Украинската војска штотуку ги доби во рацете ракетите Storm Shadow (Сенката на ураганот) од Обединетото Кралство и веќе добро го користи новото оружје што значително ги зајакнува способностите на Кијив за удари со долг дострел длабоко во руската позадина на окупираните подрачја.
Руските сили само што почнаа да се прилагодуваат на оружјето што ја „смени играта“ што Украина го воведе во војната минатата година, артилериски ракетен систем за висока мобилност (HIMARS) кој го лансира Ракетниот систем со наведувано повеќекратно лансирање (GMLRS), обезбедени од САД, а веќе експертите за војување посочуваат на ракетите Storm Shadow кои може да предизвикаат нови логистички главоболки за Русија, давајќи му на Кијив огромна способност да го врати стравот кај командантите на Москва кои мислеа дека се безбедни и недостапни.
„Тоа ќе има ужасен ефект врз моралот на руските сили и офицерите и командантите кои ќе дејствуваат во Украина“, вели Џорџ Барос, руски аналитичар во Институтот за проучување на војната (ISW) со седиште во Вашингтон, објави Инсајдер.
Обединетото Кралство претходно овој месец ѝ обезбеди на Украина „Storm Shadow“, крстосувачка ракета лансирана од воздух, развиена во партнерство со Франција, која има борбено искуство во различни конфликти низ Блискиот Исток. Кога се ослободуваат од авион, овие проектили продолжуваат да летаат на мала височина и избегнуваат откривање.
Кијив долго време бара од своите западни партнери ракети и муниција со голем дострел, способни да ги нападнат руските позиции зад фронтот и длабоко во окупираните територии на источна и јужна Украина, но САД и нивните сојузници во НАТО, се загрижени дека оружјето ќе предизвика ескалаторен одговор од Москва, во голема мера не сакаа да го сторат тоа, до сега.
Со оперативен домет од 155 милји, Storm Shadow повеќе од тројно ќе го зголеми растојанието за можностите на Украина за удари со долг дострел. Многу прославениот ракетен систем за повеќекратно лансирање HIMARS што Кијив го доби од САД минатото лето може да погоди цели само до 50 милји подалеку со GMLRS. Со Storm Shadow, територијата окупирана од Русија, која претходно беше надвор од дофатот на украинските одбранбени сили, сега е во опсегот на нејзиното оружје.
Секретарот за одбрана на Обединетото Кралство, Бен Валас, во четвртокот им изјави на новинарите дека ракетите „Сенката на ураганот“ биле користени откако биле испратени во Украина, но тој одби да навлегува во повеќе детали. Неодамнешниот напад во источниот регион Луганск, наводно, е поврзан со новите проектили.
Storm Shadow ќе ги „деградира“ воените напори на Русија
Од раните недели на руската целосна инвазија на Украина, па дури и сега, силите на Кремљ се потпираат на тактиката на извршување на масивни артилериски баражи за уништување на украинските позиции, а потоа напредување низ урнатините. Кога тоа не беше можно, тие испратија човечки бранови во урбаните средини за да направат територијални придобивки по висока цена на човечки губитоци.
Кога ХИМАРС пристигна во Украина пред речиси една година, тие брзо станаа многу почитувани меѓу силите на Кијив. Овие многу мобилни системи монтирани на камиони се користеа за изведување прецизни напади насочени кон руски командни пунктови, складишта за муниција и мостови и беа поздравени од експертите како оружје што ја „менува играта“.
Украина го искористи ХИМАРС за да ја деградира ефективноста на руската тактика на бојното поле, која во голема мера зависеше од способноста на Москва да достави огромни количества артилериски гранати во близина на линијата на фронтот за да одржи висока стапка на оган, рече Барос, аналитичарот на ISW. За да го ублажат нивниот нов проблем, руските сили мораа да ја преместат својата муниција поназад, надвор од дострелот на ХИМАРС за да спречат да биде уништена.
Русија, исто така, ги префрли клучните логистички центри длабоко зад линиите на фронтот, ја премести командата и контролата на зацврстените структури во задниот дел и ги реорганизираше системите за противвоздушна одбрана, напиша Џек Ватлинг, виш научен соработник за копнена војна во лондонскиот Royal United Services Institute во една неодамнешна анализа за потенцијалното влијание на Storm Shadow.
Воведувањето на Storm Shadow на бојното поле ќе ги реши „сериозните тактички предизвици“ со кои Украина моментално се соочува, напиша Ватлинг. Неговата боева глава е дизајнирана да навлезе во стврднати цели, а неговите стелт карактеристики ќе му помогнат да избегне откривање и пресретнување.
Барос рече дека како импликација, руската тактика „ќе се намали уште повеќе“, бидејќи ќе бара од Русите да преземат уште построги мерки за одржување и заштита за да избегнат долг дострел на ракетата. Ова значи туркање на магацините за муниција и командните и контролните пунктови уште подлабоко во окупираната територија и подалеку од линиите на фронтот.
„Тоа само ќе ги деградира севкупните руски воени напори“, рече Барос. „Украинците се многу способни да ги натераат Русите да платат.
Руските команданти се плашат за нивната лична безбедност
Надвор од потребата на Русите да смислат како да ги заштитат клучните позиции од удар со долг дострел, Украина би можела да ги искористи своите ракети Storm Shadow за да внесе ново чувство на страв кај командантите на Москва кои претходно мислеа дека се надвор од дометот.
Високо рангираните руски воени функционери, како офицери и команданти кои се дружат длабоко во окупираната територија на Украина, можеби претходно уживаа чувство на сигурност знаејќи дека се далеку од првите линии на фронтот и надвор од дофатот на постојниот опсег на огнена моќ на Кијив.
Но, додека да трепнеш, руските команданти сега разбираат дека Украина има потенцијален капацитет да испорача боева глава директно до нивната локација, рече Барос. Непотребно е да се каже дека развојот на „Storm Shadow“ претставува закана за овие команданти, особено затоа што Украина веќе докажа дека е сосема способна да ги елиминира, делумно благодарение на лошата команда и контрола на Москва.
„Значи, колку повеќе овие руски команданти се изложени на украински пожари, очекувам да се намали нивната способност за преживување“, рече Барос.
Во меѓувреме, Ватлинг истакна дека доведувањето на руските команданти „да се плашат за нивната лична безбедност“ е ефикасен начин да се деградираат нивните одлуки и приоритети на бојното поле.
„Добро ангажиран, во врска со психолошките операции и другите способности, Storm Shadow нуди огромен број можности за когнитивен напад на непријателот“, рече тој. „Во оваа смисла, нивното постоење во арсеналот на Украина може да биде исто толку значајно како и нивната употреба.
Испораката на ракетите „Storm Shadow“ за Украина доаѓа додека земјата се подготвува за нејзината високоочекувана контраофанзива, која се очекува да биде насочена кон ослободување на окупираната територија во источните и јужните региони. Иако постојат шпекулации за тоа кога всушност ќе започне офанзивата, силите на Кијив неодамна постигнаа територијални придобивки преку контранапади околу разурнатиот од војна град Бахмут, каде интензивните и брутални борби беснеат со месеци.
Неодамнешната испорака на ракетите „Storm Shadow“ ќе ја забрза одлуката дали администрацијата на Бајден ќе и обезбеди на Украина армиски тактички ракетни системи земја-земја (ATACMS), многу барано оружје кое има импресивен дострел од речиси 200 милји и може да биде лансиран од постојниот број системи ХИМАРС во употреба во украинската армија
Доколку САД на крајот испратат ATACMS, тоа нема да биде првпат Вашингтон да ја опреми Украина со значајна воена помош по стапките на европските партнери. Велика Британија претходно оваа година потврди дека ќе ги испрати на Кијив своите главни борбени тенкови Челинџер, отворајќи го патот за Германија и администрацијата на Бајден на крајот да го сторат истото со Леопард и американските тенкови М1 Абрамс.
Д. Мишев
