Германскиот канцелар вчера го пречека Реџеп Таип Ердоган во предизвикувачки период во нивните односи. Ова е прва посета на турскиот претседател на Германија од 2020 година, пренесува Еуроњуз.
Берлин и Анкара низ годините бележат несогласувања. Но, избувнувањето на војната меѓу Израел и Хамас во октомври ги стави на спротивставените страни.
Олаф Шолц го поддржа Израел, нудејќи и да и обезбеди воена поддршка на земјата.
Ердоган, чија земја во голема мера ги поддржува Палестинците, го обвини Израел дека се однесува како „терористичка“ држава во војната против Хамас.
Hamas ‘are not terrorists’ says Turkey’s President Erdogan👇https://t.co/9rwm4TFkvR
— euronews (@euronews) October 25, 2023
Кога Хамас го нападна Израел на 7 октомври, убивајќи 1.400 луѓе, Ердоган првично се претстави како потенцијален посредник.
Но, тој набрзо ја поддржа каузата на палестинската милитантна група откако Израел возврати со масовно бомбардирање на Појасот Газа, во кое загинаа повеќе од 11.000 Палестинци.
Два дена пред неговата посета на Германија, Ердоган го нарече Израел „терористичка држава“, обвинувајќи го Западот дека „отворено ги поддржува масакрите“ во Газа, за време на говорот пред турските пратеници.
Пред една недела, тој тврдеше дека самиот легитимитет на Израел е „доведен во прашање поради сопствениот фашизам“.
Шолц во вторникот ги нарече овие забелешки „апсурдни“ и ја бранеше „демократската држава“ Израел против „терористичката организација“ Хамас.
Europe ‘aiding and assisting’ Israel’s war in Gaza with vital weapons https://t.co/uf2eSV5UHj pic.twitter.com/w1TkxKzTvQ
— euronews (@euronews) November 3, 2023
Некои, особено еврејските здруженија, побараа откажување на посетата, планирана неколку месеци. Канцеларот го покани по неговиот реизбор во мај.
Конзервативната опозиција рече дека тајмингот на пригодата е несоодветен, заедно со либералната партија ФДП, членка на владината коалиција со СПД на Шолц и Зелените.
И покрај притисокот, владата никогаш не размислуваше за откажување.
Дипломатијата понекогаш изискува да разговараме со „тешки партнери“ со кои „мора да се објасниме“, рече портпаролот на канцеларот Штефен Хебестрајт, признавајќи дека дискусиите би биле „комплицирани“.
Германија „нема интерес да се кара со Ердоган бидејќи Берлин и Анкара неодамна се зближија“ по периодот на висока тензија по репресијата во Турција по државниот удар во 2016 година, подвлече Дер Шпигел.
Една од причините е што најголемата европска економија е дом на голема турска дијаспора од околу 2,9 милиони луѓе, вклучително и 1,5 милиони гласачи кои главно го поддржуваат Ердоган.
Тогаш на земјата, како и на целата ЕУ, и треба турскиот претседател да го обнови пактот од 2016 година за ограничување на бројот на пристигнувања на мигранти, во услови кога Европа доживува нов бран на луѓе кои пристигнуваат од Блискиот Исток што ја поттикнува екстремната десница – особено во Германија.
Според овој договор, Турција ги задржува мигрантите, главно Сиријци, на своја територија, а за возврат добива значителен финансиски придонес.
И покрај авторитаризмот на турскиот претседател на домашен терен, неговото зголемено влијание на геополитичко ниво генерално го прави суштински соговорник за Берлин.
За време на војната во Украина, тој особено беше архитект на договорот кој гарантираше извоз на украински житарки преку Црното Море, пред Москва да излезе од него ова лето.
Денес, западните сили гледаат и улога на Турција во избегнување на ескалација на конфликтот на Блискиот Исток, што, според шефот на германската дипломатија Аналена Баербок, го прави дијалогот уште „поважен и поитен“.
Двајцата лидери ја нагласија важноста на нивните економски врски и поддршката за договорот за извоз на жито од Украина, според Ројтерс.
Шолц одби да одговори на прашањето дали ќе ја одобри продажбата на 40-те воени авиони Еурофајтер што Турција ги сака. Неговото одобрение ќе биде потребно бидејќи Германија е членка на британско-француско-шпанскиот конзорциум што ги прави.
Ердоган рече дека би се обратил на друго место доколку не се согласи Шолц.
„Можеме да набавиме борбени авиони од многу други места“, рече Ердоган.
Берлин, исто така, би сакал Турција да го даде своето конечно одобрение за пристапување на Шведска во воената алијанса на НАТО. Иако Ердоган ги отфрли своите приговори, турскиот парламент допрва треба да го ратификува членството на Шведска.
Подготви: Марта Пешевска
