Претседателот Доналд Трамп е информиран за широк спектар на тајни и воени алатки за употреба во Иран, изјавија двајца претставници на Министерството за одбрана за американскиот партнер на Би-Би-Си, Си-Би-Ес њуз.
Нападите со ракети со долг дострел остануваат опција за потенцијална интервенција на САД, но претставници на Пентагон, исто така, презентираа сајбер операции и психолошки одговори на кампањата, велат изворите.
Министерот за надворешни работи на Иран изјави дека Техеран е отворен за разговори со Вашингтон, но останува „подготвен за војна“.
Се очекува тимот за национална безбедност на Трамп да одржи состанок во Белата куќа во вторник за да разговара за опциите за Иран, велат изворите, но не е јасно дали самиот претседател ќе биде присутен.
Американскиот претседател претходно изјави дека неговата војска разгледува „многу силни опции“ за интервенција доколку бидат убиени повеќе демонстранти. Трамп рече дека иранските лидери го повикале „да преговара“, но додаде дека САД „можеби ќе мора да дејствуваат пред состанокот“.
Во меѓувреме, Трамп објави царина од 25% за стоки од земји со комерцијални врски со Иран во понеделник, додека групите за човекови права велат дека повеќе од 600 демонстранти се убиени во тринеделните антивладини протести.
Како што пренесува Кијив Индипендент, САД воведоа царини од 25% за земјите што продолжуваат да соработуваат со Иран, додека антивладините протести продолжуваат, објави американскиот претседател Доналд Трамп на 12 јануари.
„Со стапување во сила веднаш, секоја земја што соработува со Исламската Република Иран ќе плаќа царина од 25% за секој бизнис што се врши со Соединетите Американски Држави. Оваа наредба е конечна и конечна“, рече тој во објава на неговата платформа Truth Social.
Трамп изрази поддршка за демонстрантите во Иран и се закани дека ќе преземе воена акција против иранскиот режим за репресија врз демонстрантите.
„Иран гледа кон слободата, можеби како никогаш досега. САД се подготвени да помогнат“, рече тој на 10 јануари.
Амбасадата на САД на 12 јануари, исто така, ги повика американските граѓани веднаш да го напуштат Иран и да имаат независен план за излез кој не се потпира на помош од владата на САД.
„Напуштете го Иран сега. Имајте план за напуштање на Иран кој не се потпира на помош од владата на САД. Ако не можете да заминете, пронајдете безбедно место во вашиот дом или друга безбедна зграда. Имајте залиха од храна, вода, лекови и други основни производи“, советуваше амбасадата на нивната веб-страница.
Протестите започнаа на 28 декември, при што продавачите на пазарот и продавниците ги затворија своите врати како одговор на високата инфлација и наглото намалување на иранскиот риал.
Демонстрациите брзо прераснаа во масовни антивладини протести, при што демонстрантите повикуваа на отстранување на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи.
Властите водеа насилно задушување на демонстрантите, со најмалку 544 потврдени убиени до 11 јануари, според американската иранска група за човекови права, Новинска агенција за активисти за човекови права (HRANA). Во меѓувреме, независниот медиум Иран Интернешнл на 10 јануари објави дека најмалку 2.000 демонстранти биле убиени во период од 48 часа.
Аналитичарите предупредуваат дека и покрај обемот на протестите и задушувањето, прерано е да се претпостави дека иранскиот режим е на работ на колапс.
Џулијан Г. Волер, професор по политички науки на Универзитетот Џорџ Вашингтон, рече дека ограничените достапни информации сугерираат дека иранските власти се потпираат на „силни, насилни и принудни мерки“ за да ги потиснат немирите. Тој истакна дека опстанокот на режимот во голема мера ќе зависи од пребегнувањата на елитата, лојалноста во рамките на безбедносните служби и дали протестите можат да се одржат со текот на времето.
Волер додаде дека Русија и Кина веројатно ќе го поддржат задушувањето на протестите во Иран преку технологија за надзор, можности за исклучување на интернетот и финансиска помош за да ги одржат лојални безбедносните сили.
Секој потенцијален пресврт во Иран би имал импликации и за војната на Русија против Украина, иако експертите велат дека ефектите нема да бидат веднаш.
Елена Давликанова, виш соработник во Центарот за анализа на европски политики, рече дека дури и ненадејниот колапс во Техеран нема брзо да ја поткопа способноста на Русија да води војна, бидејќи Москва веќе интернализирала голем дел од своето производство на беспилотни летала. „Одлучувачката променлива за воените напори на Русија не се иранските беспилотни летала, туку приходите од нафта“, рече таа.
Претседателот Володимир Зеленски ги поддржа иранските демонстранти, повикувајќи на меѓународна поддршка и ја предупреди Русија дека нема да му биде полесно ниту на Кремљ.
„Од клучно значење е светот да не го пропушти овој момент кога промените се можни. Секој лидер, секоја земја и меѓународни организации мора да се вмешаат сега и да им помогнат на луѓето да ги отстранат оние што се виновни за она што Иран за жал се претвори“, рече Зеленски на персиски и англиски јазик во два поста до X.
Д. Мишев
