Профитабилноста на комерцијалните операции на Вагнер и покрај превирањата во Русија, сугерира дека режимот на Владимир Путин ќе се обиде да ја присвои и искористи профитабилната мрежа на стотици компании, меѓу кои и ПВК Вагнер, што ги изгради Пригожин, наместо да ја затвори, сметаат експертите.
Четири дена откако платениците од групата Вагнер неуспешно маршираа кон Москва, руски пратеник полета во Бенгази за да се сретне со загрижениот тамошен воен лидер. Пораката од Кремљ до Калифа Хафтар, самонаречениот генерал кој управува со поголемиот дел од источна Либија, беше смирувачка: повеќе од 2.000 Вагнерови борци, техничари, политички оперативци и администратори во земјата ќе останат.
„Тука нема да има проблем. Можеби ќе има некои промени на врвот, но механизмот ќе остане ист: луѓето на теренот, парите во Дубаи, контактите и ресурсите посветени на Либија“, му рекол пратеникот на Хафтар во неговата утврдена дворцна резиденција. „Не грижете се, нема да одиме никаде“.
Разговорот, пренесен од Гардијан од висок либиски поранешен функционер со директно познавање на средбата, го нагласува степенот до кој распоредувањата на групата Вагнер и нејзината широка мрежа на бизниси низ Африка допрва треба да бидат погодени од последиците од бунтот на нејзината основач и командант, Евгениј Пригожин.
Во Либија нема абнормално движење на персоналот на Вагнер, освен прераспоредување на мал одред од 50 луѓе поблиску до границата со Судан.
Слична е ситуацијата и на други места на континентот, според извори од неколку африкански земји запознаени со неговото работење.
Високи извори од Министерството за одбрана на Централноафриканската Република (ЦАР) и официјален претставник на руската амбасада открија дека околу 400 вработени на Вагнер го напуштиле главниот град со два авиони во средата, потврдувајќи ги локалните извештаи за исклучување на Вагнер.
Како што пренесува Скај њуз, еден функционер на Министерството за одбрана рече дека персоналот на групата Вагнер кој заминал, одбил да потпише нови договори со Министерството за одбрана на Русија.
Тој откри дека меѓу 1.300 и 1.400 вработени во Вагнер сè уште останале во земјата, но дека околу стотина се пакувале за да го напуштат Буар, клучната база на трговската рута со Камерун.
Буар е критично упориште против бунтовниците поттикнати да ја преземат контролата врз базата и да ја нарушат профитабилната трговија со дрва – огромна закана за претседателот на земјата Фаустин-Арханџ Туадера, кого Вагнер има договор да го заштити.
Владата на ЦАР потпиша договор за одбрана со рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров по пријавената средба во октомври 2017 година.
Безбедносната и политичката поддршка понудени на режимот на претседателот Туадера во замена за пристап до рударските операции започнаа кога првите платеници на Вагнер пристигнаа во јануари 2018 година.
За време на нивното петгодишно работење, Вагнер беше обвинет за масовни злосторства врз локалното население.
Сега, како последица од неуспешниот пуч на шефот на Вагнер, Евгениј Пригожин против руските вооружени сили во Москва, природата на присуството на групата во ЦАР е подложна на промени.
Друг извор од највисоките редови на Министерството за одбрана на ЦАР потврди дека „стотици“ персонал на Вагнер си заминале и дека сè уште има конфузија во владата за идните зделки со руската безбедносна вклученост.
Тој додаде дека постои желба да се продолжат безбедносните договори со Русија, и доколку Москва сака да го промени односот со Вагнер како сила за спроведување, тогаш владата на ЦАР ќе го прифати тоа.
Набргу по неуспешниот марш на Пригожин кон Москва на 25 јуни, советникот на претседателот Туадера и поранешен министер Фиделе Гуандијика изјави:
„Во 2018 година, ЦАР потпиша договор за одбрана со Русија, а не со Вагнер. Доколку Русија нема повеќе договор со Вагнер, ќе ни испрати нов контингент. Можеби готвачот ќе се смени, но војниците на Вагнер ќе продолжат да дејствуваат за Русија“.
Институтот за изучување на војната (ISW) го пренесува портпарол на претседателот на ЦАР, Алберт Јалоке Мокпем, кој на на 8 јули изјави дека персоналот на групата Вагнер што ја напушта ЦАР врши ротација и не се повлекува. Ројтерс објави дека воен извор на ЦАР тврди дека неколку стотици вагнерски сили неодамна го напуштиле ЦАР, а ISW забележала снимка објавена на 6 јули на која наводно се гледа 600 персонал на Вагнер како заминуваат од аеродромот во Банги, ЦАР.
ISW претходно оцени дека дел од персоналот на Вагнер во ЦАР можеби ќе замине откако одби да потпише договори со руското Министерство за одбрана со оглед на сличните извештаи за персоналот на Вагнер кој заминува од Сирија. Персоналот на Вагнер можеби се обидува да остане во ЦАР за да ја одржи контролата над операциите за екстракција на природни ресурси во сопственост на Вагнер во ЦАР.
Истовремено, како што платениците на Вагнер напредуваа кон Москва во обид за бунт кон крајот на јуни, властите во Сирија и руските воени команданти таму презедоа серија брзи мерки против локалните оперативци на Вагнер за да спречат ширење на бунтот.
Акција вклучува блокирање телефонски линии, повикување на десетина команданти на Вагнер во руска воена база и наредба на платеници борци да потпишат нови договори со руското Министерство за одбрана или веднаш да ја напуштат Сирија, пренесува Ројтерс повикувајќи се на сопствени извори, меѓу кои има и сириски безбедносни службеници. извори базирани во близина на распоредените руски сили и регионални претставници.
Сириските власти брзо се придвижија за да ги контролираат платеничките сили, загрижени дека нивниот клучен воен партнер Русија е фокусиран на настаните дома, според два сириски извори информирани за распоредувањето.
„Улогата на Вагнер во Сирија – како што ја играше претходно – е завршена“, рече Навар Шабан, истражувач во Центарот за стратешки студии Омран, независна истражувачка група со седиште во Истанбул, фокусирана на Сирија. „Со оглед на настаните, нивниот однос со сириското Министерство за одбрана сега е завршен.
Иако официјален Дамаск јавно не го коментираше бунтот на Вагнер, високи сириски воени и разузнавачки функционери приватно изразија загриженост додека ги следеа настаните дека бунтот може да го наруши руското воено присуство на кое се потпираа толку долго.
Русија ги распореди своите воени сили и, најважно, нејзината воздушна моќ во Сирија во 2015 година, помагајќи му на претседателот Башар ал-Асад да ги победи бунтовниците кои имаа намера да го соборат. Оттогаш, Вагнер е вклучен во борбени мисии и во обезбедување на нафтените инсталации во Сирија, а првите сомнителни смртни случаи на Вагнер таму беа пријавени уште во 2015 година.
Москва со години негираше каква било поврзаност со Вагнер, но групата играше многу јавна улога во руската војна во Украина. Претседателот Владимир Путин по бунтот рече дека неговата влада ја финансира групата.
Откако Пригожин го објави своето востание, група руски воени офицери брзо беа испратени во Сирија за да помогнат во преземањето на тамошните сили на Вагнер, според регионален воен извор близок до Дамаск и два сириски извори со знаење за настаните, кои не дадоа дополнителни информации. детали.
Сириското воено разузнавање ги прекина фиксните и интернет врските во текот на ноќта во петокот на 23 јуни во областите каде што беа распоредени руските сили на Вагнер за да ги спречат да комуницираат меѓу себе, со централата на Вагнер во Русија, па дури и со нивните роднини дома, велат изворите.
До утрото во саботата на 24 јуни, сириското воено разузнавање и руските одбранбени претставници тесно се координирале за да ги изолираат и контролираат оперативците на Вагнер, според високиот офицер на Републиканската гарда, извор од сириската безбедност и два сириски извори информирани за развојот на настаните.
Околу десетина офицери на Вагнер распоредени во централната сириска провинција Хомс и други области биле повикани во руската оперативна база во Хмејмим во западната провинција Латакија, според офицерот на Републиканската гарда и еден од сириските извори информиран за развојот на настаните. Офицерот рече дека ова се случило „во раните часови на бунтот“.
До 24 јуни, од борците на Вагнер во Сирија беше побарано да потпишат нови договори со кои директно ќе одговараат на Министерството за одбрана на Русија, изјави извор запознаен со распоредувањето на Вагнер и два други извори со знаење за настаните. Им била намалена и платата, велат истите извори.
Оние кои ги одбиле условите биле изнесени со руски авиони „Иљушин“ во следните денови, велат два од тие извори. Еден од нив рече дека се бројат „на десетици“, на изненадување на сириските функционери кои очекуваа дека повеќето ќе одбијат и ќе тргнат во егзил.
Помеѓу 25 и 27 јуни, податоците за следење на летот од Flightradar24 покажуваат најмалку три патувања на руски авион Иљушин меѓу Латакија, Сирија и Бамако, главниот град на западноафриканската држава Мали, каде што Вагнер исто така има операции.
Властите на Мали не одговорија на барањето за коментар за летовите и дали некои платеници на Вагнер биле прераспоредени од Сирија во Мали.
Вагнер веќе повлече многу искусни руски борци од Сирија минатата година за да се борат во Украина по целосната инвазија на Русија, според сириските аналитичари и пензионираниот сириски воен офицер запознаен со активностите на Вагнер.
Борците на Вагнер ги обезбедуваа сириските нафтени полиња и западните официјални лица велат дека Вагнер е поврзан со Евро Полис, компанија која профитира од тие средства. за која ЕУ воведе санкции за во 2021 година.
Како ќе рагира шефот на Вагнер, Евгениј Пригожин на губењето на профитабилните бизниси во Африка сé уште е нејасно, откако, во меѓувреме на Пригожин му се губи трагата, кој наместо во егзил во Белорусија, се претпоставува дека неказнето се движи низ Русија.
Драган Мишев
.
