Испраќањето на Русија воени бродови во Куба следната недела е обид да покаже дека нејзината морнарица сè уште е глобална сила по загубите во Црното Море, изјавил за новинарите неименуван американски функционер, според Асошиејтед прес.
Во четвртокот, кубанското Министерство за надворешни работи соопшти дека Русија распоредува четири воени бродови на Куба, вклучително и подморница на нуклеарен погон, а бродовите се очекува да бидат во Хавана меѓу 12 и 17 јуни, пренесува Бизнис инсајдер,
Посетата на бродовите, од кои ниту еден нема да носи нуклеарни проектили, не претставува закана за регионот, се вели во соопштението на Куба, туку е дел од историските срдечни односи меѓу двете земји.
Но, според американскиот официјален претставник, распоредувањето е напор на руската морнарица да ги покаже своите мускули на светската сцена, откако претрпе загуби во Црното Море.
„Ова е за тоа дека Русија покажува дека сè уште е способна за одредено ниво на глобална проекција на моќ“, вели тој за Ројтерс.
Руската морнарица претрпе серија срамни неуспеси во Црното Море, каде Украина тврди дека уништила една третина од нејзината флота.
Украина употреби беспилотни летала, проектили и друго оружје за да отстрани многу руски воени бродови и ја принуди руската флота да бара побезбедни пристаништа подалеку од привремено окупираниот Крим.
Во март, британското Министерство за одбрана ја прогласи руската Црноморска флота „функционално неактивна“ откако Украина тврдеше дека погодила уште два нејзини брода.
„Русија плови по Црното Море од 1783 година, но сега е принудена да ја ограничи својата флота до пристаништето“, напиша министерот за одбрана на Велика Британија, Грант Шапс. „А дури и таму тонат бродовите на Путин!
Оваа недела беа објавени снимки како Украина ги користи своите експлозивни поморски дронови за да ги таргетира помалите руски бродови, откако Москва ги повлече своите поголеми воени бродови за да ја намали нивната ранливост на напади.
Русија, исто така, го смени своето поморско раководство претходно оваа година.
Според неименуваниот американски официјален претставник, додека САД очекуваат „засилена“ руска поморска и воздушна активност ова лето, и повеќе во иднина, распоредувањата како оние на Куба носат трошоци за руската морнарица, која „се бори да ја одржи подготвеноста и да спроведе распоредувања со стара флота“.
Но не сите се согласија околу мотивот на Русија. Според воената проценка на Институтот за проучување на војната (ISW), тинк-тенк организација со седиште во Вашингтон во четвртокот, тоа најверојатно е дел од напорите да се вратат сеќавањата на кубанската ракетна криза и да се одвратат САД од до понатамошна полнителна поддршка за Украина.
Распоредувањето доаѓа и откако Путин се закани дека ќе испрати оружје со долг дострел во „регионите ширум светот“ кои сакаат да нападнат западни цели.
Во меѓувреме, како што објави РБЦ-Русија, руското Министерство за одбрана соопшти дека нејзината цел е да го задржи присуството на руската морнарица во оперативно важните области на „далечната океанска зона“.
Се верува дека третина од руската црноморска флота, повеќе од 20 бродови, е потоната или оневозможена во 27-те месеци откако Москва ѝ нареди на својата војска да ја нападне Украина која нема морнарица за која може да се зборува, но сепак украинските напади со беспилотни дронови и ракети го принудија нејзиниот страшен поморски непријател на стратешко повлекување. Русија не го коментираше повлекувањето.
„Повеќето од борбените единици, ако ги земете и носачите на крстосувачки ракети, всушност сите се преместени, освен еден губитник кој сè уште не лансирал ниту еден проектил“, рече капетанот Дмитро Плетенчукј, очигледно мислејќи на корветата „Циклон“ од класата Каракурт.
Плетенчукј изјавата ја даде на 15 мај, а веќе на на 19 мај руските воени блогери потврдија дека најновиот напад спроведен од украинските сили довел до потонување на ракетната корвета „Циклон“ од класата „Проект 22800 Каракурт“ во пристаништето Севастопол.
Формирана во 1783 година, Црноморската флота некогаш се сметаше за главна руска сила на Крим, но таа е речиси целосно избркана и преместена во месеците откако нејзиниот заменик командант беше убиен во акција во Мариупол во март 2022 година и украинските копнени сили го потонаа предводникот на руската црноморска флота три недели подоцна.
Загубата на рускиот крстосувач Москва од украинските ракети Нептун беше само втор пат кога брод од класата крстосувач беше уништен во борба. Аргентинскиот ARA General Belgrano беше потопен од британска подморница за време на Фолкландската војна во 1982 година.
Потонувањето на Москва беше голем удар за рускиот престиж и симболична, но и практична победа за Кијив. Тоа беше единствениот брод во флотата опремен со противвоздушни ракетни системи способни да одбранат цела поморска формација од воздушен напад. Нејзината загуба ја направи флотата неспособна да работи слободно во северозападниот дел на Црното Море, а плановите за амфибиско истоварање во близина на Одеса беа напуштени.
Руската поморска перспектива оттогаш само се влоши. Покрај повеќекратните шлепери, десантни и логистички бродови, Украина оштети или уништи руски патролни чамци, десантни бродови, подморница, корвета, два воени брода што носат ракети, бројни амфибиски бродови и брз јуришен брод. Многу од нападите беа снимени со видео, како што е последното уништување на два руски брода на 30 мај 2024 година, од страна на групата 13, специјалната единица на Главната разузнавачка управа на украинското Министерство за одбрана, со помош на поморски дронови Magura V5 од украинско производство.
Центарот за стратешки комуникации на вооружените сили на Украина (StratCom) неодамна објави дека до почетокот на февруари 2024 година, 33% од воените бродови на Црноморската флота биле онеспособени, вклучувајќи 24 бродови и една подморница.
Драган Мишев
