Рециклирањето (Recycle) е последната опција кога веќе нема друга можност – да се претвори отпадот во нов ресурс.
Рециклирањето е процес каде отпадот се преработува и се претвора во нови производи. Тоа е важен дел од циркуларната економија и помага да се намали исцрпувањето на природните ресурси. Селектирањето на отпадот и неговото правилно одлагање е прв чекор за успешна рециклирање.
За успешно рециклирање, прво треба да го селектираме отпадот правилно – одделување хартија, пластика, стакло и метал во соодветните контејнери. Кога купуваме производи, треба да избираме оние кои се направени од рециклирани материјали.
| Примери за рециклирање во секојдневниот живот | Опис | |
|---|---|---|
| 1 | Сортирање на отпад дома | Одвојување хартија, пластика, стакло и метал за рециклирање |
| 2 | Користење на канти за селективен отпад | Фрлање на отпадот во означени канти (сина, жолта, зелена итн.) |
| 3 | Предавање електронски отпад | Стари телефони, батерии, полначи – во специјализирани пунктови |
| 4 | Враќање шишиња со кауција | Во продавници или автомати што враќаат пари за празни шишиња |
| 5 | Рецклирање текстил | Предавање стара облека во контејнери за текстилен отпад |
| 6 | Купување производи од рециклирани материјали | Тоалетна хартија, тетратки или кеси направени од рециклирани суровини |
Овие материјали се собираат и се носат до рециклажни центри каде се преработуваат Општествено одговорните компании можат да придонесат кон процесот на рециклирање, но постојат и сцпецијализирани компании за рециклирање на одреден тип на отпад – хартија, кабест отпад, стакло… .
| . | Примери за рециклирање во бизнис секторот | Опис |
|---|---|---|
| 1 | Рециклирање на хартија и картон | Во канцеларии – одвојување за рециклажа на канцелариски отпад |
| 2 | Индустриско рециклирање | Компании кои собираат и преработуваат метал, пластика, стакло |
| 3 | Рециклирање на градежен отпад | Бетон, тули, железо – се преработуваат и повторно користат |
| 4 | Партнерства со фирми за отпад | Бизниси кои склучуваат договори со компании за управување со рециклирачки отпад |
| 5 | Рециклирање на електронска опрема | Стари компјутери, печатачи, кабли се предаваат на специјализирани компании |
| 6 | Користење амбалажа од рециклирани материјали | Пример: кутии, кеси или шишиња од рециклирана пластика/хартија |
Во Северна Македонија постојат рециклажни центри и компании кои се занимаваат со собирање, селектирање и преработка на различни видови отпад. Сепaк овој систем уште не е развиен на ниво на држава.
Предизвиците со кои се соочуваат, освен што не постои централна државна рециклажа на отпад, се и рециклажниот материјал завршува како отпад поради нечисто сортирање, не доволна едукација и мотивација кај граѓаните, немањето рурална инфраструктура за сортирање и рециклирање на отпад.
Рециклирањето е важен дел од циркуларната економија, но најдобро е да се комбинира со другите R (Rethink, Refuse, Reduce, Reuse), бидејќи само со комбиниран пристап можеме да постигнеме значително намалување на отпадот.
Оваа содржина е дел од проектот на ЗЕЛЕН Цивил „Дај петка!“ во рамки на Неделата на циркуларна економија на Западен Балкан (26 мај- 1 јуни 2025) под мотото „Од локални решенија до регионално влијание“.
Иницијативата ја спроведува регионалната мрежа ЛогЕкс, каде ЦИВИЛ е членка. Мрежата ја лансираше угледната тинк-тенк организација Балкан Форум од Косово, а со поддршка од Rockefeller Brothers Fund од САД.
ПРЕИСПИТАЈ (RETHINK): Промени ја перспективата, зачувај ја планетата
ОТФРЛИ (REFUSE): Кажи НЕ на отпадот, кажи ДА на планетата
НАМАЛИ (REDUCE): Помалку отпад, повеќе живот
РЕУПОТРЕБИ (REUSE): Од отпад до ресурс – повторна употреба за почиста иднина
