На меѓународната конференција „Одбрана на демократијата: Хоризонти на слободата“, Адмир Лисица, директор на Центарот за геополитички истражувања „Геопол“ (Босна и Херцеговина), се осврна на поширокиот предизвик на внатрешните поделби во Европа и надворешните закани со силна геополитичка порака: Европа се наоѓа пред одлучувачки избор меѓу зајакнување на единството и демократијата или ризик од појава на нова Украина на Западен Балкан.
Во своето обраќање, Лисица нагласи дека порастот на крајно десничарските политики, верскиот радикализам и исламофобијата — во комбинација со злонамерното руско влијание — длабоко ги погодија и земјите членки на ЕУ и земјите кандидати. Тој предупреди дека стратегијата на Русија на Балканот, особено преку посреднички актери во Босна и Херцеговина и поширокиот регион, има за цел да ги искористи етничките поделби, да ги поткопа демократските институции и да ја блокира евроатлантската интеграција. Лисица аргументираше дека само цврст европски ангажман, поддршка на демократијата и забрзување на интеграцијата во НАТО и ЕУ — особено за Босна и Херцеговина — можат да спречат понатамошна дестабилизација и да обезбедат траен мир во Европа:
„Денешна Европа се соочува со бројни предизвици. Според мене, Европа изгледа прилично поделена. Оваа состојба е под влијание на континуираниот пораст на десничарските политики, христијанскиот радикализам, исламофобијата и меѓусебното недоразбирање. Десничарските ригидни политики веќе не се феномен присутен само во традиционално десничарски општества како Унгарија, Словачка или Полска; денес овој феномен го гледаме и во либерални општества како Данска, Холандија, Германија и Франција.
Денес, за време на руската агресија врз Украина, се соочуваме и со злонамерно руско влијание во европските региони како Западен Балкан. Конкретно, во рамките на Босна и Херцеговина, Црна Гора, но и овде во Северна Македонија. Русија се обидува, преку своите посредници — српски политичари во Босна и Херцеговина, како и официјална Србија — да ги искомплицира односите во регионот, што директно би се одразило врз остатокот од Европа.
Се плашам дека Европа недоволно разбира дека мора да ги насочи своите капацитети кон зајакнување на демократијата во балканските земји. На пример, Босна и Херцеговина и Бошњаците често се мета на разни српски и хрватски лобисти кои создаваат лажни пропагандни наративи насочени против бошњачките муслимани, на кои сакаат да им припишат радикализам што не постои. Низ историјата, бошњачките муслимани ги заштитувале своите еврејски соседи за време на Втората светска војна, за време на османлиските освојувања, но и за време на последната српска агресија врз Босна.
Европа треба да знае колку се важни Бошњаците за европското општество и демократијата и, наместо да дозволи нивна дехуманизација, Бошњаците како европски народ мора дополнително да се зајакнат. Таквата состојба ѝ го олеснува на Русија вршењето влијание на Балканот. Затоа Европа мора да ги поддржи сите нас кои се бориме за европската перспектива, за влез во ЕУ и за влез во НАТО.
Ако сакаме мир во наредните години во Европа, геополитичката одлука број еден би била влезот на Босна и Херцеговина во НАТО. На тој начин, Европа би ѝ помогнала не само на Босна и Херцеговина, туку и на целиот Западен Балкан, како и на самата Европа! Ако Европа не сака нова Украина на Балканот, мора посилно да ги поддржи земјите во кои Русија сака да воспостави своја сфера на влијание.
Денес можеме да кажеме дека е неопходно да се промовираат идеи на единство, а не поделба. Мораме исто така да развиваме меѓусебна доверба и да ја зајакнеме соработката, каде што сигурно гледам простор за подобрување. Конечно, важно е Европа да ја разбере геополитичката позиција на земји како Босна и Херцеговина и Северна Македонија, кои имале и сè уште имаат многу проблеми со надворешни злонамерни влијанија.“
Овој текст и доработениот транскрипт се подготвени од авторот со помош на вештачка интелигенција за јазично уредување и редакциска поддршка. Содржината целосно ѝ останува верна на оригиналната видео-изјава. Целосната одговорност за интерпретацијата и објавувањето ја носи авторот.
Погледнете го целосното видео од конференцијата:
