Комитетот против тортура на ОН го заврши разгледувањето на четвртиот периодичен извештај на Северна Македонија за нејзините напори во спроведување на одредбите од Конвенцијата против тортура. Експертите на Комитетот ја пофалија државата за нејзиниот зголемен капацитет да ги заштити жртвите на семејно насилство, истовремено поставувајќи прашања за третманот на пациентите во психијатриските болници и условите во прифатните центри за оние кои бараат азил, се наведува во соопштението.
Ана Рацу, експертка од Комитетот и известувач за земјава, изјави дека Комитетот ги поздравува законодавните и политичките напори направени откако Северна Македонија ја ратификуваше Истанбулската конвенција во 2017 година. Дополнително, во 2023 година беа направени измени на Кривичниот законик, криминализирајќи ги сите форми на насилство и ревидирање на дефиницијата на силување.
Северна Македонија треба да се пофали за зголемување на нејзиниот капацитет за заштита на жртвите на семејно насилство преку проширување на бројот на засолништа и заштитни услуги достапни за преживеаните, истакна Рацу.
Абдеразак Руван, експерт на Комитетот и ко-известувач за нашата земја, изјави дека Северна Македонија продолжува да биде транзитна земја за лицата кои бараат азил или имиграција. Каков беше правниот статус на привремените транзитни центри со оглед на информациите што ги објави Народниот правобранител дека тие се несоодветни за долгорочен престој? Кои мерки беа преземени за да се зајакне достапноста на судски лекови за притворениците за да им се овозможи да се испитаат нивните жалби и да се оспори законитоста на нивниот притвор? Што се правеше за подобрување на условите за живеење и санитарни услови во прифатните центри? Колку деца имаа во прифатните центри?
Јовица Стојановиќ, вршител на должноста директор на Управата за извршување санкции на Северна Македонија и шеф на делегацијата, презентирајќи го извештајот, рече дека со измените на Кривичниот законик на Северна Македонија во 2023 година, казните за кривичните дела тортура и малтретирање се засилени.
Континуирано се работеше на подобрување на казнено-поправниот систем преку имплементација на проектот за реконструкција на казнено-поправните установи, кој се очекува да заврши до крајот на 2027 година. Со цел подобрување на условите за живот на физичките лица во затворените установи, Министерството за здравство направи реконструкција и набавка на опрема во психијатриската болница Скопје и психијатриската болница Демир Хисар, објасни Стојановиќ.
Тој нагласи дека во март 2024 година, беше донесена првата пресуда со која се санкционира говорот на омраза врз основа на сексуална ориентација во македонската судска пракса. Во ноември 2022 година беше донесен законот за обештетување на жртвите од насилни кривични дела.
Според него „борбата против корупцијата и организираниот криминал остана клучен приоритет на државата. Државната комисија за спречување на корупцијата беше проактивна во справувањето со случаите на непотизам, кронизам и политичко влијание во процесот на регрутирање на вработени во јавниот сектор и при назначувањето членови во одборите. Во 2019 година беше донесен нов закон за спречување на корупција и судир на интереси“.
Стојановиќ потенцира дека Северна Македонија останува посветена на постигнување на највисоките стандарди за заштита и унапредување на човековите права.
Во своето завршно обраќање, Клод Хелер, претседател на Комитетот, се заблагодари на македонската делегација за конкретните одговори на многуте прашања покренати во текот на конструктивниот дијалог. Хелер ја пофали Северна Македонија за висококвалитетниот дијалог.
Стојановиќ изрази благодарност што државата има можност да одговори на прашањата поставени од Комитетот и да учествува во конструктивниот дијалог.
Делегацијата на Северна Македонија ја сочинуваа претставници од Министерството за надворешни работи, Министерството за правда, Министерството за здравство, Министерството за труд и социјална политика, Министерството за внатрешни работи, Управата за извршување на санкции и Постојаната мисија на Северна Македонија во Канцеларијата на Обединетите нации во Женева.
Г. Т.
