Руските команданти егзекутираат или намерно испраќаат во смрт војници кои одбиваат да се борат во Украина, според новата истрага на независниот медиум Верстка, која прикажува мрачна слика за внатрешно насилство во руската армија.
Како што пренесува Гардијан, врз основа на сведоштва од војници во служба, роднини на загинатите, протечени видеа и официјални записи за жалби, Верстка соопшти дека идентификувала 101 руски војник обвинет за убиство, мачење или фатално казнување на сопствените другари. Медиумот соопшти дека потврдил најмалку 150 смртни случаи, иако тие рекоа дека веруваат дека вистинскиот број е многу поголем.
Од почетокот на целосната инвазија на Русија во Украина, широко кружат извештаи за војници убиени од своја страна и за таканаречени блокади распоредени за да се спречат повлекувањата.
Кремљ постојано ги отфрла обвинувањата за недисциплина меѓу руските војници, инсистирајќи дека ваквите проблеми се распространети во украинската армија.
Но, извештајот на Верстка се чини дека е најсеопфатен досега, документирајќи детален каталог на методи што се користат за спроведување на послушност и терор во редовите.
Верстка цитираше сведоштва од војници кои рекоа дека командантите назначиле „стрелци за егзекуција“ да отворат оган врз одбивателите, а подоцна да ги фрлат нивните тела во реки или плитки гробови, регистрирајќи ги како убиени во акција.
Други извештаи опишуваат команданти кои користат беспилотни летала и експлозиви за да ги „завршат“ ранетите или војниците што се повлекуваат. Во неколку случаи, офицерите наводно им наредиле на операторите на беспилотни летала да фрлаат гранати врз своите луѓе, маскирајќи ги убиствата како напади на бојното поле.
Верстка, наградуван независен руски новински медиум кој сега работи во егзил и основан од некои од најпочитуваните истражувачки новинари во земјата, исто така документирал случаи на војници кои биле мачени до смрт.
Војниците кои не ги послушале наредбите, наводно биле фрлани во јами покриени со метални решетки, полеани со вода и тепани со часови или дури и денови. Истрагата откри дека во некои случаи, тие биле принудени да се борат едни со други во она што сведоците го опишаа како гладијаторски битки до смрт.
Еден таков случај се појави во видео кое во мај 2025 година го дистрибуираа украинските групи кои ги следат руските сили. Снимката прикажува двајца мажи без маица во јама, додека глас од камерата вели: „Командантот Кама во основа рече дека кој и да го претепа другиот до смрт, ќе излезе од јамата“.
Мажите почнуваат да се борат додека гласот продолжува да ги исмејува – „Довршете го веќе, што чекате?“ – сè додека едниот не падне неподвижен на земја.
Верстка, исто така, поврза неколку убиства со финансиски шеми за изнудување во кои командантите бараа плаќања од војниците во замена за избегнување самоубиствени мисии. Оние кои не можеа да платат или одбија, беа „нулирани“ – сленгот на армијата за елиминирање.
Истрагата, исто така, опишува случаи на војници кои биле испратени во самоубиствени мисии. Таа открива случаи каде што руските војници биле намерно распоредени како „мајачки“ или светилници – на кои им било наредено да одат пред напаѓачките групи без опрема за привлекување непријателски оган.
Првично, повеќето извештаи за внатрешни егзекуции доаѓаа од казнени формации составени од десетици илјади поранешни затвореници регрутирани од руските затвори, но базата на податоци на Верска покажува дека практиката се проширила и во единиците на редовна армија. Културата на неказнивост и приливот на поранешни затвореници, се вели во извештајот, го „нормализираа насилството“.
Повеќето од идентификуваните сторители се офицери со среден ранг во нивните 30-ти и 40-ти години, многу од нив ветерани од претходните руски кампањи или трансфери од казнени баталјони. Малкумина, ако воопшто има, се соочиле со кривично гонење.
Изданието соопшти дека успеало да добие детални биографски информации: име, ранг, возраст и единица, за повеќе од 60 од 101 наводни сторители. И покрај обемните докази, речиси никој не е повикан на одговорност, рече Верска.
Верска, исто така, рече дека добила официјални податоци кои покажуваат дека главното воено обвинителство на Русија примило речиси 29.000 жалби од војници и семејства само во првата половина од 2025 година, од кои повеќе од 12.000 се однесуваат на казнување од страна на нивните претпоставени.
Извор во канцеларијата на воениот обвинител изјави за медиумот дека постои неформална забрана за истражување на случаи против команданти кои служат во борбени зони.
„Тие велат – Ако го отвориме ова, тоа би можело да им наштети на операциите“. Тоа значи дека овие офицери имаат целосна неказнивост“, рече тој.
Д. Мишев
