-Мојот впечаток е дека Владата не знае што прави во моментов, и не знае што да прави во наредниот период. Ако ја погледнете и изборната програма на ВМРО-ДПМНЕ и програмата за работа на Владата, тие се копии на програмите од времето на Никола Груевски, со тоа што оттогаш се поминати 18 години и многу работи се сменети, вели професорот од Виенскиот институт, Бранимир Јовановиќ, во интервју за ЦИВИЛ.
Јовановиќ, во интервјуто ги опфати аспектите, односно економските предизвици кои ни претстојат во наредниот период, особено со најавените мерки и политики од новата влада, односно премиерот Мицкоски.
Повторно оперираат со термини како регулаторна гилотина (нели веќе ја спроведоа?), намалување даноци (можат ли да се намалат даноците уште повеќе?), флексибилизација на пазарот на труд (друг термин за кратење работнички права), отстапување работници од јавниот сектор на приватниот (ако некој сака да замине во приватна фирма, зарем може државата да го спречи во тоа?), посочува Јовановиќ.
Тој направи споредба со справувањето со економските предизвици, помеѓу минатата влада и сегашнава.
„А нема ништо за справување со сиромаштијата, за подобрување на животниот стандард, за надминување на структурните проблеми во економијата, за нов економски модел. Барем претходната Влада на СДСМ знаеше што сака да прави во економската сфера – зголемување на платите, зголемување на социјалната помош, некаква редистрибуција од богатите кон сиромашните.
Владата пред таа, предводена од ВМРО-ДПМНЕ исто така имаше некаков план (колку и да беа погрешни тие работи) – кратење даноци, кратење работнички права, ниски плати, привлекување странски инвестиции, мала улога на државата во економијата. Новава влада како да не знае што сака да прави, и тоа е она што најмногу ме загрижува во целата ситуација. Затоа што кога некој не знае што сака да прави, тој обично прави глупости, а цехот за глупостите во политиката секогаш го плаќаат граѓаните, вели Јовановиќ.
Загрижувачки е Јавниот долг, вакво зголемување имаше само за време на пандемијата
Според Јовановиќ, Буџетот секогаш е расипнички и мегаломански кога сте во опозиција, а развоен и добро скроен кога сте на власт. Тоа е така затоа што кога сте во опозиција, буџетот служи за да ја напаѓате власта по секоја цена, а кога сте на власт, тој служи за да се фалите како правите сè за да ја средите државата.
Што се однесува до најавениот ребаланс на буџетот, Јовановиќ е песимистичен и го нарече загрижувачки.
-Но и покрај тоа, мислам дека овој ребаланс е доста загрижувачки. Јавниот долг се проектира да надмине 68% од БДП на крајот на годината, што е зголемување од 10 процентни поени од нивото од првиот квартал (58% од БДП). Толкаво зголемување имало само еднаш во државата – за време на пандемијата, со тоа што тогаш знаевме за што се задолжуваме, а сега не знаеме ништо. Друг многу загрижувачки индикатор е што средствата од државниот буџет кои се плаќаат како камати на јавниот долг се предвидуваат да достигнат скоро 300 милиони евра оваа година, што е повеќе отколку што државата издвојува за справување со сиромаштијата., вели тој.
Јовановиќ потсетува на ребалансот на Буџетот кој бил направен во 2017 година со тогашниот министер за финансии Драган Тевдовски, при претходната смена на власта, кога беа скрати буџетските расходи за 50 милиони евра, односно 2% од тогашниот буџет, а исто така и дефицитот.
-Сметавме дека и тоа не е доволно, ама сепак сакавме да испратиме важна порака – дека ќе ги кратиме непродуктивните трошоци и ќе се однесуваме одговорно кон јавните финансии. Новава влада уште со првиот ребаланс ги зголемува и расходите, и дефицитот и долгот, па можеме да замислиме што ќе се случи со наредниот буџет, кој ќе биде под нивна целосна контрола, додава тој.
Јовановиќ појаснува дека и не е зачуден бидејќи нивната програма е целосно нереална и е заснована на повисоки расходи, а помали даноци, што неминовно води до раст на долгот. Освен тоа, додава тој, тие се познати по растот на јавниот долг – за време на претходниот мандат, го дуплираа долгот од околу 25% од БДП кога дојдоа на власт, на околу 50% кога си заминаа.
-Се плашам дека историјата ни се повторува, овој пат како трагедија, заклучува Јовановиќ.
Д. Т.
Интервјуто е дел од анализата на Соња Танеска, која можете да ја проследите на линкот во продолжение.
