Србија веќе четврта година по ред не успева да отвори нови преговарачки кластери со Европската унија, што го забавува нејзиниот пат кон членство. Иако Белград инсистира дека ги исполнува условите за напредок, ЕУ ја повторува својата порака: напредокот зависи од владеењето на правото, борбата против корупцијата и нормализацијата на односите со Косово.
Српскиот претседател Александар Вучиќ реагираше со тврдење дека Србија нема да учествува на претстојниот Самит на ЕУ и Западен Балкан во Брисел — по прв пат во последните 13 години. Тој ја оправдува одлуката со ставот дека Србија има право да поставува свои услови, но ветува дека европскиот пат на земјата продолжува, додека тој е на чело на државата.
Иако Вучиќ предлага цел Западен Балкан да се интегрира во ЕУ заедно, експертите во Брисел се скептични, истакнувајќи дека тоа не е реална опција засега. Одлуката да се бојкотира самитот, велат аналитичарите, е политички сигнал, но не носи гарантиран ефект за забрзување на преговорите.
За Србија, предизвикот е јасен: отворањето нови преговарачки кластери зависи од суштински реформи и усогласување со европските стандарди. Додека дијалогот со Брисел останува тенок, патот кон ЕУ се чини сè уште исполнет со неизвесност.
Состојбата на Србија е дел од пошироката слика на Западен Балкан — регионот се соочува со забавен напредок кон ЕУ, кој зависи од конкретни реформи, политички дијалог и усогласување со европските стандарди.
Северна Македонија се соочува со сериозни предизвици на европскиот пат. Земјата сè уште не ги исполнува обврските за отворање нови преговарачки кластери, а процесот е дополнително забавен поради потребата за уставни измени, кои се клучни за исполнување на барањата на ЕУ и за решавање на отворените спорови, вклучително и со Бугарија.
Косово се соочува со политички и економски предизвици, а неговиот европски пат останува неизвесен поради непотполното признавање од дел од членките на Унијата. Црна Гора има отворени преговарачки кластери, но напредокот е забавен поради политички нестабилности и спори реформи во правосудството.
Д. Т.
