Што се случува со медиумите во периодот на бескрајна транзиција, која е функцијата на новинарите и уредниците, каков е нивниот меѓусебен однос, а каков е односот на сопствениците, што со политичките и бизнис-елитите кои сакаат да ги стават под чадор медиумите во Македонија…, беа дел од темите на денешната панел-дискусија „(Не) Слободни медиуми во Македонија“ која во Клубот на новинарите, како дел од проектот „Слободни медиуми за слободно општество“, ја организираше ЦИВИЛ – Центар за слобода.
На овие прашања се обидоа да дадат одговор Зоран Димитровски, главен и одговорен уредник на неделникот „Фокус“, Атанас Кировски, директор и главен уредник на телевизија Телма и Синиша Станковиќ, новинар и член на ЦИВИЛ.
„Ако го имаме предвид минатиот период, владеењето на претходната власт, има промени“, истакна Кировски. Според него, стандардите кои се поставени, се превисоки во однос на реалноста која ја живееме.
„За 21 век не е голема работа да може да одиме каде сакаме и да известуваме за што сакаме, но за мене, по сите изминати години, тоа е голема работа!“, рече Кировски.
„Во целата оваа дебата за слободата, како да изумивме дека имавме режим во кој за првпат имавме осуден и затворен новинар за пишан текст. Да не го заборавиме тоа, додека сега зборуваме за финеси, за закони и за интернет ботови“, потенцираше Димитровски. Зборувајќи за нападите и за физичката небезбедност на новинарите, тој истакна и дека кога е во прашање животот, се друго има помала важност.
„Мораме да видиме каде сме биле, а – бевме на многу грдо место!“, потенцираше Димитровски.
На прашањето што треба да се преземе сега во новинарската сфера, за да се врати достоинството на професијата, Кировски нагласи дека новинарите се наоѓаат во една лимбо-ситуација.
„Толку е одмилена струката што на Факултетот за новинарство се запишуваат многу мал број студенти, а на приватните, ситуацијата е уште полоша… Не се запишуваат студенти, а од оние малкуте кои ќе дипломираат, 90% не сакаат да се занимаваат со новинарство“, рече Кировски.
Димитровски, пак ја нагласи улогата на државата во целата оваа приказна.
„На почетокот на мандатот, оваа Влада формираше и ресор за транспарентност и отчетност. Ние имаме министер за отчетност и транспарентност! Владата мора да биде отчетна и транспарентна, не им треба министер да им го каже тоа!… Од друга страна, нормално е новинарите да влезат во пи-ар службите на власта, кога таму платата им е 30 или 35 илјади, наспроти 18 или 20 илјади како новинари“, истакна Димитровски.
На прашањето за односот на сопствениците на медумите кон новинарите, сите соговорници се согласија дека најдобар сопственик на медиум е новинар. Но, исто така нагласија дека неретко – мета на политички или бизнис притисоци се и самите сопственици.
„Ние немаме слободен пазар, за каква слобода да зборуваме?“, праша Кировски.
Маја Ивановска
Фотографии: Биљана Јордановска
