заложник на контролирани тензии.
Ова е можеби најточната формулација на актуелната политичка матрица на власта:
Дома – националистичка мобилизација; надвор – провокација; кон ЕУ – контролирана блокада.
Друг клучен момент е потребата да се расчисти околу бугарско-македонските односи. Тоа е прашање одвоено од европскиот процес. Безброј пати му е кажано на Мицкоски дека прашањето веќе не е (само) Софија, туку Брисел. Не е билатерален спор, туку европска процедура што Северна Македонија веќе ја прифатила. Вклучувањето на бугарската, заедно со други заедници во Уставот, не е подарок за Бугарија, не е понижување и не е капитулација, туку формален услов во процесот на пристапување кон ЕУ. Ако по толку објаснување некој постапува како тоа да не го слушнал, не може да е во прашање капацитет во која било смисла на зборот. Станува збор за одлука да се постапува спротивно на принципите врз кои се заснова процесот.
Токму тука се гледа тежината на политичката манипулација. Ако европската обврска постојано се претставува како бугарски диктат, јавноста се држи во токсична магла. Наместо разговор за исполнување на прифатена рамка, се произведува емоционален наратив за загрозеност, понижување и исчезнување.
Одамна е детектиран и двојниот говор на власта. Во Брисел, македонското политичко раководство зборува со европски речник. Дома, власта се претставува како бранител од „диктат“ и секојдневно произведува историска и националистичка мобилизација, за да се одржува блокадата.
Тоа не е дипломатска вештина. Тоа е обично лицемерие.
Важно е да се предупреди јавноста дека проблемот не е само во лагата, туку во системот што ја спречува расправата. Лажните наративи не мора да победат во аргументирана дебата ако дебатата однапред е задушена. Доволно е тие постојано да се повторуваат како „гордост“ и „пркос“, а секое спротивставување да се прогласи за напад врз нацијата.
Затоа, треба конечно да стане јасно.
Мицкоски не ја промашува Европа. Тој прецизно ја избегнува.
Европските порти се отворени, но власта копа ров пред нив. Брисел не ја затвора вратата, но Мицкоски ја држи државата пред прагот и ѝ објаснува на јавноста дека влегувањето е понижување.
Да заклучиме. Северна Македонија не се оддалечува од ЕУ случајно, туку полека и систематски – со секој говор, секоја полуинформација или тешка лага – сеедно, со секое „достоинство“ што во реалноста значи изолација, сиромаштија и уште една изгубена европска година.
Текстот е личен став на авторот | ЦИВИЛ МЕДИА
