Климатските промени се реална и непобитна закана за целата наша цивилизација. Ефектите се веќе видливи и ќе бидат катастрофални доколку не се делува веднаш. Денеска, 23 март, се одбележува Светскиот ден на метеорологијата. Темата за оваа година е „На првата линија на климатските активности“.
Колку далеку отиде глобалното затоплување, колку е потопла нашата планета отколку што беше порано?
Најтоплата година во историјата е 2023 година, со просечна глобална температура од околу 1,45 степени над просечната во споредба со периодот од 1850 до 1900 година. Ова во голема мера се должи на комбинацијата на климатските промени предизвикани од човечки активности и Ел Нињо, природен феномен.
Рекордни количини на стакленички гасови се заробени во атмосферата. Зголемувањето на температурите е придружено со уште поекстремни настани – топлотни бранови, поплави, суши, шумски пожари, тропски циклони, па дури и силни зимски бранови.
Топлината на океаните е исто така рекорд. Затоплувањето се забрза и се очекува да продолжи стотици или дури илјадници години. Зголемувањето на нивото на морето драстично се забрза, што претставува зголемена закана за населението на крајбрежјето.
Светската метеоролошка организација соопшти дека нема време за губење, но дека се уште има надеж луѓето да го запрат глобалното затоплување. Тоа значи дека мораме да направиме драстично намалување на емисијата на стакленички гасови кои ја задржуваат топлината во атмосферата. Составен дел на ова е постепеното укинување на употребата на загадувачки фосилни горива и преминот кон почисти извори на енергија.
Има ли надеж дека глобалното затоплување може да се запре?
Надеж ни дава обновувањето на озонската обвивка.
Озонската обвивка, која штити од штетните сончеви УВ зраци, е на пат кон одновување благодарение на најуспешниот светски договор за заштита на животната средина – Монтреалскиот протокол – и постепеното исфрлање на хемикалиите што го уништуваат озонот.
Ова поставува позитивен преседан за климатските активности и надеж за иднината.
Идниот самит ќе се одржи во септември оваа година. Оваа глобална акција е клучна денес бидејќи ќе ја обликува иднината на нашата планета.
Г. Т.
