Овогодишниот изборен циклус беше проследен со низа приговори и претставки по одржувањето на двата круга од Локалните избори, кои ги обележаа изборните резултати во различни општини и процесот на сумирање на гласовите.
Приговори во првиот изборен круг
По првиот круг од локалните избори, кој се одржа на 19 октомври 2025 година, ДИК соопшти дека во 33 општини изборите за градоначалник се завршени, откако не беа поднесени приговори или беа отфрлени нивните барања за одреден број општини. Сепак, во 11 општини беа поднесени приговори за гласањето или сумирањето на резултатите, со што нивните резултати не беа конечни додека не се разгледаа овие жалби.
Вкупно 57 приговори беа поднесени за првиот круг, но ДИК ги одби сите како неосновани, што значеше дека резултатите од првиот круг во тие случаи беа потврдени. Подносителите имале право на правна заштита пред Управниот суд откако ДИК ги утврди одлуките.
Приговори до ДИК по вториот круг
По вториот круг од изборите, кој се одржа на 2 ноември 2025 година, во ДИК беа поднесени 16 приговори во врска со постапката за гласањето и сумирањето на резултатите. Овие жалби доаѓаа од различни политички актери за изборот на градоначалници во Брвеница, Шуто Оризари и Карпош.
Во Брвеница, кандидатот Хаким Рамадани поднесе приговори за резултатите на повеќе избирачки места, по тесната победа на Јовица Илиевски,
Во Шуто Оризари, коалицијата „Твоја Македонија“ поднесе 10 приговори, а Сојузот на Ромите три, во врска со гласањето на одделни избирачки места, по победата на Курто Дудуш.
Во Карпош, коалицијата поддржувачка на Стевчо Јакимовски достави приговори за сумирање на гласовите по загубата од Сотир Лукровски.
Во врска со овие приговори Државната изборна комисијаобјави дека ќе постапува на јавна седница во законскиот рок , додавајќи дека до ДИК има поднесено и три приговори за гласањето за избор на членови на Советот во Општина Шуто Оризари, каде што имаше прегласување спроведено на 2 ноември 2025 година и тоа на трите избирачки места.
-Поради тоа објавувањето на конечните резултати од гласањето за Советот на Општина Шуто Оризари нема да бидат објавени денеска, ќе се чека по постапувањето на приговорите на седницата на Државната изборна комисија, а потоа и по одлучување на евентуални тужби пред Управниот суд, рече Кондарко.
Членовите на ДИК донесоа и заклучок Општинските изборни комисии во 29 општини и Град Скопје, за кои и официјално ги објави конечните резултати за избор на градоначалник во вториот круг на Локалните избори.
ДИК ги разгледа и одби сите 16 приговори
На 7 ноември 2025 година, на седница, ДИК ги разгледа и одби сите 16 приговори за постапките за гласање и сумирање во Брвеница, Шуто Оризари и Карпош. Комисијата ги оцени приговорите како неосновани, односно дека немаат правен основ или давање на прецизни докази за повреда на изборните процедури.
За приговорите во Шуто Оризари, ДИК одби како неосновани и сите жалби поднесени од „Твоја Македонија“ и од Сојузот на Ромите, додека приговорите во Карпош и Брвеница беа отфрлени исто така поради недостаток на основаност или правни формални недостатоци.
По одбивањето од страна на ДИК, подносителите имаат право да поднесат тужба пред Управниот суд во законски предвидениот рок, што може да доведе до дополнително правно разгледување на спорните изборни резултати.
Преставки до АВМУ за прекршувања на новинарски и политички етички стандарди во изборниот процес
Како нарушување на изборниот процес може да ги додадеме и преставките кои пристигнаа до АВМУ за прекршувања на новинарски и политички етички стандарди во изборниот процес и прекршување на изборниот молк.
Надлежното тело за следење на изборното медиумско и онлајн однесување при АВМУ утврди повеќе прекршувања на етичките и професионалните стандарди за време на Локалните избори 2025. По претставки од Коалицијата ВЛЕН против Triling.mk и Fokus.mk, беше констатирано прекршување на Кодексот на новинарите, поврзано со неточност, непроверени информации и недоволно разграничување меѓу факт и коментар.
Телото го поддржа и постапувањето на АВМУ во случајот со Радио Кочани, кое беше потсетено на обврската за еднаков третман на сите кандидати во изборната кампања. Во два случаи поврзани со комуникацијата на политичари на социјалните мрежи, беше утврдено прекршување на Кодексот за однесување во онлајн просторот, додека во Македонска Каменица беше констатирана злоупотреба на општински профил за изборна промоција.
Надлежното тело не постапи поради ненадлежност За две други претставки, едната бидејќи содржината не се однесувала на изборите, а другата затоа што се однесувала на граѓанин кој не е опфатен со Кодексот. Дополнително, поради прекршување на изборниот молк во првиот круг, Агенцијата поведе прекршочни постапки против телевизиите ТВ 24 Вести и ТВ Вистел, врз основа на спроведениот мониторинг на изборното медиумско претставување.
Локалните избори во 2025 година поминаа со значителен број правни жалби и приговори, особено во општините каде резултатите беа тесни или контроверзни. ДИК, како одговорен орган за спроведување и надзор на изборниот процес, го одржа својот рок за разгледување на приговорите и ги одби истите како неосновани, но процесот отвори правни извори за понатамошна правна заштита и потенцијални одлуки од Управниот суд. Истовремено, АВМУ утврди повеќе прекршувања на етичките и професионалните стандарди за време на Локалните избори 2025.
Д. Мишев
