Европската унија ќе продолжи да ја зголемува поддршката за Украина и притисокот врз Русија, порача високата претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност, Каја Калас, по состанокот на Советот за надворешни работи на ЕУ во Брисел.
„Поддршката за Украина чини пари, тоа е јасно. Но ако Украина падне, цената за Европа ќе биде многу поголема,“ изјави Калас на прес-конференцијата.
Според неа, европските земји оваа година обезбедиле рекордни 27 милијарди евра воена помош за Украина, а исполнета е и обврската за испорака на два милиони артилериски гранати. Сепак, нагласи дека „не е време за забавување“.
„Мора да направиме повеќе за да ја зајакнеме одбраната на Украина и нејзината позиција во преговорите, додека Русија продолжува да го одбива мирот,“ рече таа.
Министрите на ЕУ одлучија да ги засилат санкциите против руските енергетски интереси и т.н. флота во сенка – бродови што се користат за заобиколување на санкциите.
На листата на санкции се додадени уште 40 бродови, како и лица поврзани со руските компании Роснефт и Лукоил.
„Флотата во сенка е финансискиот спас за руската воена машина. Ние го пресекуваме тој извор на приходи,“ изјави Калас и најави дека одлуки за санкции против овие бродови ќе се носат секој месец, за да се реагира побрзо.
Калас нагласи дека во мировните преговори мора да се задржи јасната разлика меѓу агресорот и жртвата.
„Концесиите треба да ги прави агресорот, а не жртвата. Нема морална еднаквост меѓу двете страни,“ изјави таа.
Калас предупреди дека Донбас не е крајната цел на Владимир Путин и предупреди дека „ако го добие тоа, ќе бара уште повеќе“.
Според неа, секој евентуален мировен договор мора да содржи силни безбедносни гаранции за Украина. Калас истакна дека ЕУ продолжува со иницијативите за одговорност и компензација за штетата предизвикана од руската агресија. Во Хаг ќе биде формирана комисија за разгледување на барањата за воена штета.
„Регистарот веќе има над 80.000 пријави. Русија нема да ја избегне сметката за уништените домови, училишта и болници,“ изјави таа.
На состанокот на министрите се разговараше и за низа други теми, меѓу кои и за хибридните закани и дезинформациите против Ерменија, ситуацијата во Газа и Сирија, нестабилноста во Либан, растечката економска моќ и притисок од Кина, како и конфликтот во Демократска Република Конго.
Калас предупреди дека ЕУ мора да биде поодлучна во глобалните кризи.
„Ако не се ангажираме доволно, други актери – вклучително и Русија – ќе го пополнат вакуумот,“ рече таа.
КАЈА КАЛАС: ПОДДРШКАТА ЗА УКРАИНА ЧИНИ ПАРИ… НО АКО ДОЗВОЛИМЕ УКРАИНА ДА ПАДНЕ, ТОА ЌЕ НЀ ЧИНИ МНОГУ ПОВЕЌЕ
Украина сè почесто се опишува како првата линија на одбрана на Европа, а Европската унија и нејзините земји членки од почетокот на целосната руска инвазија досега веќе имаат обезбедено 69,7 милијарди евра воена поддршка.
🔹 87.500 украински војници обучени со поддршка на ЕУ
🔹 Во фокусот се воздушната одбрана, дроновите и муницијата
🔹 Украинската одбранбена индустрија сè повеќе се интегрира со европската
За периодот 2026–2027 се планира и масивен заем поддржан од ЕУ во износ од 90 милијарди евра, со цел дополнително зајакнување на одбранбените капацитети на Украина.
Пораката од Брисел е јасна: Инвестирањето во безбедноста на Украина значи инвестирање во безбедноста на Европа.
Прашања од новинарите: преговорите, репарациите, санкциите и безбедносните гаранции
Во делот за прашања и одговори, новинарите се фокусираа на неколку клучни теми поврзани со војната во Украина, европската безбедност и глобалните кризи.
Едно од прашањата се однесуваше на мировните разговори и дипломатските контакти во Берлин, при што новинарите побараа појаснување дали во преговорите навистина се врши доволен притисок врз Русија, а не само врз Украина.
Други прашања беа насочени кон финансискиот механизам за репарации за штетите од руската агресија, вклучително и можноста за заем обезбеден со замрзнатите руски средства. Новинарите прашаа дали ЕУ има „план Б“ доколку земјите членки не постигнат договор за овој механизам.
Новинарите исто така побараа појаснување за можните територијални компромиси и безбедносните гаранции за Украина, особено во контекст на дебатите за евентуално откажување од членство во НАТО како дел од мировен договор.
Дополнително, беше поставено прашање и за евентуалниот временски рок за пристапување на Украина во Европската унија, при што се споменаа шпекулации дека членството би можело да се случи до 2027 година.
На прес-конференцијата беа покренати и прашања за санкциите против Русија, вклучително и подготовките за 20-тиот пакет санкции и можноста тие некогаш да бидат укинати во случај на мировен договор.
Покрај Украина, новинарите поставија прашања и за односите со Белорусија, особено во контекст на хибридните напади и санкциите на Европската унија, како и за растот на антисемитизмот и нападот во Австралија, што беше тема на дискусија меѓу министрите.
На прашање на новинар за Белорусија и можноста Соединетите Американски Држави да ги олеснат санкциите, Калас порача дека позицијата на Европската унија останува непроменета.
Таа нагласи дека Белорусија продолжува активно да ја поддржува Русија во војната против Украина, како и во хибридните операции насочени кон европските земји.
„Сѐ додека оваа војна трае и Белорусија јасно ѝ помага на Русија во воените напори и во хибридните напади против земјите членки на ЕУ, нашата позиција е многу јасна,“ изјави Калас.
Според неа, Европската унија ќе продолжи да воведува дополнителни санкции против Минск, со цел да ја зголеми цената на таквите политики и да го натера белорускиот режим да ја промени својата пресметка.
„Ги зголемуваме трошоците за тие тактики за да ја смениме нивната калкулација,“ додаде Калас.
Изјавата доаѓа во контекст на растечката загриженост во ЕУ поради хибридните операции од Белорусија, кои вклучуваат инструментализација на мигрантите, дезинформациски кампањи и други форми на притисок врз соседните европски држави.
ЦМ Деск
Хибридните операции низ Европа во подем – што може да се очекува на почетокот на 2026 година
