Силните изјави дадени по самитот на европските лидери во Париз на 27 март покажаа две работи – Франција и Велика Британија се решени да испратат мировници во Украина, но плановите во моментов се заложници на каприците на Кремљ.
„Не можете да им верувате на Русите подалеку отколку што можете да ги фрлите денес, и тоа навистина ќе биде блокада во преговарачкиот процес за сите страни“, рече д-р Иан Гарнер, доцент по тоталитарни студии на полскиот институт Пилецки, за Кијив Индипендент.
Во услови на повлекување на САД, неколку европски земји продолжија со плановите да испратат војници во Украина како дел од „сила за уверување“ во случај на прекин на огнот со Русија, објави францускиот претседател Емануел Макрон на самитот во Париз.
Секоја потенцијална сила распоредена би била „сила дизајнирана да одвраќа, со цел да ја испрати таа порака до Путин дека ова е договор што ќе се брани“, додаде британскиот премиер Кир Стармер.
Но, во исто време, Стармер ја призна очигледната пречка за она што е потребно за да се спроведе планот – вистински мировен договор.
„Се согласивме овде во Париз денес дека е јасно дека Русите употребуваат филибастеринг. Тие играат игри и играат на време“, рече тој. „Тоа е класика од книгата на Путин, но не можеме да им дозволиме да го одвлечат ова додека продолжуваат да ја тераат нивната илегална инвазија“.
Француските и британските воени планери ќе се упатат кон Украина за да започнат со координација со вооружените сили на земјата за тоа како оваа „сила за уверување“ би можела да биде распоредена, но голема пречка ќе биде планирањето на таква операција додека не се знае каков мир ќе бидат таму за да спроведат.
Одделните преговори со САД досега не дадоа јасен план за мир. И покрај тоа што Украина го одобри американскиот план за целосен 30-дневен прекин на огнот, Русија досега одбиваше, наместо тоа додаде услови, вклучително и укинување на санкциите, за нејзино учество, додека се согласи само на делумни прекини на огнот на енергетската инфраструктура и употреба на сила во Црното Море.
На самитот во Париз, претседателот Володимир Зеленски рече дека барањата на Русија покажуваат дека „Русија денес не бара вистински мир и ја одолговлекува војната“, повикувајќи ги европските партнери на Украина да го засилат притисокот врз Кремљ.
Неговиот став го повтори и Макрон, кој рече дека иако Кијив „го презеде ризикот за мир“, барањата на Москва во преговорите покажаа „желба за војна“.
Германскиот канцелар Олаф Шолц, чиј пристап кон поддршката на Украина наиде на критики во минатото, рече дека „видовме како се одвиваа преговорите досега, а Русија додаваше нови барања по секоја рунда“.
„Ова јасно покажува дека Русија во моментов не е заинтересирана за вистински мир“, додаде тој.
Гарнер рече дека ова прашање е тешко ново со оглед на агресијата на Русија против Украина датира од 2014 година.
„Проблемот… е на руската страна. Не гледам голем ентузијазам кој доаѓа од Кремљ за потпишување на ништо повеќе од тенок хартиен прекин на огнот што би или би можел да доведе до војна или обид да се изврши контрола над Украина преку невоени средства“, додаде тој.
Ризикот од наметнување на целосен прекин на огнот со услови поволни за Русија останува вистинска загриженост меѓу европските лидери, особено со Белата куќа која се чини дека фаворизира брзи резултати наместо праведен и траен мир за Украина.
„Примирјето би можело да биде возможно бидејќи може да му обезбеди на Путин способност да ги поврати загубите на Русија и да почека и да види по кој пат ќе одат „преговорите“, изјави Габриелиус Ландсбергис, поранешен министер за надворешни работи на Литванија, за Киев Индипендент.
Ландсбергис додаде дека Путин го гледа прекинот на огнот како можна моќ „за обнова на неговиот став во светот“.
„Можеби некои санкции ќе бидат отстранети или некои други бенефиции би можеле да му се случат“, додаде тој.
Европските лидери досега исклучуваа какво било олеснување на санкциите или ветување за олеснување на санкциите, но САД особено не.
Она што е без сомнение е дека најголемиот одлучувачки фактор за тоа како ќе се обликува мирот во Украина ќе биде начинот на кој САД ќе се справат со тековните преговори.
Ричард Хас, поранешен директор за планирање на политиката во американскиот Стејт департмент, изјави за Кијив Индипендент дека „целосен прекин на огнот меѓу Украина и Русија е реална перспектива доколку Соединетите Држави ја покажат својата подготвеност да обезбедат значајна долгорочна воена и разузнавачка поддршка на Украина за нејзината одбрана“.
„Таквата поддршка е суштинска ако сака Путин да разбере дека времето не е на негова или на страната на Русија“, додаде тој.
Хаас рече дека каков било договор не може да се заснова на доверба во намерите на Москва.
„Мора да се изгради на сила за Путин да утврди, колку и да неволно, дека продолжувањето на војната нема да ги постигне целите на Русија во Украина и може да ја ослаби Русија во тој процес.
За тоа, поранешниот прв дипломат рече дека Европа ќе треба да се засили.
„Улогата на Европа станува многу поважна ако САД избираат да ја намалат или прекинат поддршката за Украина“, рече тој.
Многумина се сомневаа во поддршката на Украина од страна на американскиот претседател Доналд Трамп, како и во компетентноста на претседателските назначени лица, особено откако највисоките функционери на Трамп, вклучително и неговиот потпретседател, советникот за национална безбедност и секретарот за одбрана разговараа за многу чувствителни воени планови на групен разговор каде ненамерно е додаден новинар.
„Американската преговарачка страна на Доналд Трамп ми се чини дека е неискусна и лековерна во начинот на кој се справуваат со Кремљ“, рече Гарнер.
„Режимот на Путин врти различни приказни за различни партии. На својата јавност и кажува едно, а на западната јавност друго. Постојано ја напаѓа и се заканува Украина. Нема знаци дека државата се повлекува од своите напади“.
Додека Кремљ се согласи на делумни прекини на огнот на енергетската инфраструктура и употреба на сила во Црното Море, неговото разорно бомбардирање на градовите во Украина продолжува.
Во најновиот пример, рускиот напад со беспилотно летало на 28 март уби четири лица и повреди најмалку 24 во градот Днипро, предизвикувајќи голем пожар во хотелски и ресторански комплекс, како и во 11 домови.
И покрај подготвеноста на Украина да потпише целосен прекин на огнот и одбивањето на Русија и тековните напади врз цивилите, Ландсбергис рече дека работите се уште одат во корист на Москва.
„Се зависи од тоа дали САД се подготвени да му дадат на Путин сè што ќе побара, а досега се чини дека е така“, рече тој.
Тука е и прашањето за европското единство, кое ќе биде клучно за секоја мировна сила предводена од Европа.
Италијанската премиерка Џорџа Мелони изрази скептицизам за испраќање европски трупи во Украина, предупредувајќи дека Москва може да го сфати ова како провокација.
Гарнер предупреди дека само кохезивна европска сила може да работи како вистинска пречка против понатамошна руска агресија.
„Најголемиот поддржувач на Украина во Европа во однос на големината, Полска, беше прилично сомнителна во тоа всушност да ги стави полските трупи на теренот“, рече тој.
„Ако Полска се предомисли, мислам дека другите би можеле да следат, но без Полска, мислам дека тоа не е реално“.
Макрон рече дека плановите за европските сили за гаранции за Украина ќе се оформат во следните „три до четири недели“, но најголемиот предизвик останува – каква и да е формата, таа сè уште цели кон подвижна цел, бидејќи мировните преговори предводени од САД продолжуваат да се одолговлекуваат.
Д. Мишев
