„Пријатно е да се биде со граѓанските активисти, со претставниците на граѓанското општество. Во свое лично име и во име на Владата, ја поддржувам Граѓанската повелба за граѓанско учество во обликување на општеството, и недвосмислено застануваме како институција и како Влада, во одбрана и во поддршка на концептот на граѓанско учество“, истакна Марјан Забрчанец, советник на премиерот на Република Македонија, на конференцијата на ЦИВИЛ, „Граѓанската повелба – Глобална рамка за учество на граѓаните“.
Тој потенцираше дека уште додека оваа политичката структура која е на власт, беше во опозиција, постоеше активна борба за обезбедување на учество на граѓаните во креирањето на политиките и во носењето на одлуки, додавајќи дека е особено важно да се знае дека едно од клучните очекувања на граѓаните, а со тоа и еден од клучните приоритети на Владата е – да се направат институциите да бидат сервис на граѓаните.
„Заедно со економскиот раст, со концептот – Едно општество, со евроатланските интеграции, со реформите во институции, би рекол петтиот, не помалку важен приоритет на Владата е да овозможи институции коишто се во функција на граѓаните или сервис на граѓаните. За да се обезбедат тие реформи, неопходно е да се чуе мислењето на граѓаните. Би рекол дека тоа е првата одредница, за да може да се земат предвид мислењата на граѓаните, Владата мора да обезбеди канали за да ги слушне граѓаните. Оттука, пред сè, Секторот за односи со јавност на Владата, но и премиерот, како носител на тој концепт, и останатите институции и министерства, се втурнаа во реализација на програмата или концептот – Отворена влада. Тој концепт има три сегменти. Прво, обезбедување на демократски медиумски амбиент во Република Македонија. Второ, обезбедување на активна или прогресивна транспарентност. Трето, Владата да биде пристапна до сите коишто и пристапуваат“, рече Забрчанец.
Тој потсети дека во однос на обезбедувањето на демократски медиумски амбиент, е укинато Владиното рекламирање, со цел да се оневозможи, оваа, или било која следна влада, повторно да ги впрегнува медиумите во пропагандни цели, во ширење лаги и манипулации против граѓаните.
„Со тоа, не само што се овозможува демократски медиумски амбиент, туку се заштедија и многу средства. За споредба, во 2015 година, за ПР, за пропаганда, односи со јавност, маркетинг и ПР-агенции биле потрошени 5,5 милиони евра, пари на граѓаните. Денес, ако земеме проектиран период од јуни 2017 до јуни 2018, сумата којашто Владата ја користи за комуникација со граѓаните е десет пати помала од претходно наведената“, истакна Забрчанец.
„Во делот на активна транспарентност, ќе потсетам дека редовно се објавуваат записниците од седниците на Владата. Комуникацискиот сервис на Владата редовно одговара на сите прашања на медиумите. Воведени се редовни неделни прес-конференции и брифинзи по секоја владина седница, како обврска на потпаролот и на секторот за односи со јавност, секоја среда…“, рече Забрчанец.
„Се објавија сите лични службени трошоци на министри, заменици министри и државни секретари, и тоа е првата фаза. Сакам да најавам дека листата на функционери, носители на јавни функции коишто ќе ги објавуваат своите трошоци ќе се шири. Значи, и други ешалони од власта ќе мора да ја преземат оваа обврска. И најавувам дека Владата овој концепт на активна транспарентност, како и алатката за отчетност, ќе ја понуди и на локалните самоуправи и на другите нивоа на власт во оваа држава. Таму немаме јурисдикција да наметнеме, или да донесеме одлука, меѓутоа, како концепт на активна транспарентност, како методологија, ќе го понудиме и на другите нивоа на власт. Во делот на пристапност, знаете дека Владата деквалифицираше многу од информациите кои претходно беа квалифицирани, за да им се овозможи на сите заинтересирани граѓани, тинк-тенкови, организации и заедници, да имаат полесен пристап до информациите. Во делот на пристапност влегува токму и ова за што денеска разговараме, воспоставување на институционални канали за системска соработка на Владата, институциите со граѓанските организации или со претставници на граѓаните“, потенцираше Забрчанец.
Во делот на пристапноста и на соработката со граѓаните, а за да се овозможи граѓанско учество, тој најави дека е во финална фаза формирањето на Советот за соработка со граѓански организации во којшто ќе членуваат 16 претставници на граѓанското општество и 14 претставници на институциите.
„За потсетување, претходно имаше процес на меѓусебно гласање. Значи, претставниците на граѓанските организации беа избрани самостојно од редот на организациите. Тие меѓусебно си спроведоа систем на гласање. Се очекува на една од следните седници на Владата и официјално, овој Совет за соработка меѓу Владата и граѓанското општество да биде формиран. Во процес сме на креирање на адресар на граѓански организации. Веќе имаме испратено барање од Владата до Централниот регистар, да ни ги достави информациите за сите регистрирани граѓански организации, за да можеме да подготвиме адресар по тематски области и тој адресар да го ставиме на располагање на сите институции. И секогаш кога има потреба од консултација или спроведување на било каква расправа, да можат да ги достават информациите до соодветните граѓански организации. Најавуваме дека некаде од крајот на април, ќе започнеме со редовни тематски отворени денови. Најверојатно, тоа ќе биде секој последен петок во месецот. Тоа ќе биде стандардизирана тематска активност во којашто ќе се спроведуваат консултации на Владата со граѓанското општество на разни теми. Досега вакви консултации се спроведени на повеќе теми“, истакна Забрчанец.
Тој додаде дека агендата за транспарентност, агендата за отворена Влада, ја креирале во консултации со граѓанското општество. „Беа спроведени консултации со граѓански организации коишто се залагаат за транспарентност, активни во борбата со корупцијата, и со медиумските организации. Паралелно течеа консултации со сите младински организации во врска со владината седница којашто се спроведе минатата недела, посветена на младински прашања, каде што на иницијативи на младинските организации Владата донесе конкретни заклучоци“, рече Забрчанец.
„Конечно, во тек е процес отворање на јавна расправа во врска со потребите од измена на Законот за здруженија на граѓани и фондации, иницијатива којашто потекна од повеќе граѓански организации, пред се здружени околу блупринт иницијативата. Но, потребата, односно аргументите за потреба од измена на овој закон, имаше и во други анализи, како меѓународни, така и домашни. Ќе се отвори и таа јавна расправа, веќе е мобилизирано и Министерството за правда, за да се види пред се, потребата и во кои сегменти е неопходно зајакнување и унапредување на содржината, за да биде во функција на обезбедување на една овозможувачка околина за граѓанско учество и можност за граѓаните и граѓанските организации да учествуваат во моделирањето на општеството, како што пишува во самата Повелба“, додаде тој.
„Сакам да ги охрабрам сите граѓански организации да пристапуваат кон Владата. Ние можеби нема да бидеме во можност секогаш кон сите навреме да пристапиме, меѓутоа сме отворени да учествуваме и на вакви настани и да бидеме партнер на секоја граѓанска иницијатива која што доаѓа кон нас“, истакна Забрчанец.
Маја Ивановска
Камера: Атанас Петровски
Монтажа: Ермин Климента
Фотографија: Биљана Јордановска
