На 26 февруари Украина го одбележува Денот на Отпорот против окупацијата на Автономната Република Крим и градот Севастопол — датум што стана една од клучните пресвртници во современата украинска историја и во пошироката европска борба за меѓународното право и безбедност.
Овој ден на сеќавање се однесува на настаните од 26 февруари 2014 година, кога Руската Федерација ја започна окупацијата на Крим, означувајќи го почетокот на руската војна против Украина. Тој ден, по повик на Меџлисот на кримскотатарскиот народ, илјадници активисти и загрижени жители на Крим се собраа на демонстрација пред кримскиот парламент за да ја изразат својата поддршка за територијалниот интегритет на Украина. Овие мирни протести станаа првиот организиран чин на граѓански отпор против руската агресија.
Признавајќи ја историската важност на овие настани, во 2020 година Претседателот на Украина Володимир Зеленски издаде Указ №58/2020, со кој 26 февруари беше утврден како Ден на Отпорот против окупацијата на Автономната Република Крим и градот Севастопол. Овој датум ја оддава почитта на храброста на илјадниците жители на Крим кои се собраа во Симферопол во поддршка на територијалниот интегритет на Украина, како и на сите оние кои и денес продолжуваат да им се спротивставуваат на окупаторите на полуостровот.
Во февруари 2026 година се навршуваат 12 години од почетокот на руската војна против Украина (20 февруари 2014 година) и од отпорот против окупацијата на Крим (26 февруари 2014 година). Од самиот почеток Украинците и Кримските Татари го изразуваа својот протест против окупаторите, организираа демонстрации и протести и ги изложуваа своите животи на опасност, соочувајќи се со произволни притворања и присилни киднапирања на украински граѓани.
Борбата трае веќе 12 години. Секој ден нашите сограѓани во привремено окупираниот Крим неуморно продолжуваат да им се спротивставуваат на руските окупатори, покажувајќи поддршка за Украина и доверба во неизбежната деокупација на полуостровот.
Кога се зборува за Крим, правилно е да се користи терминот „привремена окупација“ наместо „анексија“, бидејќи Руската Федерација воспостави воена контрола врз дел од територијата на Украина, извршувајќи акт на агресија против суверена Украина и започнувајќи тековен вооружен конфликт. Секоја терминологија што сугерира „реунификација на Крим со Русија“ служи за пропагандни цели, прикривајќи ја агресијата и легитимизирајќи го насилното прекројување на границите.
Окупацијата оди многу подалеку од територијалната контрола. Таа ги опфаќа идентитетот, сеќавањето, животната средина, образованието и човековите права — претворајќи го Крим во она што украинските власти го опишуваат како воено упориште и зона на репресија.
За Украина денес, Денот на Отпорот има стратешко, како и симболично значење. Крим под руска окупација значи продолжување на агресијата, извор на опасност и прекршување на меѓународното право, придонесувајќи за поширока нестабилност во Европа преку воени и хибридни операции.
Позицијата на Украина е јасна: територијалните отстапки кон агресорот нема да ја запрат војната — тие само ја продолжуваат, а сеопфатен, праведен и траен мир е можен само кога целата територија на Украина, вклучително и Кримскиот Полуостров, ќе биде ослободена. Ослободувањето се разбира не само како враќање на границите, туку и како спасување на украинските граѓани од репресија и терор од страна на окупаторите.
Дванаесет години по првите акти на отпор во Симферопол, Крим останува во срцето на украинската национална издржливост и на глобалните дебати за одговорност и меѓународна безбедност. Продолжениот отпор на жителите на Крим покажува дека окупацијата не го избришала идентитетот ниту лојалноста.
Значењето на 26 февруари денес лежи токму во овој континуитет: отпорот не заврши во 2014 година, ниту во 2022 година. Тој продолжува секојдневно преку граѓанска храброст, политичко застапување и меѓународна солидарност — зацврстувајќи го уверувањето на Украина дека правдата, одговорноста и деокупацијата остануваат неразделни темели на траен мир во Европа.
Амбасада на Украина
Фотографиите се обезбедени од Амбасада на Украина.
