Подобрување на состојбата во затворите, но и во другите социјални установи, спречување на говорот на омраза, унапредување на работата на телата, кои се задолжени за промоција на човековите права се дел од препораките содржани во извештајот на ЕК за напредокот на Македонија за 2018 година, за кои денеска се дебатираше на јавната расправа со акцент на делот посветен на човековите права во Постојаната анкетна комисија за заштита на слободите и правата на граѓанинот.
Од септември 2016 година Европскиот суд за човекови права утврдил прекршување на Европската конвенција за човекови права во осум случаи, од вкупно десет, а тие се однесувале пред се на правото на правично судење, слободата на јавен собир, правото на здружување, слобода на изразување.
Во извештајниот период заклучно со февруари 2018 година Судот регистирал 461 ново барање, информира на седницата претседателот на Комисијата Фадил Зендели.
Како позитивни работи, кои се нотирани во извештајот во сферата на човековите права, е ратификувањето на Истанбулската конвенција, но и унапредување на правата на припадниците на ЛГТБ.
Билјана Гинова од Хелсиншки комитет за човекови права нагласи дека ова е прв извештај од ЕК за Македонија кој содржи некакви поздравни зборови за обаста на ЛГТБ, а лани политичкото лидерство дало поддршка на овие лица.
Потсети дека ЛГТБ центарот бил шест пати напаѓан, а ниту еден од случаите не е решен и додаде дека Кривичниот законик мора да биде променет и да вклучува омраза врз основа на сексуална ориентација и родов идентитет, што било поддржано и од министерот за внатрешни работи Оливер Спасовски.
Гинова рече дека извештајот ја потенцира и потребата од донесување на законот за дискриминација, додавајќи дека 39 отсто од ЛГБТ луѓето преживеале диксриминација врз основа на сексуална ориентација и родов идентитет. Додаде дека во различни случаи меѓу 70 до 90 отсто од нив не го пријавуваат случајот поради неверба во институциите или страв од стигматизација.
Маргарита Цаца Николовска од Институтот за човекови права се осврна на правосудните реформи, нагласувајќи ја важноста на реформирање на Судскиот совет, кој треба да овозможи заштита и овозможување на независноста на судството.
Потсети дека е препорачана ревизија на улогата и одговорноста на членовите на Судскиот совет. Додаде дека по ревизијата можеби ќе треба да се менува неговата структура и начинот на работење.
Детектирано е непостоење на одговорност на членовите на Судскиот совет. Мене лично ме загрижува реакцијата на членовите на Судскиот свет по ова прашање. Неверојатно ми е од нив да слушам дека за нив не треба да постои одговорност. Тоа се веројатно единствен орган, кој нема одговорност и покрај тоа што со уставните амнадмани е одлучено е да се доесе закон со кој ќе се детектира нивната одговорност. Тоа долго време не е направено и сега е вистинско време тоа да се смени, рече таа.
Мара Морачанин од ДОМ вели дека извештајот нотира напредок во правната рамка за подобрувањето на состојбата не недискриминација, при што се споменува законот за заштита и спречување на диксриминација, кој помина на Венецијанската комисија. Препораките се побрзо донесување на законот и негово усогласување со тесктовите на други закони.
Додаде дека ЕК посочува и дека е потребно д се решат недостатоците на работата на Комисијата за спречување диксриминација, вклучувајќи ја и нејзината непристраност и независност.
Говореше и за правата на детето, за кои во извештајот се вели дека се потребни напори нивно унапредување.
Децата Роми и децата со посебни потреби, се наведува во извештајот страдаат од диксриминација и сегрегација, особено во образованието и иако е постигнат напредок изминатите години постои ограничена координација врз спречување и реагирање на насилството врз децата, изјави таа.
Додаде дека Канцеларијата на народниот потвврдил 50 повреди на правата на децата во 2017 година и напомена дека мерките и ресурсите за спречување на малтретирањата во училиштата се уште не се доволни.
Силва Пешиќ од Канцеларијата на ОН им порача на пратениците да имаат попроактивна улога на контролен механизам во насока да утврдуваат дали извршната власт ги спроведува законите кои се однесуваат на заштита на човековите права.
Во извештајот на едно место се спомнува и Собранието. Има препорака и коментар дека Собранието треба да си ја врши целосно својата надлежност, пред се надзорната фуннкција, некако низ сиве овие години таа функција се става во втор план и сме сведоци дека пред се занимавате со законодавната работа, рече таа.
Нагласи дека пратениците не треба само да го разгледуваат извештајот, туку одвреме на време да ја прашаат извршната власт до каде е со спроведувањето. (МИА)
