Европската Унија ја продолжува политиката на финансиско стимулирање на реформите во Западен Балкан преку Планот за раст, при што Северна Македонија, Албанија и Црна Гора добија нови 158,9 милиони евра од Инструментот за реформи и раст. Со најновата одлука на Европската комисија, Македонија обезбеди 65,7 милиони евра – најголем износ во оваа транша, како признание за реализираните реформи во образованието и дигитализацијата.
Ова претставува уште еден чекор во спроведувањето на европскиот План за раст за Западен Балкан, усвоен во 2023 година со вкупен буџет од шест милијарди евра. Механизмот функционира по принципот „реформи за пари“, што значи дека средствата се ослободуваат само по позитивна оценка од Брисел за исполнетите обврски и конкретните реформски цели.
Покрај Македонија, Албанија доби 49 милиони евра, а Црна Гора 44,2 милиони евра. Со оваа исплата, вкупната поддршка за Македонија од почетокот на програмата достигна 142,1 милион евра, додека Албанија и Црна Гора досега обезбедиле 212,8 милиони и 89,3 милиони евра соодветно. За разлика од нив, Србија и Босна и Херцеговина не беа опфатени со оваа распределба поради недоволно исполнување на реформските критериуми.
Одобрените 65,7 милиони евра за Македонија ќе бидат распределени преку два механизми. Првиот дел, во висина од 30,6 милиони евра, ќе биде директна буџетска поддршка за подобрување на финансирањето на основното и средното образование, како и за набавка на информатичка опрема во училиштата.
Преостанатите средства ќе бидат насочени кон инвестициски проекти преку Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF), со фокус на чиста енергија, одржлив транспорт и развој на човечкиот капитал. Овој модел комбинира краткорочна фискална поддршка со долгорочни капитални инвестиции, што е дел од пошироката стратегија на ЕУ – „Глобална порта“.
Според европските институции, целта е земјите од регионот постепено економски да се интегрираат во Единствениот европски пазар уште пред формалното членство во Унијата.
ЦИВИЛ Медиа Деск
