Официјалните лица велат дека не очекуваат операциите во Јемен да траат со години, но признаваат дека не е јасно кога воената способност на групата ќе биде доволно еродирана.
Администрацијата на Бајден подготвува планови за одржлива воена кампања насочена кон Хутите во Јемен, откако 10-дневните напади не успеаја да ги запрат нападите на групата врз поморската трговија, поттикнувајќи ја загриженоста кај некои функционери дека операцијата со отворен крај може да го попречи кревкиот мир на земјата опустошена од војната и да го повлече Вашингтон во уште еден непредвидлив блискоисточен конфликт, пренесува Вашингтон Пост.
Белата куќа свика високи претставници во средата за да разговараат за опциите за идните чекори во услови на еволуирачкиот одговор на администрацијата на движењето поддржано од Иран, кое вети дека ќе продолжи да ги напаѓа бродовите во близина на Арапскиот полуостров и покрај речиси секојдневните операции за уништување радари, проектили и дронови.
Продлабочениот циклус на насилство значи оддалечување од целта на претседателот Бајден за запирање на прелевањето на непријателствата предизвикани од израелската војна против Хамас во Појасот Газа. Нагласувајќи ја заканата, Иран во саботата го обвини Израел за нападот врз сирискиот главен град Дамаск, во кој загинаа пет ирански воени советници. Израелската војска одби да коментира. Во Ирак, во напад на воздухопловната база Аин ал Асад, во која се сместени ирачките и американските војници, еден ирачки војник беше тешко повреден, според претставник на Министерството за одбрана. Тамошната фракција поврзана со Иран презеде одговорност.
Хутите, моќна фракција во долготрајната граѓанска војна во Јемен, ја оформија својата кампања, која вклучува повеќе од 30 ракетни и беспилотни напади врз комерцијални и поморски бродови од ноември, за да создадат притисок врз Израел, да ја зајакнат нивната позиција во услови на распространето регионално противење на еврејската држава. Брзиот одговор на САД отвара можност да го повлече Бајден во уште една нестабилна кампања во регион кој постојано ја заглавува американската војска, потенцијално поткопувајќи го неговиот обид да ја рефокусира надворешната политика на САД кон Русија и Кина.
Претставници на администрацијата, кои говореа под услов да останат анонимни за да разговараат за внатрешните размислувања, ја опишаа нивната стратегија во Јемен како обид да се намалат воените способности на високо ниво на Хутите доволно за да се ограничи нивната способност да таргетираат бродови во Црвеното Море и Аденскиот Залив.
„Ние сме свесни за тоа кои се Хутите и нивниот светоглед“, рече висок американски функционер за групата, која администрацијата на Бајден оваа недела ја означи како терористичка организација. „Не сме сигурни дека тие веднаш ќе запрат, но секако се обидуваме да ги деградираме и уништиме нивните способности“.
Бајден оваа недела призна дека нападите досега не ги обесхрабриле лидерите на Хутите, кои ветија дека ќе им се одмаздат на Соединетите Држави и Велика Британија, чија војска придонесе за нападите во Јемен.
„Дали ќе запрат Хутите? Не“, им рече претседателот на новинарите. „Дали ќе продолжат? Да.”
Официјалните лица велат дека не очекуваат дека операцијата ќе трае со години како претходните војни на САД во Ирак, Авганистан или Сирија. Во исто време, тие признаваат дека не можат да идентификуваат краен датум или да дадат проценка за тоа кога воената способност на Јемен ќе биде намалена. Како дел од напорите, американските поморски сили, исто така, работат на пресретнување на испораките на оружје од Иран.
Хутите, кои направија неверојатен пораст од нејасното бунтовничко движење во северните планини на Јемен во 1990-тите до владеење со големи делови од земјата до 2015 година, претходно издржаа години на бомбардирање од воената коалиција предводена од Саудиска Арабија.
„Ние не се обидуваме да ги победиме Хутите. Нема апетит за инвазија на Јемен“, рече дипломат близок до прашањата. „Апетитот е да се деградира нивната способност за вакви напади понатаму, а тоа вклучува удар на инфраструктурата што овозможува вакви напади и таргетирање на нивните способности на повисоко ниво“.
Првиот американски официјален претставник рече дека првичните напади на САД и Велика Британија успеале „значително да ги деградираат“ воените средства, но исто така призна дека тие задржуваат последователен арсенал. „Тоа не значи дека Хутите сè уште немаат способност, но има многу што ги имаа, а ги немаат сега“, рече тој.
Западните официјални лица веруваат дека најнапредната опрема е обезбедена од Иран, за кој велат дека спровеле долгогодишна шверцерска операција што им овозможила да нападнат многу подалеку од границите на Јемен. Соединетите Држави се надеваат дека нападите, во врска со нивната кампања за спречување, која минатата недела донесе пратка со ракетни боеви глави, полека ќе ги изгладнуваат Хутите од нивното најмоќно оружје.
Тие истакнуваат дека пософистицираните напади, како оние од големи размери што се случија на 9 јануари, не се повторени од почетокот на нападите предводени од САД.
Се чини дека Хутите сега добиваат помош од Иран, рече првиот официјален претставник. Тој го опиша пристапот на групата кон нападите врз бродови во Црвеното Море и Аденскиот Залив како „неконзистентен“: понекогаш се чини дека тие јасно ја идентификувале националноста и припадноста на бродовите што ги таргетираат; во други случаи не го прават тоа.
Официјалните лица рекоа дека идеологијата, наместо економијата, била главниот двигател на одлуката на Бајден да ја спроведе тековната кампања. Додека нападите досега и нанесоа поголема штета на Европа отколку на Соединетите Држави, кои се потпираат на трговските рути на Пацификот повеќе од оние на Блискиот Исток, кампањата на Хутите веќе почнува да ја преобликува глобалната поморска карта. Некои фирми избрале да ги пренасочат бродовите околу Кејп Добра Надеж во близина на јужна Африка, додека големите нафтени компании, ги прекинале пратките во таа област.
Официјалните лица рекоа дека Бајден верува дека Соединетите Држави мораат да дејствуваат како, како што ја опишаа, „незаменлива нација“ во светот, со моќна војска и способност да организираат различни нации зад една единствена кауза. Земјите, вклучувајќи ги Канада, Бахреин, Германија и Јапонија, заеднички објавија изјава на 3 јануари во која ги осудуваат дејствијата на Хутите.
Тие ја споредија одлуката на Бајден да се соочи со Хутите со неговиот став за поддршка на Украина, каде што тој одобри донации на оружје од милијарди долари за да му помогне на Кијив.
Во овој случај, рекоа официјалните лица, администрацијата е подготвена безбедно да ги транзитира клучните водни патишта и, поопшто, да го брани принципот на слобода на пловидба.
Мохамед ал-Баша, експерт за Јемен од групата Наванти, рече дека Хутите имаат силен поттик да продолжат понатаму.
„Кога Хутите го нападнаа аеродромот во Абу Даби, тие привлекоа големо внимание. Кога го нападнаа Арамко, привлекоа уште поголемо внимание“, рече тој, мислејќи на нападите во Обединетите Арапски Емирати и на нафтените постројки во Саудиска Арабија. „Но, вниманието што го добиваат денес од нападите на Црвеното Море е невидено, така што тие го сакаат ова“.
Администрацијата се обиде да избегне да биде сфатена како поттикнувач на регионалното насилство работејќи на изградба на меѓународна поддршка, вклучително и со наоѓање партнери за потпишување за декларации за осуда на насилството на Хутите и со обезбедување усвојување на резолуција на Советот за безбедност на ОН со која се осудуваат нивните постапки еден ден пред првичните напади на САД. Оваа недела, администрацијата наметна ознака за тероризам на групата.
Портпаролот на Стејт департментот, Мет Милер, рече дека нациите кои им се придружија на Соединетите држави во обидот да се спротивстават на насилството на Хутите играат „различни улоги“.
„Повеќе од 40 земји кои издадоа изјава во која јасно кажуваат дека ги осудуваат нападите на Хутите. Има коалиција од повеќе од 20 земји што ги собравме… за да се браниме од нападите на Хутите“, рече Милер.
Подготви: М. Пешевска
