Додека вниманието на глобалните и домашните медиуми е насочено кон регионалните тензии со Израел и Палестина, иранските власти извршија одвратна произволна егзекуција во тајност на еден млад човек кој бил подложен на тортура и друго малтретирање во притвор, вклучително и сексуално насилство, и потоа осуден на смрт во лажен судски процес, се вели во објавата на Амнести интернешнл.
Одговарајќи на извештаите дека иранските власти утрово произволно го егзекутирале Реза Расаи, 34-годишен припадник на угнетените курдски и јаресански етнички и верски малцинства, во врска со бунтот „Жена, живот, слобода“ од септември-декември 2022 година, без да обезбедат претходно известување до него, неговото семејство или неговиот адвокат, Дијана Елтахави, заменик директорката на Амнести интернешенел за Блискиот Исток и Северна Африка, рече:
„Оваа егзекуција уште еднаш открива како иранскиот казнено-правен систем е гнил до сржта и ја истакнува решителноста на иранските власти да ја искористат смртната казна како алатка за политичка репресија за да влеат страв меѓу населението. Тоа, исто така, ги отфрла сите илузии за напредок во човековите права со новиот претседател кој ја презеде власта минатата недела.
„Континуираното самоволно егзекутирање на демонстрантите по бунтот „Жена, живот, слобода“ уште еднаш илустрира дека без уставни, правни и политички реформи, кршењето на човековите права и неказнивоста ќе опстојат. Таа, исто така, ја нагласува потребата државите да иницираат кривични истраги според принципот на универзална јурисдикција против сите осомничени за кривична одговорност за злосторства според меѓународното право, вклучително и највисоките ирански функционери“.
Реза (Голамреза) Расаеи беше произволно погубен тајно во 5 часот наутро по локално време на 6 август 2024 година во затворот Дизел Абад, провинцијата Керманшах. Според информациите доставени до Амнести интернешенел од информиран извор, властите претходно не го известиле Реза Расаи, неговото семејство или адвокат. Само неколку часа откако го известиле неговото семејство за неговата егзекуција, властите сурово го принудиле неговото семејство да го закопа неговото тело во оддалечена област далеку од неговиот дом и во присуство на безбедносните сили.
Реза Расаи беше осуден на смрт на 7 октомври 2023 година по крајно неправедно судење кое се потпираше на неговите присилно изнудени „признанија“, добиени под тортура и друго малтретирање, вклучувајќи тепање, електрични шокови, гушење и сексуално насилство. Реза Расаи е 10-тиот поединец што е погубен во врска со востанието „Жена, живот, слобода“. Неколку други поединци, вклучително и Моџахед (Абас) Куркури, и понатаму се изложени на голем ризик од егзекуција во врска со востанието.
По востанието, иранските власти ја интензивираа употребата на смртна казна, со најмалку 853 егзекуции регистрирани во 2023 година. Во 2024 година, тие продолжија да егзекутираат луѓе со алармантна брзина, извршувајќи најмалку 274 егзекуции заклучно со 30 јуни 2024 година, според Центарот за човекови права Абдорахман Боруманд во Иран.
Амнести интернешенел преку својот Фејсбук профил истакна дека овие ужасни прекршувања на човековите права мора да престанат и упати апел за споделување на оваа објава, зошто само заедно можеме да донесеме промени.
АИ повика да се застане во одбрана на народот на Иран: www.amnesty.de/jina
Амнести интернешенел се противи на смртната казна во сите случаи без исклучок, без разлика на природата на кривичното дело, карактеристиките на сторителот или методот што државата го користи за да го убие затвореникот. Организацијата долго време ги повикува иранските власти да воспостават мораториум на егзекуциите со цел да се укине смртната казна.
Драган Мишев
